Разлика помеѓу преработките на „Брза храна“

Одземени 13 бајти ,  пред 2 месеци
с
Јазична исправка, replaced: лоцирани → сместени using AWB
(Бришење на "Wall_Food_10056_(15825288372).jpg", беше избришана од Заедничката ризница од страна на Christian Ferrer поради: per [[:c:Commons:Deletion)
с (Јазична исправка, replaced: лоцирани → сместени using AWB)
==Историја==
 
Концептот за брзо подготвена храна за продажба е тесно поврзан со урбаниот развој. Во [[Стар Рим]], градовите имале улици каде што се продавале храна и пијалаци.<ref>{{cite web|title=Ancient Romans preferred fast food|url=http://www.abc.net.au/science/articles/2007/06/20/1956392.htm|website=ABC Science|accessdate=30 June 2016}}</ref> Во [[Источна Азија]], во продавниците за брза храна се продаваат тестенини. Продавници или ресторани за брза храна постојат во градовите од [[Среден Исток|Средниот Исток]], во [[Индија]] и во [[Африка]].
 
===Европа===
Во градовите на античкиот Рим, поголемиот дел од населението живееле во [[инсула|инсули]], згради во кои имало повеќе станови. Жителите зависеле од продавачите на храна за поголемиот дел од своите оброци. Наутро јаделе леб потопен во вино како мала ужинка, а зготвен зеленчук и чорби подоцна во текот на денот.<ref>{{cite book | title=The Ancient Roman City | publisher=JHU Press | author=Stambaugh, John E. | year=1988 | pages=200, 209 | isbn=978-0-8018-3692-3}}</ref> Во [[Среден век]], во големите градови и урбаните места како што се [[Лондон]] и [[Париз]], постоеле голем број продавачи кои што продавале брза храна, како што се пити, пасти, колач, вафли, палачинки и зготвени меса. Како и во римские градови за време на антиката, овие продавачи ги снабдувале со јадење оние кои што немале средства за готвење на храна, особено луѓето кои живееле сами. За разлика од богатите градски семејства, многумина не можеле да си дозволатда изнајмат дом со кујнска опрема, па јаделе брза храна. Патниците биле исто така чести гости во ваквите ресторани.<ref>{{cite book | title=Food and Eating in Medieval Europe | publisher=Bloomsbury Academic | author=Carling, Martha | year=2003 | pages=27–51 | isbn=978-1852851484}}</ref>
 
===Велика Британија===
 
По [[Првата светска војна]], во Америка се појавиле кино сали и ресторани, каде се влегувало со автомобил.
Американската компанија „Бел замок“ (White Castle) од [[Канзас]], во [[1921]] година била втората продавница за брза храна, и првиот ланец за [[хамбургер]]и, кој што се продавал по цена од само пет центи.<ref name="npr">{{Cite web|url=http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/hamburger/|title=The Hamburger|accessdate=November 23, 2007|publisher=[[National Public Radio|NPR]]|year=2002|author=[[National Public Radio]]|archiveurl=http://web.archive.org/web/20020911155727/http://www.npr.org/programs/morning/features/patc/hamburger/|archivedate=September 11, 2002}}</ref> Волтер Андерсон го отворил првиот ресторан „Бел замок“ во [[Вичита]], во [[1916]] година, воведувајќи ограничено [[мени]], ниски цени, и [[хамбургер]] што бил брзо подготвуван.<ref name="jpfarrell">{{Cite web|url=http://jpfarrell.blogspot.com/2007/11/evolution-of-quick-service-restaurant.html|title=The Evolution of the Quick Service Restaurant|accessdate=February 14, 2008|publisher=A Management Consultant @ Large|author=James P Farrell}}</ref> Покрај сите останати иновации, потрошуачите можеле да гледаат како им се подготвува храната.
 
Домашна достава на храна била воведена во доцните дваесетти години од 19 век, а во 1940-те години доставувачите користеле [[ролшуи]].<ref name="Honk for Service">{{cite book | title=Honk for Service, a Man, a Tray, and the Glory Days of the Drive-in | publisher=Tray Days Publishing | author=Mcginley, Lou Ellen | year=2004 | isbn=978-0615126975}}</ref>
Брзата храна станала популарна поради тоа што не бил потребен традиционален прибор за јадење. Најчесто, менито за брза храна вклучуваЧ [[риба и чипс]], [[сендвич]]и, [[пита|пити]], [[хамбургер]]и, пилешко, [[помфрит]], [[пилешки прсти]], [[такос]], [[пица]], [[хот дог]] и [[сладолед]], a некои ресторани за брза храна нудат и чили, пире од компири и салати.
 
Брза храна може да се купи и на бензиските пумпи, кои најчесто продаваат спакувани сендвичи, крофни и друг вид храна.
 
„Уличната храна“ е достапна насекаде низ светот, и обично се продава од количка, тезга, скара или моторно возило. Во некои култури, типично за уличните продавачи е да ги извикуваат цените, да пеат или да пуштаат музика.
Во најголем дел, брзата храна се подготвува од состојки кои се претходно подготвени, а потоа само се подгреваат, или се пржат во фритеза или пак се печат на скара. Овој процес обезбедува постојан квалитет на прозиводите, а воедно е клучен елемент при брзото подготвување и испорака на храната. Исто така, овој начин на подготовка го елиминираш трошокот за опрема.
 
Поради брзата подготовка, постојаните состојки и ниската цена, производите на брзата храна најчесто се направени од состојки со кои се постигнува одреден постојан вкус.
 
===Варијанти===
Продавниците за пржена риба и пржени компирчиња се вид на брза храна која што најмногу е распространета во [[Велика Британија]], [[Нов Зеланд]] и [[Австралија]]. Рибата е здробена и потоа сервирана со пржен компир.
[[Германија|Германците]] пак, имаат свои видови на брза храна. Еден оброк брза храна кај нив се состои од една порција пржен компир, со прелив и некој вид на месо. Најчестиот прелив кој што го употребуваат со пржениот компир е [[мајонез]]от, а друг вид на прелив може да биде [[кечап]] или пак сос од кикиритки. Понекогаш пржениот компир го сервираат со различни комбинации на сосови, меѓу кои најчесто се користат: мајонез, зачинет или незачинет кечап, и сечкан кромид; мајонез со сос од кикиритки (понекогаш и со кечап и исечкан кромид). Месото е некаков вид пржено месо или крокети.
 
Во [[Португалија]], има неколку видови на локална брза храна и специјализирани ресторани за ваквиот вид на кујна. Едно од најпопуларнiтe јадењa е познатото „франго асадо“ (пилешко на скара, претходно маринирано), „еспетада“ (сочна мисирка или свинско месо на две стапчиња) и „бифанас“ (свински котлети со специфичен сос сервирани како сендвич). Ваков вид на храна честопати е сервиран со пржен компир.
 
==Индустријата на брза храна==
Само во Соединетите Американски Држави во 2012 година на брза храна биле потрошени околу 160 милијарди американски долари (во споредба со 1970 година, кога потрошувачката изнесувала 6 милијарди американски долари).<ref>{{cite web|url=http://www.franchisehelp.com/industry-reports/fast-food-industry-report|title=Fast Food Industry Analysis 2015 - Cost & Trends|publisher=|accessdate=May 24, 2015}}</ref><ref name="Schlosser000">{{cite book | title = Fast Food Nation: The Dark Side of the All-American Meal | first = Eric | last = Schlosser | publisher = Houghton Mifflin Books | year = 2001 | isbn = 0-395-97789-4 }}</ref>
 
Во 2006 година, порастот на глобалниот пазар за брза храна порасна за 4,8% и со тоа достигна вредост од 102,4 милијарди фунти.<ref>{{cite web|url=http://ourlife.org.uk/silo/files/takeaways-factsheet.pdf |title=Our Life Policy Research Notes on takeaways - The UK fast-food market |accessdate=July 28, 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130114222613/http://ourlife.org.uk/silo/files/takeaways-factsheet.pdf |archivedate=January 14, 2013 |df=mdy }}</ref> Само во Индија, индустријата за брза храна расте за 41% годишно.<ref>{{cite web|url=http://www.worldwatch.org|title=Worldwatch Institute}}</ref> [[Мекдоналдс]] е лоциран во 126 држави и на 6 континенти.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/1616_fastfood/|title=The Fast Food Factory}}</ref> Најголемиот Мекдоналдс ресторан во светот се наоѓа во [[Орландо]], САД.<ref>{{cite web|url=http://www.vacationsmadeeasy.com/OrlandoFL/pointsOfInterest/WorldsLargestMcDonaldsinOrlandoFL.cfm|title=World's Largest McDonald's in Orlando, FL|publisher=|accessdate=May 24, 2015}}</ref>
 
Има голем број на ресторани за брза храна низ светот. [[Бургер Кинг]] има повеќе од 11.000 ресторани во повеќе од 65 држави. KFC е лоциран во повеќе од 25 држави. Сабвеј е еден од рестораните кој што најбрзо се развил. Од мај 2009 година, во повеќе од 90 држави се изградени приближно 39.129 ресторани. [[Пица Хат]] (Pizza Hut) се наоѓа во над 97 земји, од кои 100 локации се наоѓаат во [[Кина]]. „Тако Бел“ (Taco Bell) брои 278 ресторани лоциранисместени во 14 земји, без Соедиентите Американски Држави.
 
==Критика==
{{Внимание}}
Синџирите на брзата храна дојдоа до пресврт од некои групи на потрошувачите, како што е Центарот за наука на Јавниот интерес. Долго време имаше критики во врска со Fast food, како што се калоричните производи и големините на порциите. Во 2001 година, истражувачката работа на Eric Schlosser (Ерик Склозер) – Fast Food Nation, им обезбеди на американците детален поглед на културата на брзата храна од најниско па се до највисоко рангираните.
Во 2008 година, Caeser Barber се обиде да тужи голем број на ресторани со брза храна затоа што направиле тој да се здебели. Случајот никогаш не излезе пред суд. Многу научници ја истакнаа значајноста на брзата храна во многу урбани легенди, кои што предвидуваат дека модерните потрошувачи имаат амбивалентни врски со Fast food, особено децата. Оваа вина е предвидена со храна, каде чудни измислици со загадување и невнимателност се крајно поверувани.
 
Друга загризжувачка работа е порастот на Slow Food, или движењата на локалната храна. Овие движења трагаат по обезбедување на локална кујна и состојки и со тоа директно се спротивставуваат на законите и навиките и го карактеризираат изборот на брзата храна.
Директорот на програмата за згоеност на детската болница во Бостон, [[Дејвид Лудвиг]] тврди дека потрошувачите на брзата храна го зголемија конзумирањето на калориите, промовирајќи зголемена тежина, и огромен ризик за дијабетичарите. Центрите за контрола и спречување на повреди ја рангираа згоеноста на високо место во 2003 година. Претставува втора причина за неспречива смрт во Соединетите Американски Држави и резултира со 400.000 смртни случаи секоја година. Околу 60 000 возрасни американци се класифицирани како дебели, во споредба со 127 000 кои се со прекумерна тежина. Здравствените прашања поврани со економските причини за згоеност исчезнуваат што се однесува до здравствената нега. Според студија во 2003 година во Јужна Каролина, цената на здравствена нега во Америка изнесува 93 милиони долари годишно, главно од два типа на дијабетис и срцева болест, двете поврзани со згоеноста.
 
Претераните калории се уште еден проблем кој е поврзан со брзата храна. Според B. Lin(Б. Лин) и E. Frazao(Е.Фразао), од Одделот за Земјоделство, тврдат дека процентот на калории во конзумирањето на брзата храна се зголеми од 3% на 12% од вкупните калории конзумирани во С А Д. Редовен оброк во Мек Доналдс се состои од Big Mac (Биг Мек), голем помфрит, голема кока кола, а сето тоа содржи 1.430 калории. Диета која содржи приближно 2 000 калории се смета за здрав диета за еден ден ( кое може да биде различна за секој зависно од неколку фактори како што се возраста, тежината, височината, физичката активност и полот).
 
Во еден истражувачки експеримент направен од педијатри, 6 212 деца и адолесценти на возраст од 4 до 19 години беа испитувани за да откријат некои информации за брзата храна. По интервјуто со испитаниците за експериментот, беше откриено дека на даден ден, 30.3% од учесниците конзумираат fast food.
Конзумирањето на брза храна беше распространето и кај машките и кај женските, кај сите етнички групи, и во сите региони од државата. Децата кои јадат брза храна, споредбено од оние што не јадат, имаат поголема тежина, повеќе јагленохидрати и засладени пијалоци.
 
Исто така, оние кои конзумираат брза храна, во организмот внесуваат помалку млеко, овошје и зеленчук.
 
По прегледот на тест резултатите, истражувачите заклучија дека конзумирањето на брза храна од страна на децата се чини дека има негативен ефект на диетата на поединецот, со тоа што може значително да го зголеми ризикот на згоеност. Просечно една третина од децата во Соединетите Американски Држави на возраст од 4 до 19 години јадат брза храна секој ден. Со текот на годините, оваа лоша навика прави децата да се здобиваат со плус 6 килограми годишно.
 
==Контроверзноста на Цезар Барбер==
За време на судењето, Барбер беше 57 години и имаше 123 килограми. Тој беше медицински згоен, страдаше од дијабетис и имаше два срцеви удари. Живееше во Бронкс. По некој приод тој јадеше брза храна 4 до 5 пати неделно.
 
“Им ги препишувам сите мои (здравствени проблеми) на McDonalds, Burger King, Wendy's и KFC- немаше брза храна која не ја јадев, а јадев многу често, не поради тоа што бев сам, туку затоа што не сум добар готвач, а и беше многу брзо. Беше потреба, мислам дека ме убиваше, мојот доктор викаше дека ме убива, а јас не сакав да умрам”.
 
Неговиот адвокат, Samuel Hirsch (Семуел Хирч), се надеваше дека со овој случај ќе го подобри својот статус, а притоа ќе има можност да суди во име на сите со прекумерена тежина во Њујорк. Повеќе од 30% од американците се со прекумерена тежина, 30% од тие се згоени, а повеќе од половината јадат редовно во Мек Доналдс.
 
Хирч се отповика на тоа да ги прогласи Фирмите на McDonalds, Burger King, Wendy's и KFC за одговорни и виновни во поставувањето на нивните информации за исхраната.
 
{{Нормативна контрола}}
 
[[Категорија:Исхрана]]
[[Категорија:Брза храна]]