Разлика помеѓу преработките на „Ислам“

Одземени 189 бајти ,  пред 1 месец
с
Јазична исправка, replaced: Отоманската империја → Отоманското Царство (2) using AWB
(ситно дополнување)
с (Јазична исправка, replaced: Отоманската империја → Отоманското Царство (2) using AWB)
 
== Етимологија ==
На арапски, зборот „ислам“ доаѓа од коренот со три букви [[Син (буква)|Син]]-[[Лам (буква)|Лам]]-[[Мим (буква)|Мим]] ('''س'''-'''ل'''-'''م'''), кој значи „покорност; предавање; послушност; мир“. Зборот „ислам“ е вербален апстракт на овој корен, и буквално значи „покорност/послушност“ и се однесува на покорноста кон [[Алах]] ([[Бог]]).
 
== Верување ==
[[Податотека:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|250 px|thumb|[[Аџилак|Аџилакот]]от до [[Каба|Кабата]]та, [[Масџид ел Харам]], [[Мека]], Петтиот столб на Исламот.]]
[[Податотека:Kaaba.jpg|250px|thumb|''[[Каба]]та'', најсветото место во исламот]]
Исламот како систем има пет битни елементи кои од исламската наука се нарекуваат ''Пет столба на исламот'' и тоа се:
 
* '''[[Шехадет]]''' („сведочење“) — основното начело на исламот се наоѓа во [[шехадет|шехадетот]]от („две сведоштва“; арапски: '''لا إله إلا الله محمد رسول الله''', „нема друго божество достојно за обожување освен Алах, и Мухамед е Божјиот пратеник“). Шехадетот е клуч за да се биде дел од исламската вера, секој кој навистина верува во овие зборови се вбројува како муслиман. Меѓутоа, од практични причини за оние кои се конвертираат од друга религија или од неверство го прифаќаат исламот мора да ги изрецитират овие зборови во присуство на две сведоци машки пол или едно машко и две од женскиот пол за да биде сметан за муслиман од страна на другите членови на оппштеството.
* '''[[Намаз]]''' („молитва“) — после првиот чекор на влегуваље во исламскиот систем нај битен составен елемент на веруваљето на еден муслиман е [[намаз|намазот]]от ([[Арапски јазик|арапски]]: صلاة, [[Турски јазик|турски]]: Namaz) кој задолжителен е за сите муслимани кои се полноленти и свесни (немаат психички недостатоци), задолжителен е и за оние кои имаат физички недостатоци, но тие имаат олеснувања одредени според Куранот.
 
* '''[[Намаз]]''' („молитва“) — после првиот чекор на влегуваље во исламскиот систем нај битен составен елемент на веруваљето на еден муслиман е [[намаз|намазот]] ([[Арапски јазик|арапски]]: صلاة, [[Турски јазик|турски]]: Namaz) кој задолжителен е за сите муслимани кои се полноленти и свесни (немаат психички недостатоци), задолжителен е и за оние кои имаат физички недостатоци, но тие имаат олеснувања одредени според Куранот.
 
* '''Пост''' ([[Исламски пост]]) — третиот Исламски столб е постењето ([[Арапски јазик|арапски]]: صوم) на месецот [[Рамазан]] ([[Арапски јазик|арапски]]: رمضان). За овој месец постењето е задолжително за сите муслимани полнолетни и за сите оние кои имаат здравствена можност. За оние кои немаат можност го дополнуваат по после или ако се стари го наместуваат со давање на сиромаси.
 
* '''[[Зеќат]]''' ([[Арапски јазик|арапски]]: زكوة, [[Турски јазик|турски]]: Zekât) е четвртиот активен битен елемент на веруваљето, зекатот се поврзува со богатсвотот на муслиманите. Сите муслимани кои имаат определено богатсво (над основното за живот) се задолжуваат да делат дел (дел од 2,5% на крајот на годината) од своето богатство за сиромасите, делењето е во споредба со богатството што го имаат. Ако државата е организирана Исламска Држава тогаш зекатот го собира и го дели државата.
 
* '''[[Аџилак]]от''' е петтиот и последниот столб на Исламот и е задолжителен за сите муслимани кои имаат богатсво до го посетуваат [[Каба]] во определеното време за молење за аџилак инаку ако се посетува во текот на друг дел од годината во исламот тоа се вика [[умра хаџ]]. Аџилакот не е задолжителен за оние кои немаат свое богатство. Во случај жената да има свое богатсво а мажот да нема тогаш жената се задолжува а мажот не.
 
[[Податотека:Allah.svg|200px|thumb|„Алах“ во калиграфија]]
 
Основниот концепт на исламот е [[Бог|Божјето]] едноштво (''[[тевхид]]''). Овој монотеизам е апсолутен, а не релативен или плуралистички во ниедна смисла на зборот. Бог е опишан во [[Сура|Сурата]]та (глава од Куранот) [[Ел-Ихлас]], (глава 112) вака:
 
:Кажи: „Тој е Алах, Еден е! Алах е Заштитник секому. Не родил и роден не е, и никој не Му е рамен!“
 
Името Алах е сеопфатливо за другите 98 имиња прикажани во Кур'анот едно име е неоткриено од Бога. Во суштина едно име на Бог означува една особина за разлика од името Алах кое ги има сите особини и значења.
== Исламскиот концепт ==
=== Не постои религиозна власт ===
Во исламот не постои друга официјална власт, освен кадијата, која кажува кој е примен, а кој е исфрлен од верската заедница (''[[Умет]]'') („семејство“ или „народ“). Исламот е отворен за сите, без разлика на раса, возраст, пол или претходна вера. Доволно е да се верува во главните исламски верувања и по тоа да се делува. Ова формално се постигнува со рецитирање на сведоштвото ''[[шехадет|шехадетот]]от'', кое треба да биде искрено и од срце. Без оваа изјава никој не може да стане муслиман. Доволно е човек да верува, да се декларира како муслиман и да се однесува на начин кој му прилега на еден муслиман за да биде профатен во исламската заедница.
 
=== Исламско право ===
 
{{главна|Шеријат}}
Шеријат (арапски за „добро истапкана патека“) е исламско право според традиционалното исламско учење. [[Куран|Куранот]]от представува главниот извор за [[фик|исламското право]]. Вториот извор е [[сунет|сунетот]]от на Мухамед и раната исламска заедница. Сунетот само по себе не е текст како Куранот, но е извадена како анализа на [[хадис|хадисот]]от (арапски за „извештај“), или запишаните усни традиции, кои се во база зборови и учења од Мухамед или содржат раскажувања за мислите и делата на [[Мухамед]]. [[Иџма|Иџмата]]та (конзенсус на исламската заедница) и [[кијас|кијасот]]от (аналогно расудување) се третиот и четвртиот извор на шеријат.
 
Во неговите класични облици, исламското право ги опфаќа сите сфери на живеење, од управа и меѓународни односи, до секојдневниот живот. Исламските закони покриени од Куранот се нарекуваат ''худуд'' закони. Овие подразбираат забрана за убиство, [[вонбрачен секс]], ѕемање-давање на [[камата]], пиење на алкохол и комар. Куранот исто така содржи закони за наследство, брак, надомест за оштетувања и убиства, како и правила за постење, добротворност и молитва. Меѓутоа, препораките и забраните можат да бидат генерални, така што нивната практика е варијабилна. Исламските мислители и научници, ''улемата'', имаат разработено законски ситем базиран на овие генерални правила, со додадени извештаи од хадисот за тоа како Мухамед и неговите придружници ги имаат интерпретирано. Видете [[Грев]] за понатамошна дискусија на тема гревови и нивното искупување според исламот.
 
Во денешно време, не сите муслимани го разбираат Куранот во арапски оригинал. Затоа, кога муслиманите не се согласуваат, се консултираат со [[муфтија]] (исламски судија) кој пружа совет на основа на [[Шаријат|шаријатотшаријат]]от и хадисот.
 
==== Одметништво и богохулство ====
Во Куранот постојат заповеди да се почитуваат сите други религии, но за време на војна, бара луѓето да се борат против и да ги покорат неверниците: „истерувајте ги отаде од каде тие ве истеруваат“ (Куран 2:191). Некои муслимани ги почитувале евреите и христијаните како сроднци, т.е. како „луѓе на Книгата“ (монотеисти, следбеници на [[Аврамски религии|аврамските религии]]), додека други ги презирале како отпадници од монотеизмот и расипници на сопствените свети книги. Во разни времиња и простори, исламските заедници биле и толерантни и нетолерантни.
 
Класичното исламско решение е ограничена толеранција — дозволување на евреите и христијаните приватно да ги практикуваат своите религии и дозволување на сопствен семеен закон. Тие биле нарекувани [[зимии]], и имале помалку, но слични права и обврски од муслиманите. Според Светиот [[Куран]] (Сура 9:29), зимиите требаат да плаќаат посебен [[данок]] наречен [[Џизија]], на нивните исламските владетели, како возврат за заштита, толеранција и неплаќањето на стандардниот муслимански данок.
 
Класичната исламска држава често била потолерантна од другите држави во тоа време, кои инсистирале на комплетно придржување до државната религија. Поведението на денешните исламски држави е од мешан карактер. Некои генерално се сметаат за толерантни, додека други биле обвинети за нетолеранција и кршење на човекови права. Видете ја главната статија, [[Ислам и другите религии]], за понатамошна елаборација на оваа проблематика.
 
== Исламски школи ==
[[Иџма|Иџмата]]та како највисока и доверлива исламска институција за донесување одлуки ги прифаќа четири школи како следбенички на објавениот Ислам во времето на Мухамед. Овие школи се разликуваат меѓусебно само во неоки точки на толкување, од друга страна за веќината и битните елементи на [[Куранот]] потполно се согласуваат.
 
Овие школи се: [[ханефи]], [[малики]], [[ханбели]] и [[шафи]] сите други организации и школи се неприфатливи и се сметаат за девијации.
Од [[14 век]] до [[17 век]], една од најважните муслимански територии била [[Малска империја|Малската империја]], со престолнина во [[Тимбукту]].
 
Во [[18 век]] постоеле три големи муслимански империи: [[Отоманска империја|отоманската империја]] во [[Турција]], [[Среден исток|Средниот Исток]] и средоземјето; [[Сефевиди|Сефевидското Царство]] во [[Иран]]; и [[Могулско Царство|Могулското Царство]] во [[Индија]]. Веќе во [[19 век|19-тиот век]], трите држави потпаднале под политичките и економски притисоци на европските магнати. По [[Прва светска војна|Првата Светска војна]], остатоците од ОтоманскатаОтоманското империјаЦарство биле распарчени како европски [[протекторат]]и или [[зона на интерес|зони на интерес]]. Исламот и исламската политичка власт оживеала во [[20 век|20-тиот век]]. Меѓутоа, односите помеѓу исламскиот свет и западот останале влошени.
 
=== Современиот ислам ===
Проценките за бројот на исламското население во светот се движат од 900 милиони до 1.4 милијарди (cf. [http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html Adherents.com])
 
Само 18% од [[муслиман|муслиманите]]ите во светот живеат во [[арапски свет|арапскиот свет]]; 20% се наоѓаат цо Субсахарска Африка, околу 30% во [[Јужна Азија|јужноазиските региони]] како [[Пакистан]], [[Индија]] and [[Бангладеш]] и [[Индонезија]]. Исто така постојат значителни муслимански заедници во [[Кина]], [[Европа]], [[Америка]], [[Централна Азија]] и [[Русија]].
 
[[Франција]] го има најголемиот процент на муслиманско население во Европа, со 6 милиони муслимани (10% од вкупното население) [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/fr.html#People]). [[Албанија]] има пропорцијално најбројно муслиманско население во Европа (70%), иако оваа бројка е само проценка (видете [[Исламот во Албанија]]).
[[Податотека:Shahada0polumesecina.png|150px|thumb|right|Оваа ѕвезда и полумесечина се состои од [[Блискоисточна калиграфија|арапска калиграфија]] која ја означува [[Басмала|''басмалата'']], првиот стих од Куранот и [[шехадет|''шехадетот'']], изразувањето на вербата во Алах.]]
 
Муслиманите не признаваат никаква икона или боја како света во исламот, бидејќи возвишувањето на симболички или материјални нешта е спротивно на монотеизмот. Многу луѓе ги сметаат [[ѕвезда и полумесечина|ѕвездата и полумесечината]] за симбол на исламот, но ова се всушност обележја на [[Отоманска империја|ОтоманскатаОтоманското империјаЦарство]], а не на исламот во целина. Зелената боја исто така се смета за исламска; ова е обичај и не е препорачан од теолозите. Меѓутоа, муслиманите често користат раскошно калиграфирани стихови од [[Куран|Куранот]]от и силики од кабата како декорација за џамиите, домовите и јавните места. Се верува дека куранските стихови се свети аји не за користење како декорација или симбол.
 
== Библиографија ==
 
{{Нормативна контрола}}
 
[[Категорија:Еднобожечки вери]]
[[Категорија:Ислам| ]]