Разлика помеѓу преработките на „Центрифугална сила“

Додадени 36 бајти ,  пред 4 месеци
с
Јазична исправка, replaced: радиусот → полупречникот (4) using AWB
с (Јазична исправка, replaced: радиусот → полупречникот (4) using AWB)
[[Податотека:Zentrifugalkraft.svg|mini|right|thumb|Zentrifugalkraft bei einer Kreisbewegung]]
 
За една кружна патека центрифугалната сила е поврзана со масата на телото, радиусотполупречникот и квадратот на неговата кружна брзина, односно:
 
: <math>F_\text{c} \;=\; m\, \omega^2 \,r</math>
 
[[Брзината при транслаторно движење]] <math>v</math> зависи од <math>\omega = v/r</math>.
: <math>a_\text{c} \;=\; \frac{v^2}{r}</math>.
 
Овие формули важат подеднакво кога тело се движи по крива патека. Притоа [[радиусотполупречникот на кривината]] <math>r</math> , радиус на минималниот круг, на одредени места од телото се стиснува од страна на кривината. И <math>\omega</math> е кружната брзина на телото во овој систем.
Овие формули се користат исто така и за пресметување на силината на центрипеталната сила. Таа е подеднакво силна колку и центрифугалната и е егазтно спротивно насочена. Мислењето дека центрифугална е поголема од центрипеталната е погрешно.
 
=== Потенцијал кај центрифугална сила ===
 
Центрифугалната сила исто како и [[гравитационата сила]] <math>F_\mathrm{G}=mg,</math> е пропорционална на масатана телото и на неа влијае и [[земјиното забрзување]] <math>g</math>. :<math>\Phi_\mathrm{Z} = \frac{\omega^2 r^2}{2} = \frac{v^2}{2}</math>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;(бидејќи <math>\omega r = v</math> тоа е брзината каде што таа зависи од кружната брзина и радиусотполупречникот на тоа место.
Енергијата на потенцијалот кај центрифугална сила е иста како и кај [[кинетичката енергија]]
:<math>E_\mathrm{Z} = \frac{m \omega^2 r^2}{2} = \frac{m v^2}{2}</math>
=== Забрзан референтен систем ===
 
Овие сили се разгледуваат тогаш, кога [[изедначувањето на движењето]] се поставува во еден референтен систем, кој што самостојно забрзува во спротива од инерцијалниот систем.
 
==== Изведување ====
:<math>m\, \vec {a}{\;'} = \vec{F} -m\, \vec{a}_{B} \underbrace {- m\, \vec \omega \times (\vec \omega \times \vec {r}{\;'})}_{\vec{F}_{\mathrm{zentrifugal}}} \underbrace {- m\, \dot {\vec \omega} \times \vec {r}{\;'}}_{\vec{F}_{\mathrm{Euler}}} \underbrace {-2 m\, \vec \omega \times \vec {v}{\;'}}_{\vec{F}_{\mathrm{Coriolis}}}</math>
 
Производот од масата <math>m</math> и релативното забрзување <math>\vec {a}{\;'}</math> ја дава сумата на дејстувачките сили во овој референтен систем. Тие се собираат од сите надворешни сили.
 
Поимот <math>- m\, \vec \omega \times (\vec \omega \times \vec {r}{\;'})</math> е центрифугалната сила, која што се разгледува кога е применет импулсот во забрзаниот систем. Оваа сила е независна од тоа дали центрипеталната сила е достапна или не. Центрифугалната сила е управена со кружната брзина <math>\vec{\omega}</math> во референтниот систем кој што е насочен радиално кон надвор. Центрифугалната сила е на оска, која што оди низ почетокот на референтниот систем и покажува кон правецот на кружната брзина, нула кога почетокот на референтниот систем изведува движење по круг. Друга сила е <math>-m\, \vec{a}_{B}</math>
=== Ролеркостер ===
 
Центрифугалната сила е од значење при конструкцијата на [[Ролер костер]], но притоа се посакува да се одбегнат непријатните сили и да се акцентираат оние кои предизвикуваат безтежинска состојба. Пример за тоа е лупингот, односно движењето на железнициата при кое таа прави круг од 360 степени и се достигнува 5g, односно нашето тело е 5 пати потешко/полесно. Затоа [[Вернер Стренгел]] конструкторот на оваа желецница ја развил кривината наречена [[‘’клотоид’’]] или [[ојлерова спирала]] при која радиусотполупречникот на кривината е пропорционален со должината на лакот, што придонесува до нежен пораст на инерцијални сили кој што се случува во количката во која што се возиме. Оваа кривина била претходно и во сообраќајот користена, но се користи и ден денес.
 
=== Употреба во техниката ===