Разлика помеѓу преработките на „Кобалт“

Додадени 60 бајти ,  пред 3 месеци
нема опис на уредувањето
{{Малку извори}}
{{инфокутија кобалт}}
'''Кобалт''' е [[хемиски елемент]] со симбол '''Co''' и атомски број 27. Како никел, кобалт е застапен во Земјината кора само во хемиски комбинирана форма, освен за малите депозити кои се наоѓаат во легури на природно [[метеорско железо]]. Слободниот елемент, произведен со редуктивно [[топење]] е тежок, блескав, сребрено-сив [[метал]].
Сините пигменти базирани на кобалт ([[кобалт син]]) се користат уште од античко време за накит и бои и за давање карактеристична сина боја на стаклото, но подоцна алхемичарите сметаа дека бојата се должи на познатиот метал [[бизмут]]. Рударите долго време го користеле името руда од [[коболд]] (германски за гоблинска руда) за некои од [[Минерал|минералите]] за производство на син пигмент; тие беа така именувани затоа што не беа познати метали, и испуштаа отровни гасови што содржат [[арсен]], кога се топат. Во 1735 година, било откриено дека таквите руди можат да бидат сведени во нов метал (првиот бил откриен уште од античките времиња), и тоа било крајното именување на коболдот.
 
Денес, некои кобалти се произведуваат специјално од еден од големиот број метално-блескави руди, како на пример [[кобалтит]] (Co[[Арсен|As]][[Сулфур|S]]). Сепак, елементот најчесто се произведува како нуспродукт од [[бакар]] и [[никел]]. [[Бакарен појас|Бакарниот појас]] во [[Демократска Република Конго]] (ДРК) и [[Замбија]] произведува најголемо количество на кобалт во светот. Само ДРК произведуваше повеќе од 50% од светското производство во 2016 година (123 .000 тони), според [[Министерството за Природниприродни Ресурсиресурси на Канада]].<ref>{{cite news|title=Electric car future spurs Cobalt rush: Swelling demand for product breathes new life into small Ontario town|author=Danielle Bochove |work=Vancouver Sun|date=November 1, 2017|agency=Bloomberg}}</ref>
 
Кобалтот првенствено се користи во производството на [[Магнетизам|магнетни]] [[Легура|легури]], легури отпорни на абење и легури со висока јачина. Соединенијата кобалт силикат и [[кобалт(II) алуминат]] (CoAl<sub>2</sub>O<sub>4</sub>, кобалт син) даваат карактеристична длабока сина боја на [[стакло]], [[керамика]], [[Мастило|мастила]], [[Боја|бои]] и [[Лак|лакови]]. Кобалтот природно се јавува како единствен стабилен [[изотоп]], кобалт-59. [[Кобалт-60]] е комерцијално важен радиоизотоп, кој се користи како [[радиотрасер]] и за производство на високо-енергетски [[Гама-зрачење|гама зраци]].
=== Кислородни и халогени соединенија ===
Има неколку познати [[Оксид|оксиди]] на кобалт. Зелениот [[кобалт(II) оксид]] (CoO) има [[тесерална]] структура. Лесно се оксидизира со вода и кислород до кафеав кобалт(III) хидроксид (Co(OH)<sub>3</sub>). На температури од 600-700°C, CoO оксидира до синиот [[кобалт(II, III) оксид]] (Co<sub>3</sub>O<sub>4</sub>), кој има спинелна структура.<ref name=greenwood>{{Greenwood&Earnshaw2nd|pages=1117–1119}}</ref> Црниот [[кобалт(III) оксид]] (Co<sub>2</sub>O<sub>3</sub>) е исто така познат.<ref>{{cite book|page=107|title=The history and use of our earth's chemical elements: a reference guide|author=Krebs, Robert E.|edition=2nd|publisher=Greenwood Publishing Group|date=2006|isbn=0-313-33438-2}}</ref> Оксидите од кобалт се [[Антиферомагнетик|антиферомагнетици]] при ниска [[температура]]: CoO ([[Неелова температура]]: 291 K) и Co<sub>3</sub>O<sub>4</sub> (Неелова температура: 40 K), што е аналогно на [[магнетит]] (Fe<sub>3</sub>O<sub>4</sub>), со мешавина од +2 и +3 оксидациски состојби.<ref>{{cite journal|last1=Petitto|first1=Sarah C.|last2=Marsh|first2=Erin M.|last3=Carson|first3=Gregory A.|last4=Langell|first4=Marjorie A.|title=Cobalt oxide surface chemistry: The interaction of CoO(100), Co3O4(110) and Co3O4(111) with oxygen and water|url=http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1021&context=chemistrylangell|journal=Journal of Molecular Catalysis A: Chemical|volume=281|pages=49–58|date=2008|doi=10.1016/j.molcata.2007.08.023}}</ref>
 
 
Главните [[Халоген|халкогениди]] на кобалтот ги вклучуваат црниот [[Кобалт(II) сулфид|кобалт(II) сулфиди]], CoS<sub>2</sub>, кои усвојуваат структура слична на [[пирит]], и [[кобалт(III) сулфид]] (Co<sub>2</sub>S<sub>3</sub>).
Како и за сите метали, молекуларните соединенија и повеќеатомските јони на кобалтот се класифицирани како [[координатни комплекси]], односно молекули или јони кои содржат кобалт поврзан со неколку [[лиганди]]. Принципите на [[електронегативност]] и [[цврстина-мекост]] на серија лиганди може да се користат за да се објасни вообичаената оксидациска состојба на кобалтот. На пример, комплексите Co<sup>+3</sup> се склони да имаат [[Амин (хемија)|амино]] лиганди. Бидејќи фосфорот е помек од азотот, фосфинските лиганди имаат тенденција да ги прикажуваат помеките Co<sup>2+</sup> и Co<sup>+</sup>, на пример трис(трифенилфосфин)кобалт(I) хлорид ((P(C<sub>6</sub>H<sub>5</sub>)<sub>3</sub>)<sub>3</sub>CoCl). Повеќе електронегативниот (и потежок) оксид ќе овозможи и флуоридот да може да ги стабилизира Co<sup>4+</sup> и Co<sup>5+</sup> дериватите, на пр. цезиум хексафлуорокобалтат (Cs<sub>2</sub>CoF<sub>6</sub>) и калиум [[перкобалт]] (K<sub>3</sub>CoO<sub>4</sub>).<ref name="HollemanAF">{{cite book|author=Holleman, A. F.|author2=Wiberg, E.|author3=Wiberg, N.|title = Lehrbuch der Anorganischen Chemie|edition = 102nd|publisher = de Gruyter|date = 2007|language=German|isbn = 978-3-11-017770-1| pages = 1146–1152|chapter = Cobalt}}</ref>
 
[[Алфред Вернер]], прв добитник на Нобеловата[[Нобелова награда за хемија|Нобелова награда]] за [[координатна хемија]], работел со соединенија со [[емпириска формула]] [Co(NH<sub>3</sub>)<sub>6</sub>]Cl<sub>3</sub>. Еден од утврдените изомери беше [[кобалт(III) хексамин хлорид]]. Овој координатен комплекс, типичен Вернеров комплекс, се состои од централен атом на кобалт координиран од шест [[Амин (хемија)|амински]] ортогонални лиганди и три [[Хлорид|хлоридни]] контрајони. Користењето хелантни [[етилендиамин]] лиганди на местото на амонијак дава [[трис(етилендиамин) кобалт(III) хлорид]] ([Co(ен)<sub>3</sub>]Cl<sub>3</sub>), што беше еден од првите [[Координатен комплекс|координатни комплекси]] кои биле решени во [[Оптички изомер|оптички изомери]]. Комплексот постои во две форми од "пропелер со три лопатки". Овој комплекс прв пат го изолирал Вернер како жолто-златни игли, со изглед на кристали.<ref>{{cite journal|author = Werner, A. |title = Zur Kenntnis des asymmetrischen Kobaltatoms. V|journal = [[Chemische Berichte]]|date = 1912|volume = 45|pages = 121–130|doi = 10.1002/cber.19120450116}}</ref><ref>{{cite book|url = https://books.google.com/books?id=9d893122U6kC&pg=PR31|pages =31–33|chapter = Early Theories of Coordination Chemistry|title = Coordination chemistry|isbn = 978-3-527-31802-5|author1 = Gispert, Joan Ribas|date = 2008}}</ref>
 
=== Органометални соединенија ===
Во 1938 година, Џон Живоуд и [[Глен Т. Себорг]] го откриле радиоизотопот [[кобалт-60]].<ref>{{cite journal| last1 =Livingood| first1 =J.| last2 =Seaborg| first2 =Glenn T.| title =Long-Lived Radio Cobalt Isotopes| journal =Physical Review| volume =53| pages =847–848| date =1938| doi =10.1103/PhysRev.53.847| issue =10|bibcode = 1938PhRv...53..847L }}</ref> Овој изотоп бил користен на [[Универзитет Колумбија|Универзитетот Колумбија]] во 1950-тите за да се утврди погрешка на [[парност]] во радиоактивното [[Бета-распад|бета распаѓање]].</ref><ref>{{cite journal|url = https://pdfs.semanticscholar.org/c70d/c463a79d73a5cae734b0f53f1cd51da18628.pdf|journal =Acta Physica Polonica B|volume = 39|issue = 2|date = 2008|page = 251|title = The Downfall of Parity – the Revolution That Happened Fifty Years Ago|first =A. K.|last = Wróblewski|bibcode = 2008AcPPB..39..251W }}</ref>
 
По Втората светска војна, САД сакаа да го гарантираат снабдувањето со руда од кобалт за воена употреба (како што правеле Германците) во границите на територијата на САД. Адекватното снабдување со руда беше пронајдено во [[Ајдахо]] кај [[кањонот Блекбард]]. Компанијата "Калера рударска компанија" започна со производство кобалт.<ref>[https://books.google.com/books?id=kNwDAAAAMBAJ&pg=PA65&dq=true#v=onepage&q=true&f=true "Richest Hole In The Mountain"] ''Popular Mechanics'', May 1952, pp. 65–69.</ref>
 
== Настанување ==
[[Податотека:Cobalt OreUSGOV.jpg|лево|мини|Кобалтна руда]]
Главните руди на кобалтот се [[кобалтит]], [[еритрит]], [[глаукодот]] и [[скутерудит]], но поголем дел кобалт се добива со намалување на кобалтните [[Нуспроизвод|нуспроизводи]] од никел и [[бакар]] и со [[топење]].<ref name="YB2006">{{cite web|url = http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/cobalt/myb1-2006-cobal.pdf|first = Kim B.|last = Shedd|accessdate = 2008-10-26|title = Mineral Yearbook 2006: Cobalt|publisher = United States Geological Survey}}</ref><ref name="CR2008">{{cite web|url = http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/cobalt/mcs-2008-cobal.pdf|first = Kim B.|last = Shedd|accessdate = 2008-10-26|title = Commodity Report 2008: Cobalt|publisher = United States Geological Survey}}</ref>
Од кобалт е генерално се произведуваат како нус-производ, понудата на кобалт зависи во голема мера на економската остварливост на бакар и никел рударството во даден пазар. Побарувачката за кобалт е проектиран да расте 6% во 2017.<ref name=ft>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/bc8dc13c-07db-11e7-97d1-5e720a26771b|title=Cobalt’s meteoric rise at risk from Congo’s Katanga|author=Henry Sanderson |date=March 14, 2017|publisher=Financial Times | url-access=limited}}</ref>
[[Податотека:Cobalt - world production trend.svg|центар|мини|Светско производство]]
Постојат неколку начини за одвојување на кобалтот од бакар и никел, во зависност од концентрацијата на кобалтот и точниот состав на искористената [[руда]]. Еден начин е [[пенетска флотација]], во кој [[Сурфактант|сурфактантите]] се врзуваат за различни компоненти на рудата, што доведува до збогатување на кобалтните руди. Последователното [[печење]] ги претвора рудите во [[кобалт сулфат]], и бакарот и железото се оксидираат до оксид. [[Ликсивијација|Ликсивијацијата]] со вода го екстрахира сулфатот заедно со [[Арсенат|арсенатите]]. Остатоците понатаму прават ликсивијација со [[сулфурна киселина]], давајќи раствор од бакар сулфат. Кобалтот, исто така, може да биде ликсивијациран од [[згура]] од топење на бакар.<ref>{{cite book|page = 347| title = ASM specialty handbook: nickel, cobalt, and their alloys| author =Davis, Joseph R.|publisher = ASM International| date = 2000| isbn = 0-87170-685-7| url = https://books.google.com/?id=IePhmnbmRWkC&dq=cobalt+copper+nickel+ore+separate}}</ref>
 
== Кобалтна екстракција ==
[[Геолошки топографски институт на САД|Геолошкиот топографски институт на САД]] ги проценува светските резерви на кобалт на 71000007.100.000 тони.<ref name="USGSJan2016">
{{cite web |url=https://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/commodity/cobalt/mcs-2016-cobal.pdf
|title=Cobalt
|publisher=United States Geological Survey, Mineral Commodity Summaries
}}
</ref> [[Демократска Република Конго]] (ДРК) произведува 63% од светскиот кобалт. Овој удел на пазарот може да достигне 73% до 2025 година ако планираните проширувања од рударските производители како [[Гленкор]] се одвиваат како што се очекува. Но, до 2030 година, глобалната побарувачка би можела да биде 47 пати повеќе отколку што беше во 2017 година.<ref>{{cite news|title=We’ll All Be Relying on Congo to Power Our Electric Cars |author=Thomas Wilson |date=October 26, 2017|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-10-26/battery-boom-relies-on-one-african-nation-avoiding-chaos-of-past |archive-url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-10-26/battery-boom-relies-on-one-african-nation-avoiding-chaos-of-past |archive-date=March 1, 2018}}</ref>
 
Промените што Конго ги направи во рударските закони во 2002 година овозможи привлекување на инвеститори во Конго за производство на бакар и кобалт. Сепак Гленкор„Гленкор“ доминира на пазарот на колтан во ДРК. Рудникот Мутанда минатата година испорача 2450024.500 тони кобалт, што е 40% од производството на Конго и речиси една четвртина од светското производство. Гленкоровиот проект за рударство во [[Катанга]] продолжува и треба да произведе 300000300.000 тони бакар и 2000020.000 тони кобалт до 2019 година, според Гленкор„Гленкор“.<ref name=ft/>
 
=== Демократска Република Конго ===
Во 2005 година, врвниот производител на кобалт беа бакарните наоѓалишта во [[покраината [[Катанга]] во [[Демократска Република Конго]]. Порешната покраина Шаба, имаше речиси 40% од светските резерви, објави [[геолошкиотГеолошкиот институт на Британија]] во 2009 година.<ref>
{{cite web
| url = http://www.bgs.ac.uk/mineralsuk/downloads/african_mp_01_05.pdf
|accessdate = 2009-06-06
}}
</ref> До 2015 година, Демократската Република Конго (ДРК) испорача 60% од светското производство на кобалт, 3200032.000 тони со 2000020.000 до 2600026.000 долари по тон. Неодамнешниот раст на производството може барем делумно да се должи на тоа како ниското рударско производство паднало за време на многу насилните граѓански војни во Конго во раните 2000-ти, или на промените што земјата ги направила во својот кодекс за рударство во 2002 година за да ги охрабри странските инвестиции и што донесе голем број на инвеститори, вклучувајќи ги и [[Гленкор]].
 
[[Рударството од мал обем]] обезбеди 10% до 25% од производството на ДРК.<ref name=wpDRC1/> Околу 100.000 рудари на кобалт во Конго користат рачни алатки за да копаат, со мало планирање и помалку безбедносни мерки, велат работниците и владините и невладини претставници, како и набљудувањата на [[Вашингтон пост|Вашингтон Пост]] за посети на изолирани рудници. Недостатокот на безбедносни мерки често предизвикува повреди или смрт.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/in-sight/wp/2018/02/28/the-cost-of-cobalt/|title=Perspective - The hidden costs of cobalt mining|last=Mucha|first=Lena|date=2018-02-28|work=Washington Post|access-date=2018-03-07|archive-url=|archive-date=|dead-url=|last2=Sadof|first2=Karly Domb|language=en-US|issn=0190-8286|last3=Frankel|first3=Todd C.}}</ref> Рударството ја загадува околината и ги изложува околните животни и растенија и домородните заедници на токсични метали кои предизвикуваат вродени недостатоци и потешкотии во дишењето, според здравствените работници.<ref>
[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/01/child-labour-behind-smart-phone-and-electric-car-batteries/ Child labour behind smart phone and electric car batteries]. ''Amnesty International'' (2016-01-19). Retrieved on 2018-01-07.
</ref> Ова откритие го поттикна производителот на мобилни телефони [[Apple|Ејпл]], на 3 март 2017 година да престане да купува руда од снабдувачите како што е [[Жеџијанг Хујау Кобалт]], чии извори од мали рудници се во ДРК и почнале да користат само добавувачи кои се верифицирани да ги исполнат работните стандарди.<ref>
Reisinger, Don. (2017-03-03) [http://fortune.com/2017/03/03/apple-cobalt-child-labor/ Child Labor Revelation Prompts Apple to Make Supplier Policy Change]. ''Fortune''. Retrieved on 2018-01-07.</ref><ref>Frankel, Todd C. (2017-03-03) [https://www.washingtonpost.com/news/the-switch/wp/2017/03/03/apple-cracks-down-further-on-cobalt-supplier-in-congo-as-child-labor-persists/ Apple cracks down further on cobalt supplier in Congo as child labor persists]. ''The Washington Post''. Retrieved on 2018-01-07.</ref>
</ref>
 
Политичката и етничката динамика на регионот во минатото предизвика насилства и вооружени конфликти, како и мигрирање на населението. Оваа нестабилност влијаеше на цената на кобалтот и исто така ги поттикна борбените лица од Првата и Втората граѓанска војна за продолжување на борбите, со оглед на тоа што пристапот до рудници за дијаманти и други вредни ресурси помогна во финансирањето на нивните воени цели, кои честопати се обвинуваат за геноцид, и исто така ги збогати борците. Додека Конго во 2010-тите беше нападнат од соседните држави, некои од најбогатите минерални наоѓалишта се поврзуваат со области каде што Тутси и Хуту сеуште често се судруваат, продолжуваат немирите, иако во помал обем.<ref>
Кобалтот извлечен од [[рудници од мал обем]] во Конго, во 2007 година овозможи да дојде една кинеска компанија, Конго ДонгФанг интернационално рударство. Еден од најголемите производители на кобалт во светот, Конго ДонгФанг испорача кобалт кај некои од најголемите светски производители на батерии. Така, корпоративните договори за етичкиот синџир на снабдување беа исполнети со недоверба. Голем број набљудувачи ги повикаа техничките корпорации и другите производители да ги избегнат конфликтите за изворите на метали во Централна Африка, наместо да ризикуваат да постигнат финансиска експлоатација, злоупотреба на [[Човекови права|човековите права]] како киднапирања за [[присилна работа]], еколошки опустошувања и човечки жртви на насилство, сиромаштија и токсични состојби.
 
Проектот за [[планината Мукондо]], управуван од [[Централно Африканското претпријатие за рударство и истражување]] (ЦАПРИ) во [[покраината [[Катанга]], е можеби најбогат резерват на кобалт во светот. Нивното производство е проценето на една третина од вкупното светско производство на кобалт во 2008 година.<ref name=IntMining200807>
{{cite web
|url=http://www.infomine.com/publications/docs/InternationalMining/Chadwick2008t.pdf
 
На 9 март 2018 година, претседателот [[Џозеф Кабила]] го ажурира кодот за рударство за 2002 година, со зголемување на надоместокот за кралско семејство и прогласување на кобалтот и [[колтанот]] за "стратешки метали".<ref>[https://www.reuters.com/article/us-congo-mining-cobalt/cobalt-to-be-declared-a-strategic-mineral-in-congo-idUSKCN1GQ2RX Shabalala, Zandi] "Cobalt to be declared a strategic mineral in Congo", Reuters, March 14, 2018. Retrieved October 3, 2018.]</ref><ref>[https://www.reuters.com/article/us-congo-mining/congos-kabila-signs-into-law-new-mining-code-idUSKCN1GL2MB Reuters] "Congo's Kabila signs into law new mining code", March 14, 2018. Retrieved October 3, 2018.]</ref>
 
 
=== Канада ===
 
== Апликации ==
Кобалтот се користи во производството на легури со високи перформанси.<ref name="YB2006"/><ref name="CR2008"/> Таа,Тој исто така може да се користи за правење на акумулатори, а откривањето на [[електрични возила|електричните возила]] и нивниот успех со потрошувачите веројатно има голема врска со зголеменото производство на ДР Конго. Други важни фактори беа Кодексот за рударство од 2002 година, кој ги охрабри инвестициите на странски и транснационални корпорации како што се Гленкор и крајот на Првата и Втората војна во Конго.
 
=== Легури ===
|bibcode = 1999JPS....77..116Z
}}
</ref> (NiMH) батерии, исто така вклучуваат кобалт за подобрување на оксидацијата на никел во батеријата. Истражувањето на пазарот за транспарентност го проценува глобалниот пазар на литиум-јонски батерии на 30 000 000 000$ во 2015 година и предвидува зголемување преку 75 .000 .000 .000$ до 2024 година.<ref>[https://www.theguardian.com/environment/2017/jul/29/electric-cars-battery-manufacturing-cobalt-mining Carmakers' electric dreams depend on supplies of rare minerals]. ''The Guardian'' (2017-07-29). Retrieved on 2018-01-07.</ref>
[https://www.theguardian.com/environment/2017/jul/29/electric-cars-battery-manufacturing-cobalt-mining Carmakers' electric dreams depend on supplies of rare minerals]. ''The Guardian'' (2017-07-29). Retrieved on 2018-01-07.
</ref>
 
 
Иако во 2018 година најмногу кобалт во батериите се користеше кај мобилните уреди,<ref>
Castellano, Robert (2017-10-13) [https://seekingalpha.com/article/4113417-minimize-teslas-cobalt-supply-chain-risk How To Minimize Tesla's Cobalt Supply Chain Risk]. ''Seeking Alpha''.</ref> понов уред за кобалт се батерии за полнење на електрични автомобили. Оваа индустрија се зголеми пет пати во побарувачката за кобалт, што го прави итно да се најдат нови суровини во постабилни области на светот.<ref name="cleantechnica1">
</ref> понов уред за кобалт се батерии за полнење на електрични автомобили. Оваа индустрија се зголеми пет пати во побарувачката за кобалт, што го прави итно да се најдат нови суровини во постабилни области на светот.<ref name="cleantechnica1">
[https://cleantechnica.com/2017/11/28/cobalt-supply-tightens-lico-energy-metals-announces-two-new-cobalt-mines/ As Cobalt Supply Tightens, LiCo Energy Metals Announces Two New Cobalt Mines]. CleanTechnica (2017-11-28). Retrieved on 2018-01-07.
</ref> Побарувачката се очекува да продолжи или да се зголеми со зголемувањето на распространетоста на електричните возила.<ref>
Shilling, Erik (2017-10-31) [https://jalopnik.com/we-may-not-have-enough-minerals-to-even-meet-electric-c-1820008337 We May Not Have Enough Minerals To Even Meet Electric Car Demand]. jalopnik.com</ref> Истражувањето во 2016-2017 година, ја вклучуваше површина околу Кобалт, [[Онтарио]], област кадешто многу сребрени рудници престанаа да функционираат пред неколку децении.<ref name="cleantechnica1"/>
 
 
Бидејќи децата и робовите постојано се пријавувале во рударството со кобалт, пред се во рудниците од мал обем на ДР Конго, технолошките компании кои бараат етички синџир на набавка се соочиле со недостаток на оваа суровина<ref>
Hermes, Jennifer. (2017-05-31) [https://www.environmentalleader.com/2017/05/shortage-ethically-sourced-cobalt-congo-causes-trouble-ge-apple-tesla/ Tesla & GE Face Major Shortage Of Ethically Sourced Cobalt]. Environmentalleader.com. Retrieved on 2018-01-07.
</ref> и цената на кобалтoт достигна висока цена во октомври 2017, повеќе од 30$ за килограм, наспроти 10$ на крајот од 2015 година.<ref>[http://www.mining.com/web/electric-cars-yet-turn-cobalt-market-gold-mine-nornickel/ Electric cars yet to turn cobalt market into gold mine – Nornickel]. MINING.com (2017-10-30). Retrieved on 2018-01-07.</ref>
</ref>
 
=== Катализатори ===
}}
</ref>
 
 
Дизајнерите за нуклеарно оружје можеа намерно да инкорпорираат <sup>59</sup>Co, од кои некои би се активирале во [[Нуклеарна експлозија|нуклеарна експлозија]] за да се произведе <sup>60</sup>Co. <sup>60</sup>Co, дисперзиран како [[Нуклеарна последица|нуклеарна последица]], понекогаш се нарекува [[Кобалтна бомба|кобалтна бомба]].<ref>
 
==Поврзано==
*[[РударскатаРударска индустрија на Демократска Република Конго]]
*[[Колтан]]
*[[Конфликтна суровина]]
5.936

уредувања