Разлика помеѓу преработките на „Хидраулика“

Додадени 97 бајти ,  пред 5 месеци
с
нема опис на уредувањето
(Создадена страница со: File:Hydraulics and other studies (mk).svg|мини|десно|250п|Врската помеѓу хидрауликата и другите дисци...)
 
с
[[FileПодатотека:Hydraulics and other studies (mk).svg|мини|десно|250п|Врската помеѓу хидрауликата и другите дисциплини]]
[[FileПодатотека:Table of Hydraulics and Hydrostatics, Cyclopaedia, Volume 1.jpg|thumbмини|200px200п|Илустрација за хидраулика и хидростатика.]]
 
'''Хидраулика''' ({{lang-grc|ὑδραυλικός}}, од {{јаз|grc|ὕδωρ}} „вода“ и {{lang-grc|αὐλός}} „цевка“) — наука за законите на рамнотежата и движењето на [[течност]]ите, како и вештина на искористување на водената сила.<ref>{{маклек|хидраулика}}</ref> Теоретската подлога на оваа наука се изучува во [[хидромеханика]]та, која се задржува на техничката примена на особините на течностите. Во нејзината практична употреба, хидрауликата наоѓа примена во создавањето, контролата и преносот на [[моќ (физика)|сила]] користејќи течности под [[притисок]]. Во неа се опфатени концепти како [[масен проток|протокот]], проектирањето на [[брана|брани]], [[флуидика]]та и контролните кола со течности. Најзините начела се природни за човекот, поради присуството на истите во телесните системи како [[крвоток]]от.<ref>{{нмс|url=https://web.archive.org/web/20170501112640/http://www.industrialoutpost.com/human-circulatory-system-heart-modern-hydraulic/|title=The Circulatory System: The Hydraulics of the Human Heart|date=1 мај 2017|website=Web.archive.org|accessdate=19 март 2019}}</ref><ref>{{наведено списание |last1=Meldrum |first1=David R. |last2=Burnett |first2=Arthur L. |last3=Dorey |first3=Grace |last4=Esposito |first4=Katherine |last5=Ignarro |first5=Louis J. |title=Erectile Hydraulics: Maximizing Inflow While Minimizing Outflow |journal=The Journal of Sexual Medicine |volume=11 |issue=5 |pages=1208–20 |year=2014 |pmid=24521101 |doi=10.1111/jsm.12457 }}</ref>
 
== Во стариот и средниот век ==
[[FileПодатотека:Tuebingen-gerstenmuehle.jpg|thumbмини|200px200п|Воденички тркала.]]
Водената сила првпат почнала да се користи за [[наводнување]] во [[Месопотамија]] и [[стар Египет|стариот Египет]] уште во VI&nbsp;милениум&nbsp;п.н.е., како и за мерење на времето со [[воден часовник|водени часовници]] од почетокот на II&nbsp;милениум&nbsp;п.н.е. Други рани примери се [[канат]]скиот систем во стара Персија и турпанскиот систем во Средна Азија.
 
 
=== Шри Ланка ===
[[FileПодатотека:Sigiriya moat and garden2.jpg|thumbмини|rightдесно|250px250п|Шанецот и градините во [[Сигирија]].]]
Хидрауличната техника била мошне развиена во кралствата [[Анурадапура]] и [[Попонарува]] на древна [[Шри Ланка]].<ref>{{нмс |url=http://www.marines.mil/news/publications/Documents/Sri%20Lanka%20Study_1.pdf |title=SriLanka-A Country study |author= |year=1990 |website= |publisher=USA Government, Department of Army|accessdate=9 ноември 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905131619/http://www.marines.mil/news/publications/Documents/Sri%20Lanka%20Study_1.pdf|archivedate=5 септември 2012}}</ref> Тука, пред повеќе од две илјади години се откриени принципот отпуст водниот на притисокот за негово регулирање со кула или од јама.<ref>{{нмс|url=http://asia.isp.msu.edu/wbwoa/south_asia/sri_lanka/history.htm|title=SriLanka – History|publisher=Asian Studies Center, Michigan State University|accessdate=9 ноември 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228234152/http://asia.isp.msu.edu/wbwoa/south_asia/sri_lanka/history.htm|archivedate=28 декември 2011}}</ref> Кон I&nbsp;век се завршени големоразмерни мрежи за наводнување.<ref>{{нмс|url=http://www.shsu.edu/~his_ncp/SriLanka.html|title=Traditional SriLanka or Ceylon|publisher=Sam Houston State University|accessdate=9 ноември 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927020022/http://www.shsu.edu/~his_ncp/SriLanka.html|archivedate=27 септември 2011}}</ref> Укрепениот град [[Сигирија]] имал хидраулични состави во големи и мали размери, за задоволување на домашни и земјоделските потреби, за површинско исцедување и контрола на ерозијата, украсни и разонодни водотеци и разладни системи. Во масивните карпи на тврдината и денес се гледаат резервоари за собирање на вода. Големоразмерни резервоари во стара Шри Ланка биле оној во Кала Вева, Паракрама Самудра, Тиса Вева и Минерија, своевремено изградени од разни кралеви.
 
===Новини во стариот Рим ===
[[FileПодатотека:Segovia Aqueduct.JPG|thumbмини|250px250п|[[Сеговиски аквадукт|Сеговискиот аквадукт]] — ремек дело од I&nbsp;век.]]
 
[[Стар Рим|Старите Римјани]] исползувале најразлични хидраулични системи за јавните [[водовод]]и преку [[аквадукт]]и, [[воденица|воденици]] во производството, како и насочени текови за хидраулично рударство. Биле меѓу првите кои се служеле со [[сифон]]скиот метод за пренос на вода преку долини и го применувале во големоразмерно измивање на почвата за вадење на метални [[руда|руди]]. Водоводите имале цевки [[олово]] кои ја спроведувале водата за домашни и јавни потреби како снабдувањето на [[терма|бањите]].