Разлика помеѓу преработките на „Повлекување на српската војска преку Албанија“

нема опис на уредувањето
'''Повлекување на српската војска преку Албанија''' или '''Албанска голгота''' — термин за егзодусот врз српскиот народ и војската при нивното повлекување преку замрзнатите планини на [[Албанија]] и [[Црна Гора]], кон крајот на [[1915]] и почеток на [[1916]] година, поради тројната инвазија од страна на [[Централни сили|Централнте сили]] врѕ [[Србија]] во текот на [[Прва светска војна|Првата светска војна]]. Ова повлекување се реализирало во неколку колони преку Косово и Метохија кон брегот на [[Јадранско море|Јадранското море]], каде се очекувала помош од сојуѕничките сили кои требало да ги префрлат бегалците со организиран транспорт и да ги префрлат на беѕбедните грчкии острови во [[Јонско Море|Јонското Море]], [[Италија]] и [[Северна Африка]]. Бројот на жртвите на војската и народот во ова повлекување никогаш не бил точно утврден, носпоред сеизвештаите верувана декасојузниците станувабројката ѕборе ѕазаедничка повеќеза одвојската десетиции починатицивилите оди изнесува над смрѕнување200.000, глада испоред немањесрпската можностВоена закоманда лекувањеевидентирано нае ранетиоколи и70.000 заболенивојници.
[[Податотека:Serbian retreat WWI.jpg|мини|Повлекување на српската војска преку Албанија]]
 
На тој начин, српската војска и бегалците кој го сочинувал народот што се повлекувал пред страотите на окупацијата се нашле во безизлезна ситуација на територија на [[Косово и Метохија]]. Под притисок од добро вооружен, поткрепен со добро снабдување и свежи сили троен непријател, српските сили кои не ја добиле очекувана подршка од сојузниците, по епидемија на [[тифус]], со лошо вооружување и недостаток на оружје, муниција, храна и медицинска опрема били пред потполн пораз.
 
Врховна команда на српската војска на [[24 ноември]] [[1915]] година одлучила војската да ја повлече преку [[Албанија]] на [[Јадранско море]]. Таа одлука била донесена по неуспешниот обид војската да се повлече по долината на [[Вардар]] поради продорот на бугарските армији. Таа одлука се сметала за единствена можна, бидејќи капитулација била категорично неприфатлива бидејќи би значела крај на државата, а предлогот на војводата [[Живојин Мишиќ]] да се изврши контранапад бил одбиен поради реалната слика на силите. Според договорот со сојузниците, српските сили требало да бидат пречекани од сојузниците кои ќе овозможат приклучување на Солунскиот фронт. Во меѓувреме српската влада постигнала договор со претседателот на албанската влада [[Есад-паша Топтани]] за слободан премин на војската преку Албанија. Српската војска и бегалците на чело со српската влада.
 
По оваа одлука на чело со српската влада со нејзиниот претседател [[Никола Пашиќ]] и кралот [[Петар I Караѓорѓевиќ|Петар I]], српската војска и бегалците тргнале во еден од најужасните егзодуси во [[20]] век.
 
==Повлекување==
 
Состојбата на српската војска била исклучително неповолна, владеела истоштеност, немало доволно хтана, воениот материјал недостасувал, а зимата била силна. Воениот врв не се откажувал од сојузништвото и не помислувало на предавање.
 
Прва колона тргнала на [[26 ноември]] [[1915]]година, од [[Призрен]] преку Везировог моста кон [[Скадар]] и [[Љеш]], во неа бил кралот, воениот врв и дипломатскиот кор, српската влада тргнала 2 дена порано. На [[30 ноември]] од Призрен тргнала и втората колона, но во друг правец, креће друга колона, преку [[Љум Кула]], [[Пишкопеја]], [[Елбасан]] и [[Тиран]]. Од [[Пеќ]] тргнуваат сите три српски армии во правец [[Андријевица]] - [[Подгорица]] - [[Скадар]]. Дел од трупите во правец [[Ђаковица]] - [[Везиров мост]] - [[Љум Кула]] - Скадар, а Тимочката војска и ореди од западна [[Македонија]] преку, [[Дебар]] и [[Струга]] во [[Елбасан]].
 
За состојбата на српската војска можеби најдобро говори соопштение на германската команда од [[29 новембар|29. ноември]]: ''"Бидекќи српската војска веќе не постои, туку постојат само нејзини бедни остатоци кои се разбегале по дивите албански и црногорски планини, каде без храна во ваква зима ќе ја најдат својата смрт, се прекинуваат понатамошни операции и веќе нема да се даваат известувања од балканскоро боиште"''.
 
 
Иако состојбата била зрела за капитулација, некои од српските војсководачи ја подржувале идејата на војводата [[Живојин Мишиќ]] за контранапад. По разматрање на реалните можности на четири систаноци на ([[29 ноември]] - [[1 декември]]) со [[Степа Степановиќ]], [[Павле Јуришиќ Штурм]] и [[Михаило Живковиќ]], идејата не била прифатена.
 
По уништување или закопување на тешката и полската артилерија, последните српски трупи тргнале на [[3 декември]] преку [[Црна Гора]] за Албанија. Според податоци на српската Врховна команда, на албанскиот брег пристигнале околу 110.000 војници и 2.350 офицери. Се претпоставува дека животот го загубиле околу 72.000 војници. Преку Албанија преминале вкупно околу 54.000, а преку Црна Гора околу 90.000 луѓе.
Освен исклучително решки, нечовечки напори во екстремни услови, српската војска постојано имала окршаи со припадниците на албанските племиња кои не ја почитувале наредбата и не ја признавале власта на [[Есад-паша Топтани]].
 
== Наводи ==