Разлика помеѓу преработките на „Ерта Але“

Додадени 3.564 бајти ,  пред 3 години
нема опис на уредувањето
{{во изработка}}
{{Infobox mountain
| name = Ерта Але
}}
 
'''Ерта Але''' е [[Штитест вулкан| вулкан]] во [[Етиопија]] кој наоѓа во северниот дел на Г[[Голема Раседна Долина|олематаГолемата Раседна Долина]], поточно во Афарската Депресија. ''Ерта Але ''значи "планиназачадена која чадипланина" на [[афарски јазик]]<ref>{{Наведена книга|title=The Volcano Adventure Guide|last=M. C. Lopes|first=Rosaly|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=|location=|pages=14}}</ref>.
 
== Географија ==
[[Податотека:STS41G-32-14.jpg|лево|мини|Сателитска слика од северот на Афарската депресијаДепресија во чиј центар (ЕА), е вулкански систем вклучително и Ерта Але.]]
[[Податотека:Erta-ale_lac-de-lave_2001.jpg|мини|Лавинско езеро на Ерта Але во 2001 година.]]
 
=== Локација и топографија ===
Вулканот Ерта Але, иако не е многу високависок (613 метри надморска височина), многу е многу широк вулкан и изнесува  триесет километри во дијаметар. ТааТој е дел од вулкански систем, вклучувајќикој ги вклучува, од север кон југ, на [[Гада Але]], [[Алу- Дала Фила]], [[Борале Але]], [[Ерта Але]], Hayli[[Халји Gub{{Lien|fr=Hayli Gub|lang=en|trad=Hayli Gub|texte=Hayli Gub}}Губ]] и [[Але Багу]] кој се протега на 95 километри должина и 42 километри широчина. Се наоѓа на југјужно од вулканот [[Далол (вулкан)|Д]]<nowiki/>алол]].
 
Ерта Але на врвот има [[Купа|ку]]<nowiki/>па  1 600 метри долга и 700 метри широка [[Купа|ку<nowiki/>па]], свртена во насока север-југ.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=https://www.volcanodiscovery.com/erta_ale.html|title=Erta Ale|work=www.volcanodiscovery.com|accessdate=2017-12-16}}</ref> Во купата лежат два [[Вулкански кратер| к]]<nowiki/>ратера]] во облик на кружни бунари со вертикални ѕидови. Според вулканската активност, лавински езера се наоѓаат во овие кратери, и тие исчезнат или надоаѓаат привремено.<ref name=":0">{{Наведени вести|url=http://bigthink.com/eruptions/volcano-profile-erta-ale|title=Volcano Profile: Erta Ale|last=Klemetti|first=Erik|work=Big Think|access-date=2017-12-16}}</ref>
 
{{Се бара извор|Les [[Afars]] ne l'approchent pas, considérant qu'il est le lieu de vie d'esprits malfaisants montant des chevaux}}.
 
=== Геологијата ===
Л[[Лава|ава]] истеченакоја тече повремено од Ерта Але е [[Базалт|б]]<nowiki/>азалтска,]] и не безсодржи многу вулкански гасови,. а највисокатаНајвисоката измерена [[температура]] била 1 217&#x20;{{tmp|1217|<abbr>°C}}</abbr>.
 
Измерениот топлински бран бил  <span title="">30</span>&#x20;<span title="kilowatt">kW</span>·<span title="mètre">м</span><sup>-2</sup>{{Unité/2|30|kW||m|-2}}.
 
Афарската депресијаДепресија каде што се наоѓа вулканот сочинува дел од [[Голема Раседна Долина| Г]]<nowiki/>олемата Раседна Долина]] која поминува низ [[источнаИсточна Африка]] од север кон југ, и која би можела доколку нејзиниот развој продолжи, би можела да создаде нов [[океан]], исто како [[Црвено Море|Црвеното море]].<ref name=":0" />
 
== Историја ==
СместенаСместен во регион на [[Пустина|пустинатапустински]] и малкуне лесенмногу лесно пристап регион, вулканот Ерта Але бил откриен во 1906<ref name=":1">{{Наведена мрежна страница|url=https://www.atlasobscura.com/places/erta-ale|title=Erta Ale|work=Atlas Obscura|language=en|accessdate=2017-12-16}}</ref> а вулканолозите почнале да јаго проучуваат вулканолозите дури од доцните [[1960-ти]] и раните [[1970-ти]], но била забележана од страна на Европејците, за прв пат во [[1841]] и искачена во [[1873]].
 
Во [[1968|1968 година]], првата француско-италијанска вулканолошка експедиција дошла на врвот на Ерта Але. [[Арун Тазиеф]] и [[Џорџо Маринели]] виделе две лавински езера<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/2034917|title=L'odeur du soufre : expédition en Afar|last=1914-1998.|first=Tazieff, Haroun,|date=1975|publisher=Stock|isbn=9782234002623|location=Paris|oclc=2034917}}</ref><span> .</span>: воВо северниот [[Вулкански кратер|кратер]] Северно езероезерото од сто метри во дијаметар ибило многу активенактивно иа во централниот кратер, имало езеро од 65 метри во дијаметар и тоа било помалку активно,. иДвете дветеезера се наоѓале на длабочина од 165 метри и биле активнинајмалкуактивни најмалку од [[1906|1906 година]]. Нивото на езерата не престанало да оди нагоре<span> </span>: во [[1971|1971 година]], тие биле на само десетина метри од работ на кратерите и го имале отприлика истиот дијаметар а во [[1972|1972 година]], тие протекле поплавувајќи го подот на [[Купа|к]]<nowiki/>упата]]. Тоа траело до [[1974|1974 година]].
 
=== Ерупции ===
Во [[1968|1968 година]], првата француско-италијанска вулканолошка експедиција дошла на врвот на Ерта Але. Арун Тазиеф и Џорџо Маринели виделе две лавински езера<span> </span>: во северниот [[Вулкански кратер|кратер]] Северно езеро од сто метри во дијаметар и многу активен и во централниот кратер езеро од 65 метри во дијаметар и помалку активно, и двете се наоѓале на длабочина од 165 метри и биле активнинајмалку од [[1906|1906 година]]. Нивото на езерата не престанало да оди нагоре<span> </span>: во [[1971|1971 година]], тие биле на само десетина метри од работ на кратерите и го имале отприлика истиот дијаметар а во [[1972|1972 година]], тие протекле поплавувајќи го подот на [[Купа|к]]<nowiki/>упата. Тоа траело до [[1974|1974 година]].
Вулканот еруптирал во 1873, 1903, 1940, 1960, 1967 и 2005, кога ерупцијата предизвикала угинување на добитокот и илјадници луѓе биле принудени да побегнат. Во 2007 лавата уште еднаш предизвикалаевакуација а двајца се воделе како исчезнати и се претпоставува дека загинале<ref name=":1" />.
[[Податотека:Erta Ale-Formation volcanique (5).jpg|мини|Ерта Але, вулканска формација]]
 
=== Лавински езера ===
Немало други набљудувања се до ноември [[1992|1992 година]] освен некои антенски истражувања и сателитските набљудувања. Колапс на ѕидовите на северниот кратер го закопал лавинското езеро. Нивото на централното езеро, со димензии биле од 40 до 70 метри, паднало на сто метри.
[[Податотека:Erta Ale-Lac de lave (4).jpg|мини|Лавинско езеро во кратерот на Ерта Але]]
Лавинските езера во вулканот датираат одамна, веројатно најмалку во последните 100 години<ref>Oppenheimer and Francis, 1998</ref> Постојат и докази за поексплозивни ерупции (VEI 2) во последните 150 години од Ерта Але, но нема доволно докази поради тешко пристапната локација<ref>{{Наведени вести|url=http://bigthink.com/eruptions/volcano-profile-erta-ale|title=Volcano Profile: Erta Ale|last=Klemetti|first=Erik|work=Big Think|access-date=2017-12-16}}</ref>. Немало други набљудувања до ноември [[1992|1992 година]] освен некои антенски истражувања и сателитските набљудувања. Колапс на ѕидовите на северниот кратер го закопал лавинското езеро. Нивото на централното езеро, кое било од 40 до 70 метри, паднало на сто метри.
 
Во 2001 година, [[Еритрејско-етиопски конфликт|војната со Еритреја]] завршила и тимови на научници можеле да направат мерења. Езерото тогаш изнесувало 80 оддо 100 метри, сместено на длабочина од 80 метри и редовно испуштало лавински фонтани високи од пет до десет метри. Од овој датум, вулканот редовно се посетува. Набљудувањето на лавинското езеро покажува чести промени на нивото и на активноста.
 
[[Лавинските езера]] покажуваат интензивна активност<span> </span>: се формира кора од изладена [[лава]], но таа е пробушена од лавински фонтани редовни придружени со испуштањеиспуштањето вулкански гасови. ОсвенПо тоакраток струипериод накога конвекцијаезерото постојатсе востврднува но потоа, повторно се појавува. Нивото на лавинското езеро, коиварира јаод месец придвижуваатдо коратамесец. ТакаКога можатсе спушта, остава стврднати тераси од базалт кои даповторно се набљудуваат покриваат зонисо нановото акреција и минијатурнинакачување субдукциина езерото.
 
== Туристичка дестинација ==
По краток период кога езерото е стврднато, повторно наидува ерупција. Лавинското езеро во југоисточниот кратер повторно постои. Неговото ниво варира од месец до месец. Кога се спушта, остава стврднати тераси од базалт. Тие пак ќе покриени неколку месеци подоцна, кога езерото ќе почне да се накачува.
Ерта Але е една од главните атракции во Афарската долина и стана позната туристичка дестинација. На 4 јануари 2012 извршен бил терористички напад врз туристи и научници кои кампувале до кратерот при што неколкумина биле убиени или киднапирани.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.theguardian.com/world/2012/jan/19/ethiopia-attack-british-tourist|title=Ethiopia attack: British survivor endures 12-hour ordeal on volcano|last=Johannesburg|first=William Davison David Smith in|date=2012-01-19|work=The Guardian|access-date=2017-12-16|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref>
 
== ПрилогМониторинг ==
Набљудувањето на вулканот Ерта Але е отежнато заради локацијата и други услови. Така при ерупцијата на [[Далафила]] во 2008 година немало никој на местото на настанот за да открие кој вулкан избувнал во опсегот. Повеќето ерупции во областа најпрвин се забележани од нивните [[Сулфурен диоксид|сулфурно диоксидни]] облаци или преку активноста на лавските езера преку сателит, потоа од извештаи од неколкуте локални жители кои живеат во близина на вулканот.<ref name=":0" />
 
== Литература ==
=== Користена литература: ===
* Арун Тазиеф, Мирисот на сулфур. Експедицијата во Афар'', Сток, Париз, 1975, 227 {{Nb p.}} {{ISBN|978-2234002623}}''
 
== Види ==
=== Поврзани статии ===
* [[Голема Раседна Долина|Големата Р]]<nowiki/>аседна Долина
* Географија на Етиопија
{{наводи}}
=== Надворешни врски ===
* (англиски) [http://www.volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=221080 Ерта Але на веб-страницата на ''Глобалната вулканска програма'']
* (француски) [http://www.futura-sciences.com/comprendre/d/dossier615-4.php Футура науки - Досието за Е]ртаЕрта Але]
* (француски) (англиски) [http://www.erta-ale.org/ - Веб страна на Женевското вулканолошко здружение, швајцаријаШвајцарија за Е]ртаЕрта Але]
[[Категорија:Штитести вулкани]]
[[Категорија:Вулкани во Етиопија]]
[[Категорија:Активни вулкани]]
[[Категорија:Вулкани во Африка]]
5.401

уредување