Отвори го главното мени

Промени

Додадени 6.574 бајти ,  пред 2 години
=== Карактеристики ===
Фолк музиката има одредени карактеристики но не може конкретно да се определи преку чисто музички поими. Едно од значењата е тоа кое укажува на „стари песни, без познат изведувач“,а друго значење е дека музиката подлежи на еволуциски „процес на усно пренесување..модернизирањето и повторното модернизирање на музиката од страна на општеството што го дава фолк-карактерот на музиката“. Таквите дефиниции повеќе зависат од некои (културни) процеси, отколку од апстрактните музички видови. Според Сколс, како и според Сесил Шарп и Бела Барток, во „селската“ музика има нешто што во „градската“музика го нема. Фолк музиката веќе беше гледана како автентичен израз на начинот на живот кој веќе скоро изумира ( или во некои случаи се зачувува преку повторно оживување),особено во општество во кое нема влијание од уметничка музика или од комерцијални песни. Лојд сметал дека песните се разликуваат според економските класи и според него премногу фолк музика е, како што рекол и Чарлс Сигер, поврзана со пониските класи во општества кои се културно и социјално повеќеслојни, со други зборови, кои имаат елитна или можеби и популарна музичка култура. Според тоа, фолк музиката може да се смета за дел од „шема која се состои од четири музички видови:примитивен или племенски ,елитен или уметнички,фолк и популарен“.
[[Податотека:Bob Dylan - Azkena Rock Festival 2010 2.jpg|мини|Боб Дилан на концерт во Шпанија, 2010]]
 
=== Корените на фолк музиката ===
 
== Митологија ==
Поимот митологија може да се базира на истражување за митовите или на самиот состав на миотвите. Компаративната митологија е изучување на поврзаноста помеѓу митови од различни култури,како што на пример [[Старогрчка митологија|грчката митологија]] ги изучува митовите од [[Стара Грција]]. Поимот мит многу често, кога е во раскажана форма, укажува на невистинита приказна; меѓутоа, стручното значење на поимот не укажува ни на вистинитост ниту на невистинитост на митовите.Според фолклорот, митот е свето и прераскажано објаснување за настанокот на светот и човештвото. Многу истражувачи во различни области различно го користат поимот мит. Во поширока смисла,митот означува традиционална приказна.<ref>{{Наведени вести|url=https://www.britannica.com/topic/myth|title=myth|work=Encyclopedia Britannica|access-date=2017-11-01|language=en}}</ref>
=== Основни карактеристики ===
Главните ликови во митовите обично се [[Бог|богови]] или херои со натприродна моќ. Како свети приказни,митовите се поткрепени од владетели или свештеници и обично имаат религиска тематика. Во општеството во кое се раскажуваат митовите тие се претставени како вистински приказни или како приказни од далечното минато.<ref>{{Наведена книга|title=Myth and Reality|last=Eliade|first=Mircea|publisher=Waveland Press|year=1998|isbn=9781478608615|location=|pages=}}</ref> Всушност,многу општества имаат две варијанти на традиционални раскажувања- '''(1)''' вистинита приказна или мит и '''(2)''' невистинита приказна или предание. Митовите најчесто се одвиваат во праисториски период, кога светот сѐ уште ја немал денешната форма.Тие објаснуваат како настанале светот, обичаите, институциите и табуата.
=== Сродни поими ===
Со митот<ref>{{Наведена книга|url=https://www.worldcat.org/oclc/9944508|title=Sacred narrative, readings in the theory of myth|last=Alan.|first=Dundes,|date=1984|publisher=University of California Press|isbn=9780520051928|location=Berkeley|oclc=9944508}}</ref> тесно поврзани се и легендите и фолклорните/народните приказни. Митовите, легендите и фолклорните/народните приказни се различни видови на традиционални приказни. За разлика од митовите, фолклорните/народните приказни се одвиваат во било кое време на било кое место и општеството во кое се раскажуванио не ги смета за вистинити или свети материјали. Легендите пак,исто како и митовите се приказни за кои по традиција се веруав дека се вистинити; меѓутоа,тие се одвиваат во поново време кога светот наликувал на ова денес. Исто така, легендите за главни ликови најчесто имаат луѓе додека митовите за главни ликови имаат натприродни суштества. Разликата помеѓу митовите, [[Легенда|легендите]] и фолклорните/народните приказни е начинот на групирање на традиционалните приказни. Во многу култури тешко е да се направи разлика помеѓу митови и легенди.<ref>{{Наведена книга|url=https://books.google.mk/books?id=l5Om2ALAFbEC&pg=PA53&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth|last=Dundes|first=Alan|date=1984-11-15|publisher=University of California Press|isbn=9780520051928|language=en}}</ref> Наместо да ги делат на митови, легенди или фолклорни/народни приказни, некои култури ги делат во две основни категории: една кој одговара на суштината на фолклорните/народните приказни и втората, која е комбинација од митови и легенди. Митовите и фолклорните/народните приказни не се разликуваат премногу: нивните приказни можат да се сметаат за вистинити или во некои општества за измислени. Всушност, кога митот ќе го изгуби својот статус поради религиски причини, добива одлики слични на оние од фолклорните/народните приказни кои пред се божествени одлики кои ги имаат хероите, џиновите или самовилите. Митовите, легендите и фолклорните/народните приказни се само дел од категориите на традиицоналнитетрадицоналните приказни. Другите категории се [[Анегдота|анегдотите]] и некои видови на шеги.Традиционалните приказни, впрочем, се едниствената категорија на фолклорот која има гестикулации, музика и костуми.
 
=== Функциите на митот ===
Една од најважните функции на митот е за изгради модел на однесување.{{sfn|Eliade|1998|p=8}}{{sfn|Honko|1984|p=51}} Ликовите во митот се свети и со тоа претставуваат и пример за луѓето. Со тоа, митовите се обидуваат да ги задржат моменталните општествени структури и институции: тие ги одобруваат овие обичаи со тврдењето дека биле основани од свети личности. {{sfn|Eliade|1998|p=23}}{{sfn|Honko|1984|p=51}}{{sfn|Eliade|1998|p=19}}Митовите, исто така, имаат и забавна страна. Друга функција на митот е да им овозможи на луѓето религиско искуство. Со прераскажувањето на митовите, луѓето се одвојуваат од сегашноста и се навраќаат во митлошкотомитoлошкото доба со што се доближуваат до божественоста. Во некои случаи,едно опшество може повторно да го оживее митот во обид да ја долови атмосферата на митолошкото доба; на пример,може да повторно да го оживее митолошкиот начин на лечење од боговите со цел да излечи некого во сегашноста.
=== Компаративна митологија ===
Компаративната митологија е систематско споредување на митови од различни култури.Таа ги пронаоѓа заедничките црти на митови во повеќе култури. Во некои случаи, компаративистите ги споредуваат овие митови за да докажат дека тие имаат заеднички извор. Овој заеднички извор може да биде инспиративен ( на пр. Одреден природен феномен кој инспириал појава на слични митови во неколку култури) или да биде протомитолошки извор кој се изделил во денешните митологии.Изведбите на митовите од 19-ти век често се споредувале,за да се пронајде заедничкото потекло на истите.Меѓутоа,модерните истражувачи се сомнителни кон компаративните пристапи,и ги избегнувале премногу општите или универзални тврдења за митовите. Исклучок на овој моден тренд е книгата на [[Џозеф Кемпбел]], ''Херојот со илјада лица'' во која тврди дека сите митолошки херои ја следат истата шема. Оваа теорија на мономитови не им оди во прилог на основните митолошки истражувања.
[[Податотека:Marko Kraljević i Musa Kesedžija.jpg|мини|Легендарен лик (Крали Марко), 1900 слика на Владислав Тителбах „Народни музеј“ Кикинда, Србија]]
Изведбите на митовите од 19-ти век често се споредувале,за да се пронајде заедничкото потекло на истите.Меѓутоа,модерните истражувачи се сомнителни кон компаративните пристапи,и ги избегнувале премногу општите или универзални тврдења за митовите.Исклучок на овој моден тренд е книгата на '''Џозеф Кембел''' , ''Херојот со илјада лица'' во која тврди дека сите митолошки херои ја следат истата шема.Оваа теорија на мономитови не им оди во прилог на основните митолошки истражувања.
 
=== Легенди ===
'''ЛегендитеЛегендата''' ( лат. ''Legenda'' – нешто за читање) е приказна за човечки дела кои биле согледани од раскажувачите или од слушателите, кои заземаат место во човечката историја, и кои поседуваат одредени особини кои таа приказна ја прават веродостојна. Легендите не содржат случувања кои се надвор од возможното иако може да содржат променливи параметри,како на пр. појавување на чуда кои се сметаат за веродостојни и променливи, се со цел легендата да го задржи својот свеж, витален и реален облик. [[Браќа Грим|Браќата Грим]] легендата ја дефинирале како фолклорна приказна која се врзува за историјата.<ref>Norbert Krapf, ''Beneath the Cherry Sapling: Legends from Franconia'' (New York: Fordham University Press) 1988, devotes his opening section to distinguishing the [[genre]] of legend from other narrative forms, such as [[fairy tale]]; he "reiterates the Grimms' definition of legend as a folktale historically grounded", according to Hans Sebald's review in ''German Studies Review'' '''13'''.2 (May 1990), p 312.</ref> Модерно гледиште за легендата е дадено од фолклористот [[Тимоти Р. Тангерлини]] во 1990.<ref>Tangherlini, "'It Happened Not Too Far from Here...': A Survey of Legend Theory and Characterization" ''Western Folklore'' '''49'''.4 (October 1990:371–390) p. 385.</ref> Според него,легендата, е кратка (моно)-епизодна, традиционална, историска приказна која се оформува преку раскажувањето.
Модерно гледиште за легендата е дадено од фолклористот '''Тимоти Р. Тангерлини''' во 1990 .Според него,легендата, е кратка (моно)-епизодна,традиционална,историска приказна која се оформува преку раскажаувањето.
Етимологија и потекло
Поимот легенда се појавил во англискиот јазик околу 1340-та година, а бил пренесен од средновековниот латински преку францускиот јазик.Целата нејасност дали поимот има неисториска или митска смисла,била забележана првпат во 1613 година.Преку ова,легендата добила модерен назив како „недокументирана“и „неавтентична“.Пред постоењето на напишаните материјали,легендите се пренесувале со усна традиција.Раскажувачите на легенди ги слушнале легендите од постари раскажувачи,и тие тврделе дека постојат сведоци за тие легенди(што не секогаш било вистина) и тоа е тоа што на легендата и го дава историското обележје.
Легендата е одделена од жанрот хроника поради тоа што легендите имаат структура која укажува на морална дефиниција на настаните,која е над ограничените и досадните просечни човечки животи и
која на легендите им дава универзалност заради која и опстанале и се пренесуваат низ генерациите.Во германското говорно подрачје и во северните европски земји,легендата има христијанско потекло и по свооето потекло се разликува од „Сага приказните“ - „Saga“ - (приказни за скандинавската германската историја) .
 
==== Етимологија и потекло ====
Модерната карактеризација на легендите и тоа што тие го претставуваат,може да се рече дека започнала во 1865 година со '''Џејкоб Грим''' и неговото набљудување на бајките од поетски, историски и од аспект на легендите.Првите истражувачи како '''Карл Верхан''','''Фридрих Ранке''' и '''Вил-Ерик Појкерт''' го следеле примерот на Грим во однос на легендите.
Поимот легенда се појавил во англискиот јазик околу 1340-та година, а бил пренесен од средновековниот латински преку францускиот јазик.<ref name="etymonline">{{OEtymD|legendary|accessdate=10 June 2013}}</ref><ref>{{MerriamWebsterDictionary|legendry}}</ref> Целата нејасност дали поимот има неисториска или митска смисла, била забележана првпат во 1613 година. Преку ова, легендата добила модерен назив како „недокументирана“и „неавтентична“. Пред постоењето на напишаните материјали, легендите се пренесувале со усна традиција. Раскажувачите на легенди ги слушнале легендите од постари раскажувачи, и тие тврделе дека постојат сведоци за тие легенди (што не секогаш било вистина) и тоа е тоа што на легендата иѝ го дава историското обележје. Легендата е одделена од жанрот хроника<ref>Patrick Collinson. ''Elizabethans'', "Truth and Legend: The Veracity of John Foxe's Book of Martyrs" 2003:151–77, balances the authentic records and rhetorical presentation of Foxe's ''Acts and Monuments'', itself a mighty force of Protestant legend-making. Sherry L. Reames, ''The Legenda Aurea: a reexamination of its paradoxical history'', 1985, examines the "Renaissance verdict" on the Legenda, and its wider influence in skeptical approaches to Catholic [[hagiography]] in general.</ref> поради тоа што легендите имаат структура која укажува на морална дефиниција на настаните, која е над ограничените и досадните просечни човечки животи и која на легендите им дава универзалност заради која и опстанале и се пренесуваат низ генерациите. Во германското говорно подрачје и во северните европски земји, легендата има христијанско потекло и по свооето потекло се разликува од сагите - (приказни за скандинавската германската историја) .
Фридрих ранке во 1925 година ја опиша легендата како „популарна раскажана приказна со објективно невистинита и фантастична содржина“, гледиште кое се сметало за негативно и кое постепено се изгубило.
 
Легендите многу често севелело дека имаат поврзаност со гласини.Тоа особено го тврдел '''Ернст Бернхајм''' кој велел дека легендата опстанува единствено со помош на гласини.Тангерлини заклучил дека кога '''Вилијан Џенсен''' утврдил дека легендите кои исчезнуваат бргу се „краткорочни“ а легендите кои остануваат се „долгорочни“,тогаш отпаднале сите сомнежи дека легендата настанува од гласини.
Модерната карактеризација на легендите и тоа што тие го претставуваат,може да се рече дека започнала во 1865 година со [[Браќа Грим|Џејкоб Грим]] и неговото набљудување на бајките од поетски, историски и од аспект на легендите.<ref>''Das Märchen ist poetischer, die Sage, historischer'', quoted at the commencement of Tangherlini's survey of legend scholarship (Tangherlini 1990:371)</ref> Првите истражувачи како Карл Верхан,Фридрих Ранке и Вил-Ерик Појкерт го следеле примерот на Грим во однос на легендите. [[Фридрих Ранке]]<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagen Forshung", in Leander Petzoldt (ed.), ''Vergleichende Sagenforschung'' 1971:1–20, noted by Tangherlini 1990.</ref> во 1925 година ја опиша легендата како „популарна раскажана приказна со објективно невистинита и фантастична содржина“<ref>Ranke, "Grundfragen der Volkssagenforschung", ''Niederdeutsche Zeitschrift für Volkskunde'' '''3''' (1925, reprinted 1969)</ref>, гледиште кое се сметало за негативно и кое постепено се изгубило. Легендите многу често се велело дека имаат поврзаност со гласини.Тоа особено го тврдел Ернст Бернхајм кој велел дека легендата опстанува единствено со помош на гласини. Тангерлини заклучил дека кога Вилијан Џенсен утврдил дека легендите кои исчезнуваат бргу се „краткорочни“ а легендите кои остануваат се „долгорочни“, тогаш отпаднале сите сомнежи дека легендата настанува од гласини.
=== Сродни поими ===
Легендите се приказни, кои бидејќи се одвиваат на познат историски настан или на позната локација оставаат простор да се верува во нив, но тоа не мора секогаш да биде случај. Фолклористите кои ги проучувале легендите заклучиле дека вистинитоста на легендите не е толку важна,бидејќуи бидејќи со самото тоа што е раскажана без разлика дали е вистинита или не, истражувачите можат да дебатираат за неа и за културите во кои таа настанала. Штом една легенда е прераскажана како измислена приказна, нејзините легендарни квалитети почнуваат да се губат или да се повлекуваат: во „Легендата за Заспаната Долина“, [[Вашингтон Ирвинг]] успеал легендата за една долина наречена Хадсон Ривер да ја претвори во книжевна анегдота со готски примеси. Постојат приказни кои ги наминуваат границие на ”реалното” и тие се нарекуваат преданија. Легендата може да се пренесува усно, од колено на колено, или во оригинална смисла во пишана форма.
Штом една легенда е прераскажана како измислена приказна ,нејзините легендарни квалитети почнуваат да се губат или да се повлекуваат: во „Легендата за Заспаната Долина“,'''Вашингтон Ирвинг''' успеал легендата за една долина наречена ''Hudson River'' да ја претвори во книжевна анегдота со Готски примеси.Постојат приказни кои ги наминуваат границие на”реалното” и тие се нарекуваат преданија.
Легендата може да се пренесува усно,од колено на колено,или во оригинална смисла во пишана форма.
 
== Урбани легенди ==
''Главна статија'': [[Урбани легенди]]
'''Урбана легенда''',урбан мит,или урбана приказна,или почесто „современа легенда“ е форма на модерниот фолклор која се состои од приказни кои кружат наоколу и за кои се мисли дека се базирани на факти .Поимот често се употребува како слично значење на „апокрифна приказна“.
 
Како и секој друг вид на фолклор,урбаните легенди не секогаш невистинити,но често се преувечличени и изобличенисо текот на времето.И покрај нивното име,урбаните легенди не секогаш заземаат место во урбана средина.Овој поим се користи единствено за да се направи разлика помеѓу модерната легенда и традиционалната фолклорна приказна во прединдустрискиот период.Од оваа причина,социолозите и фолклористите повеќе сакаат да го употребуваат поимот современа легенда.
'''Урбана легенда''', урбан мит, или урбана приказна, или почесто „современа легенда“ е форма на модерниот фолклор која се состои од приказни кои кружат наоколу и за кои се мисли дека се базирани на факти. Поимот често се употребува како слично значење на „апокрифна приказна“. Како и секој друг вид на фолклор, урбаните легенди не секогаш невистинити, но често се преувечличени и изобличенисо текот на времето. И покрај нивното име, урбаните легенди не секогаш заземаат место во урбана средина.Овој поим се користи единствено за да се направи разлика помеѓу модерната легенда и традиционалната фолклорна приказна во прединдустрискиот период. Од оваа причина, социолозите и фолклористите повеќе сакаат да го употребуваат поимот современа легенда. Урбаните легенди имаат традиција да се пренесуваат од колено на колено или „од пријател на пријателот“, па затоа и станало модерно за потеклото на урбаните легенди да велиме дека ги знаеме „од пријател кој има пријател кој има друг пријател.....“
=== Потекло ===
Поимот урбана легенда првпат се појавил во 1968 година.<ref>Oxford English Dictionary, 2d ed. 1989, entry for "urban legend," citing R. M. Dorson in T. P. Coffin, ''Our Living Traditions'', xiv. 166 (1968). See also William B. Edgerton, ''The Ghost in Search of Help for a Dying Man'', Journal of the Folklore Institute, Vol. 5, No. 1. pp. 31, 38, 41 (1968).</ref> Официјално терминот бил претставен од страна на научникот и просесорпрофесор '''Јан Харолд Бурнванд''' во Англија кој го спомнал терминот во својата збирка на легенди во 1981 година.Со оваа книга тој сакал да покаже дека легендите или фолклорот не се припаѓаат исклучиво на традиционалните општетсва,и дека многу може да се научи за урбаната и модерната култура со самото поручување на таквите легенди. Најголемиот дел од урбаните легенди се приказни кои имаат содржина и главни ликови. Најинтересното за урбаните легенди е нивната мистичност, стравот и хуморот. Урбаните легенди најчесто се претставени како предупредувања или приказни со поуки, иако од друга страна се претставени како приказни со погрешни и невистинити информации.
=== Состав ===
Најголемиот дел од урбаните легенди се приказни кои имаат содржина и главни ликови.Најинтересното за урбаните легенди е нивната мистичност, стравот и хуморот.Урбаните легенди најчесто се претставени како предупредувања или приказни со поуки,иако од друга страна се претставени како приказни со погрешни и невистинити информации.
=== Верување и поврзаност со митологијата ===
Првото име кое го имале овие приказни било „приказни за урбаните верувања“, кои според своите раскажувачи секогаш биле вистинити. Во однос на митологијата,тие се приказни од светски или локални рамки за чија содржина постои некое објаснување. Урбаните легенди најчесто се поврзуваат со стари напуштени куќи за кои се смета дека се опседнати од духови кои бараат одмазда за некоја неправда која им е направена; исто така урбаните се поврзуваат со локални места кои имаат локална урбана легенда. Меѓутоа, освен овие постојат и меѓународни урбани легенди кои секоја култура ги прифатила со мали измени.Такви се на пример легендата за [[Петок тринаесетти|Петок 13-ти]] и урбаната легенда за моќта на црната мачка :
Урбаните легенди најчесто се поврзуваат со стари напуштени куќи за кои се смета дека се опседнати од духови кои бараат одмазда за некоја неправда која им е направена; исто така урбаните се поврзуваат со локални места кои имаат локална урбана легенда.Меѓутоа,освен овие постојат и меѓународни урбани легенди кои секоја култура ги прифатила со мали измени.Такви се на пример легендата за Петок 13-ти и урбаната легенда за моќта на црната мачка :
 
==== Петок 13-ти ====
[[Податотека:Freitag_der_13._im_Kalender.jpg|десно|мини|200x200пкс|Петок 13ти во календарот]]
Според легендата Петок 13-ти се смета за ден на кој се случуваат несреќи,малери и баксузи.Зошто овој ден и овој датум се носители на лоша среќа сѐ уште не е конкретно познато и дефинирано,меѓутоа постојат повеќе теории: најраспространетата од нив е она дека според правилата на нумерологијата бројот дванаесет е број на целосноста-затоа има дванаесет месеци во годината,дванаесет хороскопски знаци,дванаесет часа на часовникот ,дванаесет Апостоли итн.Според тоа бројот тринаесет е сметан за неприроден; според некои Нордиски митови се смета дека ако тринаесет луѓе седнат на иста маса некој од тие ќе умре (таков бил случајот со Тајната вечера).Во однос на денот Петок, тој се смета за несреќа уште од 14-от век кога е и напишана книгата „Приказните за Кантербери“ и во неа се спомнува дека Петок е лош ден да се оди на пат или да се работи било која работа.Црниот Петок е поврзан со паѓањето на акциите од берзата и други катастрофи уште од 1800-тите години.Сепак зошто овие два термини се споени заедно како несреќен датум не е познато се до 19-от век ; се појавува во 1869 во биографијата на Џоачино Росини :Според оваа биографија росини цел свој живот бил човек опкружен со пријатели и бил весел и добар човек,но целиот свој жиот поради непознати причини верувал дека Петок 13-ти е ден кој носи несреќа.На крајот, во биографијата стои дека Џоачино Росини умрел на Петок 13-ти Ноември.Постојат и други верувања кои се постари но прикажани во филмот Кодот на Да Винчи каде што се тврди дека петок 13-ти се смета за несреќен ден поради апсењето на Витезите Темплари точно на Петок 13-ти октомври 1307 година.Сепак,кокретно не постои ниту еден доказ зошто луѓето го сметаат баш овој ден и овој датум за толку несреќни.
Според легендата Петок 13-ти се смета за ден на кој се случуваат несреќи, малери и баксузи. Зошто овој ден и овој датум се носители на лоша среќа сѐ уште не е конкретно познато и дефинирано,меѓутоа постојат повеќе теории:
* Најраспространетата од нив е она дека според правилата на нумерологијата бројот дванаесет е број на целосноста-затоа има дванаесет месеци во годината,дванаесет хороскопски знаци,дванаесет часа на часовникот, дванаесет апостоли итн. Според тоа бројот тринаесет е сметан за неприроден<ref name="mathworld">{{cite web|url=http://mathworld.wolfram.com/Triskaidekaphobia.html|title=Triskaidekaphobia on MathWorld|accessdate=14 August 2010|author=Weisstein, Eric W|publisher=[[MathWorld]]}}</ref>;
* Според некои [[Нордиска митологија|нордиски митови]] се смета дека ако тринаесет луѓе седнат на иста маса некој од тие ќе умре (таков бил случајот со [[Тајна вечера|Тајната вечера]]).<ref name="DellaContrada">{{cite web|url=http://www.buffalo.edu/news/releases/2004/02/6576.html|title=Fear of "Friday the 13th may likely have originated from Jesus' Last Supper and Crucifixion", Says UB Anthropologist|last=DellaContrada|first=John|date=9 February 2004|publisher=[[University at Buffalo, The State University of New York]]|accessdate=13 July 2014|quote=There were 13 people at the [[upper room|table]] (at the [[Last Supper]]) and the 13th was [[Jesus]]. The Last Supper was on a [[Maundy Thursday|Thursday]], and the next day was [[Good Friday|Friday]], the day of [[crucifixion of Jesus|crucifixion]]. When '13' and Friday come together, it is a double whammy.}}</ref><ref name="Hartston2007">{{cite book|last=Hartston|first=Willam|title=Encyclopedia of Useless Information|date=1 June 2007|publisher=Sourcebooks, Incorporated|isbn=9781402248382|page=365|quote=In Christian tradition, fear of Friday the 13th stems from the day of the Crucifixion (Friday) and the number at the Last Supper (13). Despite these origins, the Friday the 13th superstition dates back only to the Middle Ages.}}<!--|accessdate=13 July 2014 --></ref>
* Во однос на денот петок, тој се смета за несреќа уште од 14-от век кога е и напишана книгата „Приказните за Кантербери“ и во неа се спомнува дека петок е лош ден да се оди на пат или да се работи било која работа..<ref name="western">{{cite journal|author=Clar, Mimi|journal=Western Folklore|year=1957|title=Friday the 13th|pages=62–63}}</ref>
* [[Петок тринаесетти|Црниот Петок]] е поврзан со паѓањето на акциите од берзата и други катастрофи уште од 1800-тите години. Сепак зошто овие два термини се споени заедно како несреќен датум не е познато се до 19-от век <ref name="Lachenmeyer">[https://books.google.com/books/about/13.html?id=sDXJ1s0YNAgC Nathaniel Lachenmeyer, ''13: The Story of the World's Most Popular Superstition''] ch. 5 (2004).</ref>; се појавува во 1869 во биографијата на Џоачино Росини :Според оваа биографија Росини цел свој живот бил човек опкружен со пријатели и бил весел и добар човек,но целиот свој жиот поради непознати причини верувал дека Петок 13-ти е ден кој носи несреќа. На крајот, во биографијата стои дека Џоачино Росини умрел во петок,на 13-ти ноември<ref>Henry Sutherland Edwards, ''The Life of Rossini'', Blackett, 1869, p.340.</ref>.
Постојат и други верувања кои се постари но прикажани во филмот [[Кодот на Да Винчи]] каде што се тврди дека петок 13-ти се смета за несреќен ден поради апсењето на витезите [[темплари]] точно на Петок 13-ти, октомври 1307 година. Сепак,конкретно не постои ниту еден доказ зошто луѓето го сметаат токму овој ден и овој датум за толку несреќни.
 
==== Легендата за црната мачка ====
Во зависност од културата на која припаѓа секој човек црната мачка може да означува или среќа или несреќа. Ако црна мачка ти го пресече патот-ќе те следи несреќа. За да ја избегнеме оваа ситуација треба сосема да се вратиме по патот од каде сме дошле и да пронајдеме нов пат. Кралот [[Чарлс ПрвиI|Чарлс I од Англија]] имал црна мачка која многу ја сакал. Дури и имаим наредил на своите чувари да ја надгледуваат 24 часа на ден. Среќата траела сè додека мачката била жива; денот кога таа умрела и '''Кралоткралот Чарлс''' бил уапсен<ref>{{cite web|url=http://cats.lovetoknow.com/Black_Cats|title=Black Cats|first=Ann|last=Parkinson|date=|publisher=Love To Know Cats|archiveurl=https://www.webcitation.org/62IX7iggs?url=http://cats.lovetoknow.com/Black_Cats|archivedate=2011-10-09|accessdate=2011-10-09|deadurl=yes|df=}}</ref>. Луѓето веруваат дека црните мачки поради својата боја имаат некаква поврзаност со вештерството или дека дури се духови на починати [[вештерки]] кои сѐ уште се активни, но во нов облик. Има едно мислење кај рибарите а тоа е дека, секој рибар на својата сопруга мора да и купи црна мачка за да и прави друштво додека тој е на риболов; рибарите мислеле дека црната мачка може да ги заштити нив и нивните домови од лоша среќа. Во некои предели црните мачки биле сметани за толку скапоцени што дури биле и крадени. Морнарите верувале дека ако мачка истрча пред нив тоа значи добра среќа, но ако им го пресече патот тоа значи лоша среќа.<ref>{{Наведени вести|url=http://www.kafepauza.mk/zanimlivosti/sueverija-i-narodni-veruvanja-vo-svetot/|title=Суеверија и народни верувања во светот|date=2012-02-26|work=Кафе пауза|access-date=2017-11-01|language=en-US}}</ref> Најчесто и морнарите на своите бродови имале мачки за да им донесат добра пловидба. Има многу теории и суеверија за црните мачки, но ниедно од нив не е поддржано со факти.Затоа останува прашањето,знаат ли црните мачки дека се црни и дека носат несреќа?
Во зависност од културата на која припаѓа секој човек црната мачка може да означува или среќа или несреќа.Ако црна мачка ти го пресече патот-ќе те следи несреќа.За да ја избегнеме оваа ситуација треба сосема да се вратиме по патот од каде сме дошле и да пронајдеме нов пат.
[[Податотека:Rio New Year Fireworks.jpg|мини|Огномет за прослава на Новата година во [[Рио де Жанеиро|Рио]], [[Бразил]]]]
Кралот Чарлс Први од Англија имал црна мачка која многу ја сакал.Дури и има наредил на своите чувари да ја надгледуваат 24 часа на ден.Среќата траела сè додека мачката била жива; денот кога таа умрела и '''Кралот Чарлс''' бил уапсен.Луѓето веруваат дека црните мачки поради својата боја имаат некаква поврзаност со вештерството или дека дури се духови на починати вештерки кои сѐ уште се активни,но во нов облик. Има едно мислење кај рибарите а тоа е дека,секој рибар на својата сопруга мора да и купи црна мачка за да и прави друштво додека тој е на риболов; рибарите мислеле дека црната мачка може да ги заштити нив и нивните домови од лоша среќа.Во некои предели црните мачки биле сметани за толку скапоцени што дури биле и крадени.Морнарите верувале дека ако мачка истрча пред нив тоа значи добра среќа,но ако им го пресече патот тоа значи лоша среќа.Најчесто и морнарите на своите бродови имале мачки за да им донесат добра пловидба.Има многу теории и суеверија за црните мачки,но ниедно од нив не е поддржано со факти.Затоа останува прашањето,знаат ли црните мачки дека се црни и дека носат несреќа?
 
=== Нова Година ===
[[Нова година|Нова Година]] е веќе општо прифатенопштоприфатен празник од речиси сите култури меѓутоа ние не сме свесни дека некои адети кои ги изведуваме се дел од оваа легенда. Новата година исто така се поврзува со многу [[Суеверие|суеверија]] и со обичаи и се со цел да се избркаат лошите духови од старата година и да се привлече среќа за во новата години. Со цел да си обезбедиме среќа за следната година, следиме традиции за кои веруваме дека се веродостојни; Бакнувањето на полноќ со саканите личности не означува само гест за прославување на новата година туку и бакнеж со кој ги врзуваме истите тие луѓе за нас и во следната година. Доколку не бакнеме никого на полноќ се очекува појава на караници со саканите личности во текот на следната година. Друго верување за Новата Година е во врска со првиот човек кој стапнува во вашиот дом после полноќ. Се вели дека таа личност треба да биде висока, со темна коса, добро да изгледа и да носи некој мал подарок, обично сребрена паричка,домашен леб и сол и да пее некоја Новогодишнаnовогодишна песна.<ref>{{Наведена мрежна страница|url=http://tocka.com.mk/vesti/147013/najinteresni-obicai-i-veruvanja-za-nova-godina|title==Најинтересни обичаи и верувања за Нова година|work=tocka.com.mk|language=en|accessdate=2017-11-01}}</ref> Исто така, се верува дека ништо, дури ни отпадоците не смеат да се изнесуваат од домот на Новата Година ни на денот потоа. На полноќ вратите од домот треба да бидат отворени за старата година и се во неа да излезе и да не се врати. Луѓето се собираат на Нова Година и пеат гласно и се веселат за да се избркаат лошите духови со музика и за последниот ден од старта година биде затворен со добро расположение.
== Бајки ==
'''Бајките''' се измислени приказни кои изобилуваат со суштества како самовили,гоблини,џуџиња,тролови,џинови,животни кои зборуваат и волшебства.Тие се одвиваат во некое нереално или многу далечно време.Во модерно време овој поим се објаснува со принцези и со живот како Пепелашка.Бајките обично им одговараат на деца бидејќи тие се поистиветуваат со ликовите од бајките.Во културите кои веруваат во вештерки и ѓаволи,бајките станале легендарни раскажувања.Најчесто бајките,за разлика од легендите и другите форми на раскажување не заземаат конкретно време туку се одвиваат во некои неопределени времиња и простори.Бајките можат да се забележат во усно раскажаните фолклорни приказни или во книжевни форми.Историјата на бајките тешко може да се одреди бидејќи единствено книжевните форми опстојуваат.Сепак,книжевните форми на бајките укажуваат на тоа дека бајките постоеле илјадници години наназад иако не биле признати за конкретен жанр.Бајките постојат насекаде низ светот а тоа го докажале и фолклористите кои ги собирале од различни земји.Тие се пишуваат и денес.Првенствено Бајките биле наменети за возрасни но подоцна биле прилагодени и за децата: тоа го покажува и книгата на браќата Грим „Приказни за децата и за целото семејство“
5.060

уредувања