Разлика помеѓу преработките на „Нос“

Додадени 284 бајти ,  пред 3 години
дополнување
(embed {{Нормативна контрола}} with wikidata information)
(дополнување)
{{Без извори|датум=ноември 2009}}
[[Податотека:Bloodhund r54.jpg|мини|десно|[[Куче]]шки нос, животно со најразвиено сетило за мирис.]]
'''Носот''' ([[Латински јазик|лат]]. ''nasus'') е [[сетило]] за [[мирис]] и почеток на [[Систем за дишење|системот за дишење]] кај [[животни]]те. Сетилото за мирис ги информира животните за опасности, за местото каде што може да се најде [[храна]], за пронаоѓање на спротивниот [[пол]] и слично. Затоа, ова сетило игра многу важна улога во [[живот]]от на повеќето животни. Мирисот е [[Хемија|хемиска]] [[Нервен стимул|дразба]] и затоа се регистрира од страна на [[хеморецептор]]ите сместени во носната празнина.
 
Мирисот е [[Хемија|хемиска]] [[Нервен стимул|дразба]] и затоа се регистрира од страна на [[хеморецептор]]ите сместени во носната празнина.
 
== Сетило за мирис на без‘рбетниците ==
Најниско организираните [[Многуклеточен организам|многуклеточни]] [[без’рбетници]] реагираат на хемиски дразби од хранливи материи, кои најверојатно се примаат од одделни сетилни [[Клетка|клетки]] кои или се расфрлани по [[тело]]то или се групирани во еден негов дел. Kај [[инсект]]ите, пак, постојат одредени региони на телото во кои се сместени [[рецептор]]ите за мирис, односно хеморецепторите.
 
Kај [[инсект]]ите, пак, постојат одредени региони на телото во кои се сместени [[рецептор]]ите за мирис, односно хеморецепторите.
 
== Сетило за мирис на ‘рбетниците - нос ==
 
=== [[Анатомија]] на носот ===
 
[[Податотека:Concha_nasalis.gif|мини|Носна празнина]]
Носната празнина со надолжна носна преграда е поделена на две половини. Преградата во почетниот дел е изградена од [[‘рскавица]], додека при коренот на носот таа е [[Коска|ковчеста]]. Коската која го образува горниот дел од носната преграда е наречена [[Рало (коска)|рало]]. Секоја од двете носни половини содржи [[Носна школка|носни школки]], кои го забавуваат движењето на [[воздух]]от. Преку парните носни отвори, наречени [[Ноздра|ноздри]], носот комуницира со надворешната средина, додека преку [[хоани]]те остварува врска со [[голтник]]от. Внатрешната [[слузокожа]] на носната празнина е покриена со трепчест [[епител]], добро снабден со [[Мукозна жлезда|мукозни жлезди]] и разгранета мрежа од крвни [[капилар]]и. Жлездите лачат [[мукус]], лигава течност со [[бактерицидно дејство]]. Околу ноздрите, од внатрешната страна, исто така се наоѓаат и [[Влакно|влакна]] чијашто основна функција е спречување на влегување на цврсти честички, [[прав]] и слично во носот. Ваквата градба овозможува [[Вдишување|вдишениот]] воздух да се затопли, навлажни и да овозможи елиминирање на честички од прав и разни [[Микроорганизам|микроорганизми]] од него. Во задниот горен дел на носот, на сводот е сместен мирисниот епител кој содржи хеморецептори. Воздухот, минувајќи низ носната празнина затоплен и пречистен, преку хоаните се пропушта во голтникот. Под влијание на микроорганизми или разни хемиски неповолни дразби, доаѓа до зголемено лачење на мукус и до појава на [[кивавица]].
 
==Носот како тема во уметноста и во популарната култура==
Ваквата градба овозможува [[Вдишување|вдишениот]] воздух да се затопли, навлажни и да овозможи елиминирање на честички од прав и разни [[Микроорганизам|микроорганизми]] од него. Во задниот горен дел на носот, на сводот е сместен мирисниот епител кој содржи хеморецептори. Воздухот, минувајќи низ носната празнина затоплен и пречистен, преку хоаните се пропушта во голтникот.
* „[[Нос (Гогољ)|Нос]]“ - расказ на рускиот писател Николај Гогољ.<ref>N. V. Gogolj, ''Petrogradske pripovetke''. Beograd: Rad, 1964, стр. 43-69.</ref>
 
== Наводи ==
Под влијание на микроорганизми или разни хемиски неповолни дразби, доаѓа до зголемено лачење на мукус и до појава на [[кивавица]].
{{наводи}}
 
{{Нормативна контрола}}