Разлика помеѓу преработките на „Пипер“

Додаден 61 бајт ,  пред 3 години
нема опис на уредувањето
'''Пипер''' ({{науч|Capsicum annuum}}, разг. „'''пиперки'''“) — [[повеќегодишно растение|повеќегодишно зеленчуково растение]] од фамилијата [[зрнци]] (''Solanaceae''), слично на [[компир]]от. Може да има благ и лут вкус и се употребува за [[исхрана]] на луѓе и животни, во свеж, готвен и преработен (во зачини, ајвар, конзевиран во туршија) облик. Потекнува од јужните делови на [[Северна Америка]], [[Централна Америка]] и северните делови на [[Јужна Америка]], од каде што е распространета ширум светот, а особено застапена и во [[Македонија]]. Во [[Земјоделство во Македонија|Македонија]] во 2010 година се произведени 168.150 тони пиперки<ref name="Новковска">{{наведена мрежна страница|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/Regioni2012.pdf|title=Регионите во Република Македонија, 2012|last=Новковска|first=Благица|year=2012|work=регионален годишник|publisher=Државен завод за статистика|page=114|language=македонски|accessdate=18 декември 2015|location=Скопје}}</ref>.
 
==Одлики==
Пиперката се користи како [[зеленчук]], [[зачин]] и [[лек]]. Исто така се користи свежа, конзервирана како ([[туршија]]), сува или сува мелена (или „толчена“).
 
Родот на пиперката опфаќа едногодишна билка, во висинa до 1 -{m}-. [[Лист]]овите на пиперката се јаjцести со шилести врвови. Цветаат во [[мај]], а [[цвет]]овите и се бели, црвени, светложолти или виоилетови. [[Плод]]от е топчест или долгнавест. Мирисот и вкусот на плодовите е (благ, сладок до извонрендо лут) се зависи од [[Вид (биологија)|сортата]] и зрелоста. Долж нервите постојат жлезди кои синтетизираат [[алкалоид|алкалоид ,]] [[капсаицин]] („одговорен“ за лутината и лековитост на пиперката). Основниот број на [[хромозом]] е x=12<ref>Csilléry, G. Pepper taxonomy and the botanical description of the species. Acta Agronomica Hungarica 54 ('''2'''):151-166.</ref>.
 
 
Родот ''-{Capsicum}-'' опфаќа околу 25 видови. Постои претпоставка дека голем број на сортите е уште поголем и дека со деталните истражување на Неотрописот ќе се опишат и нови видови.<ref name=autogenerated1>Eshbaugh, W.H. 1993. Peppers: History and Exploitation of a Serendipitous New Crop Discovery. In: Janick, J. & Simon, J.E. (Ed.) ''New Crops'', pp 132-139. Wiley: New York. [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/proceedings1993/V2-132.html Online Version], Приступљено 17. 4. 2013.</ref> Еден од проблемите на класификацијата на сортите внатре родот е прашање на сродноста на три од вкупно четири одгледувани сорти (-{''Capsicum annuum'', ''Capsicum frutescens''}- и ''-{Capsicum chinense}-''). Поедини автори ги сметаат одвоени со сестринските видови<ref name=autogenerated1 />, додека -{Pickersgill}-<ref>Pickersgill, B. 1988. The genus Capsicum: a multidisciplinary approach to the taxonomy of cultivated and wild plants. Biol. Zentralbl. 107 '''(4)''': 381-389</ref> и сметаат дека статусот на посебни видови е нелегитимен.
==Употреба во исхраната==
Пиперката се користи како [[зеленчук]], [[зачин]] и [[лек]]. Исто така се користи свежа, конзервирана како ([[туршија]]), сува или сува мелена (или „толчена“).
==Галерија==
<center>