Разлика помеѓу преработките на „Теодолит“

Одземени 22 бајти ,  пред 4 години
ситна поправка
(дополнување)
(ситна поправка)
[[Податотека:GPS-mätning på järnåldersboplats i Ytterby sn, Bohuslän, den 28 april 2006. Bild 1.JPG|десно|мини|300px|[[Тотална станица]] за [[Геодетско мерење|геодетски мерења]]]]
 
'''Теодолит''' ({{lang-en|theodolite}}, {{lang-lat|theodolitus}}) – [[геодезија|геодетски]] [[мерен инструмент]] за мерење на водорамни [[агол|агли]] или водорамни и водорамни и вертикални агли. Негови главни делови се водорамен и вертикален круг со скали, дурбин и дополнителен уред за отчитување на агли и поставување во водорамна положба. Дурбинот може да се врти околу водорамната [[оска]], а заедно со куќиштето и околу вертикалната оска. Врз основа на градбата и начинот на отчитување, теодолитите се делат на механички (со одвоени лупи или [[микроскоп]]и за отчитување на спротивните места на кругот и [[микрометарски винт|механички микрометри]]), [[оптика|оптички]] и [[електроника|електронски]]. Спрема додатоците, [[конструкција]]та и намената, теодолитот може да биде [[компас]]ен, [[далечиномер]]ски, жиротеодолит, репетиторски, астрономски. Постојат различни додатоци на теодолитот кои овозможуваат негова широка употреба. На пример, окуларна призма, објективен клин, пентагонална призма, [[зенит]]ен [[окулар]], прибор на окуларот, оптички микрометар (пред објективот), [[леќа (оптика)|предлеќа]], зенитен [[висок]], мерни санки, [[ласер]]ски и автоколимациски окулар, [[компас]], [[жироскоп]].
 
Во [[метеорологија]]та се употребува оптички теодолит со кој секоја минута се мерат аглите ([[азимут]]) и наклоните под кои се гледаат метеоролошките [[балон]]и низ дурбинот при нивното дигање во [[атмосфера]]та (т.н. пилот-балонско мерење на [[брзина]]та и насоката на висинските [[ветар|ветрови]]), како и радиосондажен теодолит со кој автоматски се следи движењето на балонот со радиосонди во повисоките слоеви на атмосферата за добивање на податоци за [[температура]]та, [[влажност]]а, притисокот на воздухот во ветрот. Радиосондажниот теодолит прима радиосигнални со кои [[автоматизација|автоматски]] се управува вртењето на теодолитот и мерење на аглите.<ref> '''теодолит''', [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=60833] "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2015.</ref>