Отвори го главното мени

Промени

викификација
{{внимание}}
[[Податотека:J.M. Coetzee.JPG|мини|десно|Џон Максвел Куци ]]
'''Џон Максвел Куци''' (роден на [[9 февруари]], [[1940]] година, во [[Кејптаун]], [[Јужна Африка]]) е- [[Јужна Африка|јужно африкански]] новелист, [[есеист]], [[лингвист]], [[преведувач]]. Татко му, адвокат, и мајка му, учителка, биле потомци на Холандските доселеници од 17 век. Освен тоа преку својот чукун дедо Балтазар Дубиел, Куци имал и полски корени.<ref>Превод на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда, НИД „Микена“, Битола, 2010</ref>
 
==Биографија==
Родителите на Куци, татко му, [[адвокат]], и мајка му, учителка, биле потомци на холандските доселеници во [[Јужна Африка]] од [[17 век]]. Освен тоа, преку својот прадедо, Балтазар Дубиел, Куци има и полски корени.<ref>„Превод на литературни дела од автори кои добиле Нобелова награда“, НИД „Микена“, Битола, 2010.</ref>
Куци најраниот живот го поминал во [[Кејптаун]], [[Ворчестер |Ворчестер]] и Кејп Прованс(денешен Вестерн Кејп), а тоа го опишал во фикциските мемоари „Детство-сцени од правинцискиот живот“ (1997). Одел во католичко училиште „Свети Јосиф“, а потоа дипломирал математика и англиски на универзитетот во Кејптаун. Во раните 60-ти, Куци се преселил во [[Лондон]], каде што работел за „Иј-би-ем“ како компјутерски програмер. Во [[1963]] година во Кејптаун ја одбранил магистерската теза за романите на Форд Медокс Форд. Искуството во [[Англија]] го опишал во вториот том на фикциските мемоари „Младост“ (2002). Третиот том е „Лето“ (2009). Особено место во неговиот приватен живот има тоа што син му починал трагично, под сомнителни околности, на 23 години. Докторот по [[лингвистика]] го одбранил на универзитетот во [[Тексас]], а темата му била компјутерска стилска анализа на делата на [[Самјуел Бекет]]. Откако го напуштил Тексас, предавал англиски јазик и литература на државниот универзитет во [[Њу Јорк]] до [[1971]] година. Таа година побарал американско државјанство, но бил одбиен поради учество во протестите против војната во [[Виетнам]]. Потоа се вратил во Јужна Африка да предава литература. Откако се пензионирал во 2002 година, се преселил во [[Аделаида]], [[Австралија]], каде што е почесен истражувач на англискиот оддел на тамошниот универзитет во кој предава и неговата партнерка Дороти Драјвер. Паралелно со тоа, предавал и [[социологија]] на универзитетот во [[Чикаго]] до [[2003]] година. Бо март [[2006]] година, Куци станал австралиски граѓанин. За време на церемонијата, рекол дека „Бев привлечен од слободниот и широкоград на луѓето, од убавина на земјата и кога прв пат ја видов Аделаида-од блаженството на градот што сега го нарекувам мој дом.“ Куци е познат по повлеченоста, потенцира од обвиненото за „елитизам“ од страна на неговите сонародници, зашто толку многу го избегнувал публицитетот, што ретко давал интервјуа и не се појавувал да ги прими обете награди „Букер“ прво за „животот и времето“ на [[Мајкл Кеј]], во [[1983]], а потоа за срамотата во 1999. Фактот дека ретко се појавува во јавноста бил искористен за со неговите потпишани примероци да се собираат пари за децата жртви на сида во Африка. Во последните години станал гласен критичар на суровоста кон животните и заштитник на правата на животните. Своите заложби ги претставувал и во книгите: Срамота, Животот на животните(1999) и Елизабет Костело: 8 лекции(2003).
Куци го поминал детството во [[Кејптаун]], [[Ворчестер |Ворчестер]] и во Кејп Прованс(денешен Вестерн Кејп), а тоа го опишал во книгата „Детство - сцени од правинцискиот живот“ (1997). Учел во [[Католици|католичко]] училиште „Свети Јосиф“, а потоа дипломирал [[математика]] и [[англиски јазик]] на [[Универзитет во Кејптаун|Универзитетот во Кејптаун]]. Во раните [[1960]]-ти, Куци се преселил во [[Лондон]], каде што работел за „Ај-би-ем“ како [[Компјутери|компјутерски]] програмер. Во [[1963]] година, во Кејптаун, ја одбранил магистерската теза за [[Роман|романите]] на [[Форд Медокс Форд]]. Искуството во [[Англија]] го опишал во вториот том на книгата „Младост“ (2002), а третиот том носи наслов „Лето“ (2009). Неговиот син починал трагично, под сомнителни околности, на возраст од 23 години. Докторатот по [[лингвистика]] го одбранил на универзитетот во [[Тексас]], а темата му била компјутерска стилска анализа на делата на [[Самјуел Бекет]]. Откако го напуштил [[Тексас]], Куци предавал англиски јазик и [[литература]] на државниот универзитет во [[Њујорк]], каде отанал до [[1971]] година. Истата година побарал американско државјанство, но бил одбиен поради учество во протестите против [[Виетнамска војна|војната]] во [[Виетнам]]. Потоа се вратил во [[Јужна Африка]], каде предавал литература.
 
<br />
==Награди==
Откако се пензионирал во [[2002]] година, се преселил во [[Аделаид]], [[Австралија]], работејќи како почесен истражувач на англискиот оддел на тамошниот универзитет, во кој предавала и неговата партнерка, Дороти Драјвер. Паралелно со тоа, до [[2003]] година, Куци предавал и [[социологија]] на [[Универзитет во Чикаго|Универзитетот во Чикаго]]. Бо [[март]] [[2006]] година, Куци станал австралиски граѓанин. За време на церемонијата, изјавил: „Бев привлечен од слободниот и широкоград став на луѓето, од убавината на земјата и кога прв пат ја видов Аделаид - од блаженството на градот што сега го нарекувам мој дом.“ Куци е познат по повлеченоста, поради што бил обвинуван за „елитизам“ од страна на неговите сонародници, зашто многу го избегнувал публицитетот, ретко давал [[Интервју|интервјуа]] и не се појавил на доделувањето на двете награди „[[Букерова награда|Букер]]“, најпрвин за делото „[[Животот и времето на Мајкл К]]“, во [[1983]] година, а потоа за „[[Срам (дело на Куци)|Срам]]“ во [[1999]] година. Фактот дека ретко се појавувал во јавноста бил искористен за прибирање пари за децата-жртви на [[сида]] во [[Африка]]. Подоцна, Куци станал гласен критичар на суровоста кон [[Животните|животните]] и заштитник на правата на животните.
Куци добил многу литературни награди. За романот по кој е најпознат, „Чекајќи ги варварите“ ја добил „Меморијалната награда Џејмс Тетј Блек“ во 1980 година, а трипати ја добил ,,Си-ен-еј прајз". '''Железно време'''(1983) била книгата на годината на ,,Сандеј експрес". За мајсторот на Петербург(1994) ја добил наградата ,,Тајмс ин-ин-тернешнал фикшн" во 1995 година. Ги добил и француската награда ,,Фемина", ,,Фајбер мемориал аворд", ,,Комонвелт литерари аворд", а во 1987 ја добил наградата ,,Ерусалим" за литература за слобода на индивидуата во општеството. На 2 октомври 2003 е објавено дека е добитник на Нобелова награда за литература и со тоа станал 4-ти африкански добитник, а втор јужноафикански, по Надин Гордимер. При добивањето бил фален поради ,,Безбројните облици со кои го портретирал вклучувањето на отпадникот" и поради ,,Добро изработената композиција, богатиот дијалог и аналитичките брилијантност", додека се фокусирал врз моралната природа на своите деца. Церемонијата на доделувањето се одржала во [[Стокхолм]] на 10 декември 2003 година. Куци е добитник и на наградата ,,Редот на Мапунгубове" од страна на владата на Јужна Африка на 27 септември 2005 за ,,Извонредниот придонес на полето на литература за ставањето на јужна Африка на светската сцена". Има почестени докторати на универзитетите во Аделајда, [[Натал]], [[Оксфорд]], [[Родос]], [[Мелбурн]](Ла троуб), [[Њу Јорк]](Бафало и Стретклајт) и [[Сиднеј]].
 
==Творештво==
ОсвенКуци романитеима штообјавено беанеколку досегаромани, спомнатиавтобиографски ги обавилновели и збирки есеи. Од романите, попознати се: „Срам“,Земји „Животот и времето на самракот"Мајкл К“, „Земји на самракот“ (1974), ,,Во„Во срцето на земјата"земјата“ (1977), ,,Фо"„Фо“ (1986), ,,Бавниот„Бавниот човек“ човек"(2005) и ,,Дневникот„Дневникот на лошата година"година“. Неговите есеистички дела се: '''При„При пишувањето за: културата на писмото во јужна Африка'''Африка“ (1988), '''Одвојување„Одвојување на поентата: есеи и интервјуа'''интервјуа“ (1992), '''Нанесување„Нанесување увреди: есеи на цензурата'''цензурата“ (1996), '''Необични„Необични брегови: литературни есеи, 1986-1999'''1999“ (2002) и '''Внатрешни„Внатрешни дејства: литературни есеи''', 2000-20052005“ (2007). ГиКуци се занимавал и со преведување. Така тој ги превел превел делата: '''Посмртна„Посмртна исповед'''исповед“ од [[Марсел Емантс]](1986), '''Експедиција„Експедиција од Баобабот'''Баобабот“ од [[Вилма Стокенстром]] и '''Пејзаж„Пејзаж со веслачи: поезијата на Холандија'''Холандија“ (2004), кому муа напишал предговор како и на делата: „[[Робинзон Крусо]] од [[Даниел Дефо]], '''Брајтенската„Брајтенската карпа'''карпа“ од Греам Грин и '''Човек„Човек во неизвеснот'''неизвеснот“ од [[Сол Белоу]].
 
==Награди==
Куци добил многу литературни награди. ЗаТака, за [[Роман|романот]] по„[[Чекајќи којги еварварите најпознат, „Чекајќи(роман)|Чекајќи ги варварите“варварите]]“ ја добил „МеморијалнатаМеморијалната награда Џејмс„Џејмс ТетјТејт Блек“ во [[1980]] година, а трипати ја добил ,,Сијужноафриканската награда „Си-ен-еј прајз". ('''Железно време'CNA'')“. Неговото дело „Железно време“(1983) билабило прогласено за книгата на годината наспоред ,,Сандејвесникот експрес"„Сандеј експрес“. За мајсторотделото „Мајсторот на ПетербургПетербург“ (1994) ја добил наградата ,,Тајмс ин-ин-тернешнал фикшн" во [[1995]] година.; Гиги добил и францускатанаградите награда„Фемина ,,Фемина",(''Prix Etranger Femina'')“,,Фајбер „Фајбер мемориал аворд"аворд“, ,,Комонвелт„Комонвелт литерари аворд",аворд“; а во [[1987]] година ја добил наградата ,,Ерусалим"„Ерусалим“ за литература за слобода на индивидуатапоединецот во општеството. На [[2 октомври]] [[2003]] ебило објавено дека еКуци добитникја надобил [[Нобелова награда за литература]] икако со тоа станал 4-тичетврти африкански добитник, а втор јужноафикански, по [[Надин Гордимер. При добивањето бил фален поради ,,Безбројните облици со кои го портретирал вклучувањето на отпадникот" и поради ,,Добро изработената композиција, богатиот дијалог и аналитичките брилијантност", додека се фокусирал врз моралната природа на своите деца]]. Церемонијата на доделувањето се одржала во [[Стокхолм]], на [[10 декември]] [[2003]] година. Куци е добитник и на наградата ,,Редот„Редот на Мапунгубове"Мапунгубове“ од страна на владата на [[Јужна Африка]] на [[27 септември]] [[2005]] за ,,Извонредниот„извонредниот придонес на полето на литература и за ставањето на јужнаЈужна Африка на светската сцена". ИмаКуци поседува почестени докторати на универзитетите во АделајдаАделајд, [[Натал]], [[Оксфорд]], [[Родос]], [[Мелбурн]](Ла троуб), [[Њу Јорк]](Бафало и Стретклајт) и [[Сиднеј]].
 
==Наводи==