Разлика помеѓу преработките на „Кинески јазик“

Додадени 28 бајти ,  пред 4 години
грешките биле направени поради непознавање на кинескиот јазик и неправилна транскрипција од кинески на македонски
(embed {{Нормативна контрола}} with wikidata information)
(грешките биле направени поради непознавање на кинескиот јазик и неправилна транскрипција од кинески на македонски)
}}
 
'''Кинескиот јазик''', наречен и '''синитски јазик''' (汉语/漢語, ''ХанјиХанју''; 中文, ''ЏунгвенЏонгвен'') — [[јазик]] или за [[јазично семејство]] и првично се зборувал од [[Хан (народ)|ханските Кинези]] во [[Кина]]. Тој ја сочинува една од двете гранки на [[синотибетски јазици|синотибетското јазично семејство]].<ref>*David Crystal, ''The Cambridge Encyclopedia of Language'' (Cambridge: Cambridge University Press, 1987) , стр. 312. “The mutual unintelligibility of the varieties is the main ground for referring to them as separate languages.”
* Charles N. Li, Sandra A. Thompson. ''Mandarin Chinese: A Functional Reference Grammar'' (1989), стр. 2. “The Chinese language family is genetically classified as an independent branch of the Sino-Tibetan language family.”
* Jerry Norman. ''Chinese'' (1988), стр.1. “The modern Chinese dialects are really more like a family of language.</ref> Околу една шестина од светското население, или над милијарда луѓе, зборуваат некаков кинески како мајчин јазик. Дали кинеските варијанти можат да се наречат „јазици“ или „дијалекти“ е прилично спорна тема.<ref name=Mair>{{цитирано списание|url=http://sino-platonic.org/complete/spp029_chinese_dialect.pdf|journal=Sino-Platonic Papers|last=Mair|first=Victor H.|title=What Is a Chinese "Dialect/Topolect"? Reflections on Some Key Sino-English Linguistic Terms|date=1991}}</ref> Како јазично семејство, кинескиот има околу 1.2&nbsp;милијарди говорници; само [[мандарински јазик|мандаринскиот]] има околу 850&nbsp;милиони говорници, бројно надминувајќи ги сите јазици на светот.
Говорниот кинески се одликува со голема внатрешна разнообразност, иако сите кинески варијанти се [[Тон (лингвистика)|тонски]] и [[Аналитички јазик|аналитички]]. Постојат помеѓу шест и дванаесет регионални групи на кинески (зависно од начинот на класификација), од кои (во огромна мера) предоминантен е [[Мандарински јазик|мандаринскиот]] (~ 850&nbsp;милиони), а по него следи [[Ву (јазик)|ву]] (~ 90&nbsp;милиони), [[Мински јазици|мински]] (~ 70&nbsp;милиони) и [[Кантонски јазик|кантонскиот]] (~ 70&nbsp;милиони). Највеќето од нив се меѓусебно разбирливи, иако некои, како [[Сјанг (јазик)|сјанг]] и југозападните мандарински дијалекти се разбирливи во извесна помала мера. Кинескиот се класификува како [[макројазик]] со тринаесет подјазици [[ISO 639-3]], иако прашањето дали овие се „[[јазик|јазици]]“ или „[[дијалект]]и“ е мошне спорно.
 
Стандардизираната форма на говорниот кинески се нарекува [[стандарден мандарински јазик|стандарден мандарински]] „普通话 (путунгхуапутонгхуа); 国语 (куојугуоју)“, кој е базиран на [[пекиншки дијалект|пекиншкиот дијалект]]. Стандардниот мандарински е [[службен јазик]] на [[Народна Република Кина]], [[Република Кина (Тајван)]], како и еден од четирите службени јазици на [[Сингапур]]. Кинескиот (дефакто стандарниот мандарински) е еден од петте службени јазици на [[Обединети Нации|ООН]]. Од другите варијанти, [[стандарден кантонски јазик|стандарниот кантонски]] е распространет и влијателен во кантонојазичната дијаспора, и е еден од службените јазици во [[Хонгконг]] (заедно со [[англиски јазик|англискиот]]) и во [[Макао]] (заедно со [[португалски јазик|португалскиот]]). [[Јужномински јазик|Јужноминскиот јазик]], дел од [[мински јазици|минската јазична група]], се зборува нашироко во [[Фуџен|Фуџиaн]] и [[Тајван]] (каде се нарекува [[тајвански јазик|тајвански]] или „хокло“) како и [[југоисточна Азија]] (каде предоминира во [[Сингапур]], [[Малезија]] и на [[Филипини]]те и се нарекува Хокиен).
 
== Говорен кинески ==
На картата подолу се прикажани јазичните поделби („јазици“ или „дијалектни групи“) во рамките на самата Кина. Седумте општоприфатени групи, по број на говорници се:
* [[Мандарински јазик|мандарински]] 北方話/北方话 или 官話/官话, (~ 836 милиони),
* [[Ву (јазик)|буву]] 吳/吴 , во кој спаѓа [[Шангајски дијалект|шангајскиот]], (~ 77 милиони),
* [[Кантонски јазик|јиејуе]] (Кантонски) 粵/粤, (~ 71 милиони),
* [[Мински јазици|минскимин]] 閩/闽, во кој спаѓа [[Тајвански јазик|тајванскиот]], (~ 60 милиони),
* [[Сјанг (јазик)|сјангсианг]] 湘, (~ 36 милиони),
* [[Хака (јазик)|хака]] 客家 или 客, (~ 34 милиони)
* [[Ган (јазик)|ган]] 贛/赣, (~ 31 милиони)
 
Кинеската лингвистика во последно време разликува и три други групи:
* [[Чин (јазик)|чинџин]] 晉/晋 од Мандаринскиот
* [[Хуеј (јазик)|хуејхуиџоу]] 徽 од Ву
* [[Пингхуа|пингпингхуа]] 平話/平话 делумно од Кантонскиот
 
Постојат и многу други помали групи кои сѐ уште не се класификувани, како: [[Танџовски дијалект]], зборуван во [[Танџоу]], на островот [[Хајнан|Хејнан]]; [[сјангхуа|сиангхуа]] (乡话), (не е исто што и сјангсианг, 湘), се зборува во западен [[Хунан]]; и [[Шаоџоу Тухуа]], кој се сборува во северен [[Гуангдунг]]. [[Тунгкански јазик|Тунгканскиот јазик]], зборуван во [[централна Азија]], е многу сличен на мандаринскиот. Меѓутоа тој обично не се смета за „кинески“ бидејќи се пишува на [[кирилица]] и се варијанти од [[тунгканци]]те надвор од [[Кина]] кои не сме сметаат за етнички [[Кинеска дијаспора|Кинези]]. Видете [[Листа на кинески дијалекти]] сеопфатна листа на поединечните дијалекти во рамките на овие пошироки групи.
 
[[Податотека:Map of sinitic languages-mk.svg|thumb|280px|Видовите на кинески кои се зборуваат во [[НР Кина]] и [[Тајван]]]]
Анонимен корисник