Гарванот (поема): Разлика помеѓу преработките

Одземен 2.251 бајт ,  пред 13 години
средување
с (Отстрането уредувањето на 92.53.46.88, вратено на последната верзија на Zdravko)
(средување)
[[Image:Tenniel-TheRaven.jpg|thumb|„Гарванот“ ја прикажува мистериозната гарванова посета на нараторот во жалење, како што е илустрирано во оваа слика од Џон Тениел (1855).]]
{{внимание}}
„'''Гарванот'''“ е [[наративна поезија|наративна поема]] од [[САД|американскиот]] писател [[Едгар Алан По]], објавена во јануари 1845. Забележителна е по својата музикалност, стилизиран јазик и [[натприродно|натприродна]] атмосфера. Раскажува за мистериозната посета на [[гарван]] кој може да зборува кај еден расеан љубовник и го следи неговото бавно пропаѓање во лудило. Љубовникот, често препознаен како студент,<ref name=Meyers163>Мајерс, 163</ref><ref name=Silverman239>Силверман, 239</ref> ја жали загубата на неговата љубов Ленора. Гарванот, седнат на бистата на [[Атина Палада]], ја истражува и продолжува неговата мака со постојаното повторување на зборот „невермор“ (''nevermore'' - никогаш повеќе). Низ поемата, По врши алузии на [[фолклор]]от и на различни класични дела.
 
По тврдел дека ја напишал поемата многу логично и методично. Неговата намера била да напише поема која ќе им биде допадлива и на критичките и на модерните вкусови, како што објаснува во неговиот следен есеј „[[Философијата на композицијата]]“. Поемата била делумно инспирирана од гарванот кој се појавува во романот на [[Чарлс Дикенс]], ''[[Барнаби Руџ: Приказна за немирите од осумдесеттите]]''.<ref name=K&H192>Коплеј и Хејс, 192</ref> По го позајмува комплексниот ритам и метрика од поемата на [[Елизабет Берет]], „Додворувањето на лејди Џералдин“.
'''Гарванот''' е поема од [[Едгар Алан По]].
 
Првото издание на „Гарванот“ на [[29 јануари]] [[1845]] во весникот ''New York Evening Mirror'' го направило По широко популарен во неговото животно доба. Поемата била наскоро повторно печатена, пародирана и илустрирана. Иако некои критичари не се согласуваат за вредноста на поемата, таа останува како една од најпознатите поеми што се некогаш напишани.<ref name=Silverman237>Силверман, 237</ref>
 
==Синопсис==
Македонскиот препев е од [[Гане Тодоровски]].
{{цитат|<poem>
Еднаш среде полноќ една, покрај стари книги седнат,
дури водев в соба бледна со тајната ука спор,
Па срцето дури бие, јас го молам да се свие:
„Некој гост е пти се крие пред портата однадвор –
доцен гост е што се крие пред портата однадвор” –
Тоа сал и ниту збор!
 
„Човек ли сте или жена, простете е мојот збор;
врз клепкиве дремка стежна, а пак вие в ноќва мрежна
тропнавте со усет нежна на вратата однадвор” –
тоа реков, порти ширум отворив и пратив взор –
Надвор мрак и ниту збор!
 
ја чув како зборна в мракот сосем јасен одговор!
Никој смртен жив створ вака, среде глува ноќна мрака,
не чул птица да му грака и да му праќа огнен взор –
птица или друга лишка да му праќа огнен взор
со збор еден: „Nevermore!”
Од несреќен стопан сметен, кого пропаст го сплете
и го следи уште, ете, до песните преумор,
тажачките песни, пирпевприпев на Надежта непрегор
од вечното: „Nevermore!”
 
„Страдалнику”, реков тогај, „Ова дар ти е од бога;
по ангели тој ти прати мир и непент којто мати.
Испи го и тогај мора да заja заборавиш Ленора!”
грак се слушна: „Nevermore!”
 
Сеедно е кој те пратил! Сотона ли, друг ли створ!
Полн со очај, смел ил’ злобен, дојден ваму в крајов кобен,
в дом кај што цари ужас гробен, дај ми искернискрен одговор:
речи, дали гилеадаГилеада има цер за тој што страда?”
Тој сал гракна: „Nevermore!”
 
Те колнам во тој што в светот владее над секој створ„
Речи и` на мој’ва душа, која јадови ја гушат,
дали повторповторно ќе ја гушка Ленора со љубен вор?
Дали пак во далек Еден ќе прегрне свиден створ?”
Тој сал гракна: „Nevermore!”
И врз подот сенка дрочи, без да гракне ниту збор;
и врз таа сенка – темна, душава, знам, веќе нема,
да се крене. „Nevermore!”</poem>|Едгар Алан По}}
'''The Raven'''
 
==Референци==
{{reflist|2}}
 
==Извори==
Once upon a midnight dreary, while I pondered weak and weary,
*Силверман, Кенет. ''Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance''. Њујорк: Harper Perennial, 1991. ISBN 0060923318
Over many a quaint and curious volume of forgotten lore,
*Копли, Ричард и Кевин Хејс. „Two verse masterworks: 'The Raven' and 'Ulalume'“, собрано во ''The Cambridge Companion to Edgar Allan Poe'', уредено од Кевин Хејс. Њујорк: Cambridge University Press, 2002. ISBN 0521797276
While I nodded, nearly napping, suddenly there came a tapping,
*Мејерс, Џефри. ''Edgar Allan Poe: His Life and Legacy''. Њујорк: Cooper Square Press, 1992. ISBN 0815410387
As of some one gently rapping, rapping at my chamber door.
`'Tis some visitor,' I muttered, `tapping at my chamber door -
Only this, and nothing more.'
 
[[Категорија:Наративни поеми]]
Ah, distinctly I remember it was in the bleak December,
[[Категорија:Дела на Едгар Алан По]]
And each separate dying ember wrought its ghost upon the floor.
Eagerly I wished the morrow; - vainly I had sought to borrow
From my books surcease of sorrow - sorrow for the lost Lenore -
For the rare and radiant maiden whom the angels named Lenore -
Nameless here for evermore.
 
And the silken sad uncertain rustling of each purple curtain
Thrilled me - filled me with fantastic terrors never felt before;
So that now, to still the beating of my heart, I stood repeating
`'Tis some visitor entreating entrance at my chamber door -
Some late visitor entreating entrance at my chamber door; -
This it is, and nothing more,'
 
Presently my soul grew stronger; hesitating then no longer,
`Sir,' said I, `or Madam, truly your forgiveness I implore;
But the fact is I was napping, and so gently you came rapping,
And so faintly you came tapping, tapping at my chamber door,
That I scarce was sure I heard you' - here I opened wide the door; -
Darkness there, and nothing more.
 
Deep into that darkness peering, long I stood there wondering, fearing,
Doubting, dreaming dreams no mortal ever dared to dream before
But the silence was unbroken, and the darkness gave no token,
And the only word there spoken was the whispered word, `Lenore!'
This I whispered, and an echo murmured back the word, `Lenore!'
Merely this and nothing more.
 
Back into the chamber turning, all my soul within me burning,
Soon again I heard a tapping somewhat louder than before.
`Surely,' said I, `surely that is something at my window lattice;
Let me see then, what thereat is, and this mystery explore -
Let my heart be still a moment and this mystery explore; -
'Tis the wind and nothing more!'
 
Open here I flung the shutter, when, with many a flirt and flutter,
In there stepped a stately raven of the saintly days of yore.
Not the least obeisance made he; not a minute stopped or stayed he;
But, with mien of lord or lady, perched above my chamber door -
Perched upon a bust of Pallas just above my chamber door -
Perched, and sat, and nothing more.
 
Then this ebony bird beguiling my sad fancy into smiling,
By the grave and stern decorum of the countenance it wore,
`Though thy crest be shorn and shaven, thou,' I said, `art sure no craven.
Ghastly grim and ancient raven wandering from the nightly shore -
Tell me what thy lordly name is on the Night's Plutonian shore!'
Quoth the raven, `Nevermore.'
 
Much I marvelled this ungainly fowl to hear discourse so plainly,
Though its answer little meaning - little relevancy bore;
For we cannot help agreeing that no living human being
Ever yet was blessed with seeing bird above his chamber door -
Bird or beast above the sculptured bust above his chamber door,
With such name as `Nevermore.'
 
But the raven, sitting lonely on the placid bust, spoke only,
That one word, as if his soul in that one word he did outpour.
Nothing further then he uttered - not a feather then he fluttered -
Till I scarcely more than muttered `Other friends have flown before -
On the morrow will he leave me, as my hopes have flown before.'
Then the bird said, `Nevermore.'
 
Startled at the stillness broken by reply so aptly spoken,
`Doubtless,' said I, `what it utters is its only stock and store,
Caught from some unhappy master whom unmerciful disaster
Followed fast and followed faster till his songs one burden bore -
Till the dirges of his hope that melancholy burden bore
Of "Never-nevermore."'
 
But the raven still beguiling all my sad soul into smiling,
Straight I wheeled a cushioned seat in front of bird and bust and door;
Then, upon the velvet sinking, I betook myself to linking
Fancy unto fancy, thinking what this ominous bird of yore -
What this grim, ungainly, gaunt, and ominous bird of yore
Meant in croaking `Nevermore.'
 
This I sat engaged in guessing, but no syllable expressing
To the fowl whose fiery eyes now burned into my bosom's core;
This and more I sat divining, with my head at ease reclining
On the cushion's velvet lining that the lamp-light gloated o'er,
But whose velvet violet lining with the lamp-light gloating o'er,
She shall press, ah, nevermore!
 
Then, methought, the air grew denser, perfumed from an unseen censer
Swung by Seraphim whose foot-falls tinkled on the tufted floor.
`Wretch,' I cried, `thy God hath lent thee - by these angels he has sent thee
Respite - respite and nepenthe from thy memories of Lenore!
Quaff, oh quaff this kind nepenthe, and forget this lost Lenore!'
Quoth the raven, `Nevermore.'
 
`Prophet!' said I, `thing of evil! - prophet still, if bird or devil! -
Whether tempter sent, or whether tempest tossed thee here ashore,
Desolate yet all undaunted, on this desert land enchanted -
On this home by horror haunted - tell me truly, I implore -
Is there - is there balm in Gilead? - tell me - tell me, I implore!'
Quoth the raven, `Nevermore.'
 
`Prophet!' said I, `thing of evil! - prophet still, if bird or devil!
By that Heaven that bends above us - by that God we both adore -
Tell this soul with sorrow laden if, within the distant Aidenn,
It shall clasp a sainted maiden whom the angels named Lenore -
Clasp a rare and radiant maiden, whom the angels named Lenore?'
Quoth the raven, `Nevermore.'
 
`Be that word our sign of parting, bird or fiend!' I shrieked upstarting -
`Get thee back into the tempest and the Night's Plutonian shore!
Leave no black plume as a token of that lie thy soul hath spoken!
Leave my loneliness unbroken! - quit the bust above my door!
Take thy beak from out my heart, and take thy form from off my door!'
Quoth the raven, `Nevermore.'
 
And the raven, never flitting, still is sitting, still is sitting
On the pallid bust of Pallas just above my chamber door;
And his eyes have all the seeming of a demon's that is dreaming,
And the lamp-light o'er him streaming throws his shadow on the floor;
And my soul from out that shadow that lies floating on the floor
Shall be lifted - nevermore!
 
[[bs:Gavran (Edgar Allan Poe)]]