Разлика помеѓу преработките на „Фејсбук“

Нема измена во големината ,  пред 4 години
с
Цукерберг -> Закерберг
с (Отстрането уредувањето на 95.180.192.175 (разговор), вратено на последната верзија на Bjankuloski06)
с (Цукерберг -> Закерберг)
| genre =
| foundation = [[Кембриџ, Масачусетс|Кембриџ]], [[Масачусетс]],<br />[[Соединети Американски Држави|САД]] (4 февруари 2004)<ref name="Growth"/>
| founder = [[Марк ЦукербергЗакерберг]]<br />[[Дастин Москович]]<br />[[Крис Хјус]]<br />[[Едуардо Саверин]]
| location = [[Паоло Алто, Калифорнија|Паоло Алто]], [[Калифорнија]]<br />[[Даблин]], [[Ирска]] (интернационално седиште за Европа и Африка)<br />[[Сеул]], [[Република Кореја|Јужна Кореа]] (интернационално седиште за Азија)
| origins =
'''Фејсбук''' (''Facebook'') е [[мрежно место]] кое служи како услуга за [[друштвено вмрежување]] со слободен пристап која функционира и е приватна сопственост на корпорацијата Facebook Inc.<ref name="Growth">{{цитирана веб страница|accessdate=2008-12-19|url=http://venturebeat.com/2008/12/18/2008-growth-puts-facebook-in-better-position-to-make-money/|title=2008 Growth Puts Facebook In Better Position to Make Money |work=VentureBeat|date=18 декември 2008|author=Eldon, Eric. }}</ref> Корисниците можат да се придружат на мрежи организирани по градови, работни места, училишта и региони за да се поврзат и комуницираат едно со други. Тие, исто така можат да додааваат пријатели и да им испраќаат пораки и да ги ажурираат нивните лични профили за да ги известат пријателите за себеси. Името на мрежното место се однесува на документот „фејсбукс“ кој ги опишува членовите на универзитетската заедница, кој некои американски колеџи и подготвителни училишта го давале на новодојдените [[студент]]и, [[факултет]]и и вработени како начин да се запознаат останатите луѓе на [[универзитет]]от.
 
Мрежата ја основал [[Марк ЦукербергЗакерберг]], заедно со [[Дастин Москович]], [[Крис Хјус]] и [[Едуардо Саверин]], додека бил студент на [[Харвард|универзитетот Харвард]]. додека бил студент по.<ref name="companybios">[http://www.new.facebook.com/press/info.php?execbios= "Executive Bios"]</ref> Корисничките сметки на мрежното место, на почетокот биле ограничени само за студентите на Харвард, но набргу станало достапно и за студентите од другите универзитети од [[Бршленска Лига|Бршленската Лига]]. Потоа, мрежата стана достапна и за средношколците, но и сите останати лица. Во септември 2006 година беше утврдено дека корисник на може да биде секој кој има повеќе од 13 години и има постоечка електоронска пошта.
 
Фејсбук наиде на некои контроверзности во последните неколку години. Повремено беше блокиран во неколку земји, како во [[Сирија]] и [[Иран]]. Исто така, беше и забранет на многу работни места за да ги одвратат вработените од губење време додека ја користат услугата. Приватноста исто така беше проблем и се спогодуваа неколку пати. Исто така се соочуваше со неколку судски постапки од бројни поранешни колеги на ЦукербергЗакерберг, кои тврдеа дека Фејсбук го украл нивниот изворен код и друга интелектуална сопственост.
 
== Историја ==
Појавата на Фејсбук дојде како неочекуван профит на верзијата на Универзитетот [[Харвард]] на Хот ор Нот (Hot or Not) наречена Фејсмеш (Facemash).<ref>{{cite news|url=http://web.archive.org/web/20050403215543/www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |title=Hundreds Register for New Facebook Website |first=Alan J. |last=Tabak |date=9 февруари 2004 |publisher=Harvard Crimson |accessdate=2008-11-07}}</ref> Додека беше студент од 2 година на Харвард, [[Марк ЦукербергЗакерберг]] го измисли Фејсмеш на 28 октомври, [[2003]] година. ЦукербергЗакерберг беше опседнат со една девојка и се обидуваше да мисли што да прави за да ја извади од паметот.
 
[[File:MarkZuckerberg.jpg|thumb|upright|left|[[Марк ЦукербергЗакерберг]] го креирал Facebook во својата спална соба во Универзитетот [[Харвард]]]]
 
Според Харвард Кримсон, Фејсмеш ,, употребил слики собрани од онлајн фејсбукс од девет Куќи (Houses), со поставување на две една до друга по ред и им побарале на корисниците да ја избрат ,, пожешката’’ личност". Страницата беше брзо препратена на неколку универзитески групи на опслужувачи за списоци, но беше исклучена неколку денови подоцна од администрацијата на Харвард. ЦукербергЗакерберг беше обвинет од администрацијата за кршење на безбедноста, непочитување на авторските права и непочитување на приватноста и се соочи со исклучување, но на крајот обвиненијата беа отфрлени.<ref name="facemash survives">{{цитирана веб страница|accessdate=2009-02-05|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350143|title=Facemash Creator Survives Ad Board |publisher=[[The Harvard Crimson]]|date=2003-11-19|author=Kaplan, Katherine}}</ref> Следниот семестар, Цукерман го основаше ,, Д Фејсбук’’ ( The Facebook), оригинално лоциран на thefacebook.com, на 4 февруари, [[2004]] година. ,, Сите многу зборуваа за универзална книга на лица во Харвард," рече ЦукербергЗакерберг на Д Харвард Кримсон (The Harvard Crimson). ,, Мислам дека е малку глупо тоа што на Универзитетот ќе му требаат неколку години за да се навикне на тоа. Јас можам да го направам подобро од нив, и јас можам да го направам за недела дена". Членството на почетокот беше ограничено за студентите на колеџот Харвард и во првиот месец повеќе од половина студенти на Харвард беа регистрирани на услугата. Едуардо Саверин (Eduardo Saverin) (бизнис прашања), Дастин Москович (програмер), Ендру Мек Колум ( Andrew McCollum) (графички дизајнер), и Крис Хјус наскоро му се придружија на ЦукербергЗакерберг за да му помогнат во промовирањето на веб-страницата. Во март 2004 година, Фејсбук се прошири кон [[Стенфорд]], [[Колумбија]] и Јејл. Оваа експанзија продолжи кога беше отворен за сите од Бршленската Лига и областа на Бостон и училиштата, речиси сите универзитети во Канада и [[Соединетите американски држави]]. Во јуни 2004 година, Фејсбук ја премести својата база на операции во Пало Алто, [[Калифорнија]]. Компанијата го исфрли Д’ (The) од своето име откако го купи името-домен facebook.com во 2005 година за 200,000 долари.<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2008-06-13|url=http://www.theregister.co.uk/2007/10/01/facebook_domain_dispute/| title=Facebook wins Manx battle for face-book.com |publisher=The Register|date=2007-10-01|author=Williams, Chris }}|</ref> Фејсбук ја лансираше верзијата за средните училишта во септември 2005 година, што ЦукербергЗакерберг го нарече следниот логичен чекор... Во тоа време, мрежите на средните училишта бараа покана за приклучување. Подоцна, Фејсбук ја прошири квалификуваноста за членство на вработени од неколку компании, вклучувајќи го Ејпл (Apple Inc.) и [[Microsoft|Мајкрософт]] (Microsoft). Дури потоа на 26 септември 2006 година, Фејсбук беше отворен за сите на возраст од 13 години и постари со валидна електронска адреса. Во октомври 2008 година, Фејсбук објави дека ги постави своите меѓународни штабови во [[Даблин]], [[Ирска]].
 
== Финансии ==
Фејсбук ја доби својата прва инвестиција од 500,000 американски [[американски долар|долари]] во јуни 2004 година од ПејПал (PayPal), ко-основач Питер Тил (Peter Thiel). <ref name="beware">{{cite web |accessdate=2008-04-30|url=http://www.theage.com.au/news/general/beware-facebook/2008/01/18/1200620184398.html?page=fullpage#contentSwap2|title=Why you should beware of Facebook |work=[[The Age]]|date=2008-01-20 }}</ref> На ова следеше година подоцна, 12,7 милиони долари во вложен капитал од Ексел Партнерс (Аccel Partners) и потоа уште 27,5 милиони долари од Грејлок Партнерс (Greylock Partners). Oддавањето изјава за прилив и одлив на пари покажало дека во текот на фискалната 2005 година, Фејсбук имал мрежна загуба од 3,63 милиони долари.<ref name="cash flows">{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.02138mag.com/asset/1138.html|title=Statement of Cash Flows |publisher=02138mag.com}}</ref>
 
Со продажбата на општествената мрежна веб-страница МајСпејс на Њус Корп (News Corp) на 19 јули 2005 година, почнаа да кружат гласини за можното продавање на Фејсбук на поголема медиска компанија. ЦукербергЗакерберг веќе рече дека не сака да ја продаде компанијата и ги отфрли сите гласини. На 28 март 2006 година, БизнисВик ([[Bloomberg Businessweek]]) соопшти дека условно купување на Фејсбук е во преговори. Фејсбук наводно одбил понуда од 750 милиони долари од непознат понудувач и се зборуваше дека бараната цена достигнала сè до 2 милијарди долари.<ref name=2bil>{{cite news | first=Steve | last=Rosenbush | url=http://www.businessweek.com/technology/content/mar2006/tc20060327_215976.htm | title=Facebook's on the Block | work=Businessweek.com | date=2006-03-28 | accessdate=2006-04-03}}</ref>
[[Податотека:Facebookheadquarters.jpg|thumb|Штабови на Фејсбук во Пало Алто,Калифорнија]]
Во септември 2006 година, зазедоа место сериозни разговори помеѓу Фејсбук и Јаху! (Yahoo!) во врска со купувањето на Фејсбук, со достигнување на цените сè до 1 милијарда долари. Тиел, тогашен член на одборот на Фејсбук, навестил дека внатрешната проценка на Фејсбук била околу 8 милијарди долари, заснована на нивните проектирани приходи од 1 милијарда долари до 2015 година, слично со МTV брендот Виаком (Viacom), компанија со поделена цел кон демографската публика.<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2008-04-30|url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601204&sid=aqwoCAVu._zA|title=Facebook, Courted By Yahoo, Won't Sell, Director Says (Update3) |publisher=Bloomberg.com|date=2006-12-15|author=Sullivan, Brian }}</ref>
 
На 17 јули 2007 година, ЦукербергЗакерберг рече дека продавањето на Фејсбук не е веројатно затоа што тој сакал да го сочува независен, со зборовите ,, Ние не сакаме баш да ја продадеме компанијата... Ние не сакаме да го ставиме на [[берза]]та наскоро. Едноставно, тоа не е централниот фокус на компанијата".<ref name="future">{{cite news|accessdate=2008-03-05|url=http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html|title=The Future of Facebook |work=[[Time (magazine)|Time]]|date=2007-06-17|author=Sakuma, Paul }}</ref>
 
Во септември 2007 година, Мајкрософт стапи во контакт со Фејсбук, понудувајќи му инвестиција во замена со 5% дел во компанијата, со понуда од проценка од 200-500 милиони долари.Тој месец, други компании, како и Гугл (Google), изразија интерес во купувањето на дел од Фејсбук.<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2008-03-05|url=http://online.wsj.com/article/SB119065193646437586.html?mod=hps_us_whats_news |title=Microsoft Fires Volley At Google in Ad Battle|work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-09-25|author=Delaney, Kevin}}</ref>
Во ноември 2007 година, милијардерот од Хонгконг Ли Ка-шинг (Li Ka-shing), инвестрираше 60 милиони долари во Фејсбук.
Во август 2008 година, БизнисВик изјави дека приватните продажби од вработените, како и купувањата од вложените капитални фирми, беа и се направени при цени на акциите што ја направи вкупната проценка на компанијата помеѓу 3,75 и 5 милијарди долари.
Во октомври 2008 година, ЦукербергЗакерберг рече ,, Мислам дека на општествените мрежи не може да им се одреди парична вредност на истиот начин како што направи тоа истражување. ... Во следните три години ние треба да откриеме кој е најпогодниот модел. Но, тоа не е нашиот примарен фокус денес.<ref>{{cite news |url=http://www.alleyinsider.com/2008/10/zuckerberg-facebook-will-have-a-business-plan-in-three-years |work=Silicon Alley Insider |date=10 октомври 2008 |title =Zuckerberg: Facebook Will Have A Business Plan In Three Years |author=Peter Kafka }}</ref>
 
== Веб-страница ==
 
Со текот на времето, Фејсбук додаде неколку нови карактеристики на својата веб-страница. На 6 септември, [[2006]] година беше објавен Известувач, којшто го има на секоја почетна страница на корисникот и најважни информации како што се промени на профилот, настани кои претстојат, и родендени на пријателите на корисникот. На почетокот, Известувачот предизвика незадоволство помеѓу корисниците на Фејсбук; некои се жалеа дека бил премногу збркан и полн со непожелни информации, додека пак други беа загрижени за тоа дека многу лесно ќе се откриваат личните активности (како што се промени во статусот на врската, настани, и конверзации со други корисници).
Како одговор на ова незадоволство, ЦукербергЗакерберг изјави извинување за неуспехот на страната што немала соодветни уредувачки карактеристики за приватност.
 
Оттогаш корисниците можат да контрoлираат какви видови на информации ќе споделуваат автоматски со пријатели. Корисниците сега можат да ги спречат пријателите од гледање на ажурирањата за различните видови на активности, како и измените на профилот, писма на Ѕидот и новите додадени пријатели.<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2008-06-28|url=http://www.informationweek.com/news/internet/ebusiness/showArticle.jhtml?articleID=192700574|title=Facebook Founder Apologizes In Privacy Flap; Users Given More Control |publisher=[[InformationWeek]]|date=2006-09-08|author=Gonsalves, Antone }}</ref>
 
=== Можен иден филм ===
Sony Pictures и креаторот од The West Wing Ерон Соркин (Aaron Sorkin), потврдија дека се во процес на создавање на [[филм]] ,, за основачите на општествено-мрежната страна Фејсбук". Соркин постави свој профил на страната, изјавувајќи, ,, Искрено не знам како ова работи, и затоа сум тука". Филмот засега е неименуван и ќе биде направен од Скот Рудин (Scott Rudin). Според Телеграф (Telegraph), се очекува филмот да биде фокусиран на ЦукербергЗакерберг со што 2,500 корисници на Фејсбук се придружија на филмски групи во соработка со филмот на Соркин, со понуда за помош па дури и барања за улога во филмот. Sony беа брзи во отфрлањето на сугестии дека филмот е измама (посебно по размислувањата дека можеби е лажен профилот на Соркин затоа што има голем број такви), со што Стив Илзер (Steve Elzer) рече, ,, Ние го правиме филмот за којшто веќе беше објавено". Сепак, претставник за Фејсбук рече дека, ,, Ние рутински сме во контакт со писатели и режисери заинтересирани за прекажување на приказната за Фејсбук... Во овој момент, се немаме согласено да соработуваме со ниеден филмски [[проект]], но почестени сме од интересот”.
 
=== Контроверзии ===
 
=== Бикон ===
Фејсбук го објави Фејсбук Бикон (Beacon) на 7 ноември, [[2007]] година, маркетинг иницијатива која дозволува на веб-страниците да ги публикуваат активностите на корисникот на нивниот профил на Фејсбук како ,,општествени реклами” и да ги промовираат производите. Кога се лансираше Бикон, Фејсбук изјави ,,не се споделуваат лични и идентификациони информации со рекламниот агент во креирањето на општествена реклама", и дека ,,Корисниците на Фејсбук ќе ги гледаат општествените реклами само до тој степен до кој нивните пријатели споделуваат информациии со нив". Откако Фејсбук беше критикуван за собирање на повеќе информации од корисникот за рекламните агенти отколку што беше претходно наведено, ЦукербергЗакерберг јавно се извини на 5 декември 2007 година за начинот на кој Фејсбук го лансирал Бикон, изјавувајќи, ,, Проблемот со нашиот почетен метод за правење на систем на откажување наместо на продолжување, беше тоа што ако некој заборави да одбие да сподели нешто, Бикон и понатаму продолжуваше да го споделува со нивните пријатели".<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2008-03-14|url=http://www.pcworld.com/article/id,140182-c,onlineprivacy/article.html|title=Facebook's Beacon More Intrusive Than Previously Thought |work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-11-30|author=Perez, Juan Carlos }}</ref><ref>{{цитирана веб страница | url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=7584397130 | title=Thoughts on Beacon | publisher=Facebook|author=Zuckerberg, Mark |date=2007-12-05 | accessdate=2007-11-06 }}</ref>
=== Приватност ===
== Судски процес ==
=== Конектју (ConnectU) ===
Во 2004 година Конектју, компанија основана од колеги на ЦукербергЗакерберг, започнаа судски процес против Фејсбук, тврдејќи дека ЦукербергЗакерберг прекршил усен договор според кој тие требале да ја создадат страницата Фејсбук, ја копирал нивната идеја и употребил изворен код кој им припаѓал на нив. Групите постигнаа доверливо решение за спогодба во февруари 2008 година. Во 2008 година тие неуспешно се обидоа да го поништат решението, со тврдење дека Фејсбук ја потценил нивната вредност во врска со нивните преговори за решението. Покрај тајната спогодба, правна фирма која ја застапувала Конектју, ненамерно ја откри сумата на решението од 65 милиони долари.<ref>{{цитирана веб страница|accessdate=2009-02-10|url=http://www.law.com/jsp/ca/PubArticleCA.jsp?id=1202428139731|title=Quinn Spills Value of Facebook Deal |work=[[The Recorder]]|date=2009-02-10|author=Zusha Elinson }}</ref>
=== Стади ВиЗед (StudiVZ) ===