Разлика помеѓу преработките на „Пуздерци“

Одземени 26 бајти ,  пред 6 години
нема опис на уредувањето
с (Bot: Migrating 4 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q3133713 (translate me))
 
== Географиja и местоположба ==
Селото Пуздерци како составен дел на Злетовската област лежи на крајниот запад на Областа која се граничи со Овче Поле. Сместено е на левиот брег на реката Белошица. И тоа токму , во подножјето на ридот Припор (581 мнв.) кој се спушта и преминува во релативно пространа рамнина околу река Белошица ,над која, од североисточна страна се издига ридот Костомар (707 м.нвмнв.) Самата населба Пуздерци е лоцирана на плитка заармнина со просечна надморска висина околу 450 м.
 
Селскиот атар или катарската општина ја сочинуваат заравнини рамнини и благо наведнати ридски падини кои со самото тоа овозможуваат или подобро речено се погодни за обработка на земјиштето. Иако атарот или сенорот на Пуздерци е, на пример, по површина два пати помал од колкуотколку на соседното село [[Долно Барбарево]], тој е во економска смисла далеку поефикасен и профитабилен. Од 618 хаha колку што зафака атарот на селото, од тоа нешто 63% насто есе обработливо земјиште, 21 насто% пасишта а останатите 16 насто% се неплодно земјиште. Шумите се незнатнонезначително застапени нена повќепомалку од 1 ха.
 
Пуздерци спаѓа во прупата збиени населби. ИмаСред „средсело село„се околунаоѓа селската чешма.Но,за жал, околу неакоја куќите се разместени без некаков ред, во туку во зависност од поседите, самата куќа, дворот,стопанските згради, градините.Вада Вода за пеиње има во две чешми и повеќе бунари во самото село.И бунарскатаБунарската вода е едиснствена вода за потребите на населението и добитокот во летните периоди кога ќе пресушат чешмите и реката Белошница.
 
== Историja ==
Пуздерци како, и сите други селски населби од [[Злетовската област,]] ( освен градот [[Пробиштип]]), врз основа на сочуваните трагови и остатоци од материјалата култура слободно и со полно право можеме да ги квалифицирме класифицираме во групата најстари населби. И тоа,не само во Злетовската област, и [[Источна Македонија]] туку воопшто во [[Република Македонија|Македонија]]. Оваа констатација се потврдува не само од остатоците на предсловенската култура во месноста „Грамадите„[[Грамадиште]], туку и откопаните трагови од водовод „одод периодот на римското римско„владеење чии остатоци се уништени при градба на куќите, и стопанските објекти или проширување на дворовите и, баштите и градините околу куќите.
Врз основа на народното паметувањекажување, иако нема писмени трагови, првобитно населбата била сместена во месноста Грамадиште на Долг рид. И сегаден денес во овој локалитет се гледат грамади од камења, фрагменти од старовремски цигли.Не реткоНеретко при орање на нивите селаните откриваат и питоси, а некои од тие питосинив имале отвори за чеп, по што натаму претпоставува дека служеле за држање начување течности.
За време на средниот век нема писмени извори од кои би можело, барем и попатно да се реконструира животот наво оваселово. селоНиту и селаните.Ова селотоа, илиниту некој од селаните не се споменуваат во документите кои потекнуваат од манастирот [[Лесново]]. Нема дарови во ниви, градини, лозја и други предмети кои, ако ги имало, летописцииелетописците од манастирот Лесново не би ги премолчеле. Како што тоа го сториле со некои други соседни населби, на пример, [[Бунеш]], [[Глобица]], [[Древено]], [[Злетово]], [[Ратковица]] итни други.
 
И по освојувањето на Турците на овој крај за Пуздерци нема ништо. Дури подоцна, по век и половина, се јавуваат првите инфорации кои се однесуваат за Пуздерци. Така, на пример, од турските пописни дефтеритефтери од 1573 година гледаме, покрај останатото,дека меѓу населението на Пуздерци се јавуваат БАШТИНИбаштини на четворица селани од кои една е на вдовицата Јанка. Стотина години подоцна со турските воени порази од [[Полска]], [[Русија]] и особено од [[Австрија]],со губењето на [[Унгарија]], [[Славонија]], Војводина итн., кога нема веќе нови освојувања, нови грабежи, нови приходи започнува на големо процесот на насилно одземање на земјишните поседи и претварање на христијанското население на чифлигари, а баштините на чифлици.
 
Со Австриските продори во [[1689]] година до [[Велес]] и [[Штип]], кога по 300 години за прв пат христијанска војска навлегува и во овој дел од Македонија ,и краткотрајното одушевување од тоа нешто, [[Карпошовото востание]], протерување на Турците и по 2-3 месеца наездатанивната на крвожедните кримски Татаринаезда, кои го опустошуваат и овој крај, секако дека и Пуздерци ја доживува несреќната судбина како и другите селски населби од овој дел на Македонија. Населението, младите особено жените и поодраснатите деца се врзани во синџири, одведени како робови.Другите, додека старите, ониепостарите повозраснителица се сечени, и давени ... Еве што ќе запише еденНекој свештеник за тоа невремезапишал: „Оф,оф,оф! Тешко мене! Лут страв и невољаневолја тогаш беше. Мајките од татковците ги делеа, а од таткото синот, младите ги робеа, а старите ги сечеа и давеа. Тогаш луѓето кон себе смртта ја повикуваа,а не животот,од проклети Турци Татари.Тешко мене,лута тага„тага“.
 
Интерсно е сознанието дека од ова село ни за злогласните временски периоди од Османлиското владениевладеење] не се јавува, односно нема траговитраги на видлив отпор. Нема податоци ни во документите ни во преданијата за појавата на ајдути какви што ги има во соседните села, посебно од планинскиот дел од Злетовската област. Иако феноменот на ајдутството е составен дел од животот на нашиот народ кога неподносливиот, крајно понижувачки живот од османското насилие, едноставно го заменуваат со уште незаштитен, неигурен живот, со одметништво. Стотина години подоцна, во рамки од деградацијата на Османска империја, посебно во [[Осоговските планини]] ајдутството зазема голем замав но и ајдуството доживува големи промени. .Наместо заштита на христијанското население, народни одмазници кеќе се претвори во своевидно разбојништво кои ги интересира само грабеж...
 
 
 
За време на краткотрајната 2 Балканска војна реката [[Белашница]] е линија на фронт меѓу српските трупи лоцирани околу Пуздерци и врвот на Костомар во кој се сместени бугарски трупи. За три дена бугарските сили се протерани преку Злетовска река. Единствена штета е уништување на што тукуштотуку созреаната летина и реквизиција на стока.
Уште помалку е извесно и прашањето за тоа кога во целата Злетовска област и во повеќето околни села меѓу двете световнисветски војни, во суштина се полигон на немилосрдна и крвава пресметка помеѓу приврзеницитеприврзаниците на [[Тодор Александров]] од бугарска страна и [[Мино Станковиќ]] како војвода на здружението на на [[Коста Пеќанец]] за борба против бугарските бандити. На двете страни гинат луѓе за оваа или за онаа кауза, а во суштина најмногу страда до крај осиромашеното и обесправено население.
Во [[Народно ослободителната борба|НОБ]] од Злетовската област учествувале 857 борци меѓу кои со мобилизацијата во есента [[1944]] година секако дека имало борци и од Пуздерци, во битките на [[Косово]] и на [[Сремскиот фронт]]. За среќе меѓу 40-тесреќа тогаш загинати нема жители од ова село.
.
Во НОБ од Злетовската област учествувале 857 борци меѓу кои со мобилизацијата есента 1944 година секако дека имало борци и од Пуздерци,во битките на Косово и на Сремскиот фронт. За среќе меѓу 40-те загинати нема жители од ова село.
 
== Економија ==
Со самото тоа што 2/3 од селскиот атар (вкупно 618 хаha) го сочинува обработливо земјиште, а значително помалку околу 21 насто% се пасишта, јасно е дека егзистенцијата на населението, главно ќе потекнува од земјата и земјоделието. Дури во 6-7 деценија од минатиот век со извршената комасација и окрупнување на земјиште поседи и формирање на земјоделски задруги, ќе се појават и мешаните домаќинства.
Ако ѓиги погледнеме информациите од турскиот попис од 1573 година, се забележува како земјоделието е основен извор на егзистенција. Најмногу (судејки по порескитеданочните обврски) се огледувало мешано жито, пшеница,а значително помалку граорграшок, леќа, наут, бостан, памук и зелка. Подоцна ќе почнат да се одгледуваат и индустритеиндустрискте култури сончоглед и тутун. Лозјата се застапени со 7-8 хаha,а од 5-600 овошни стебла најмногунајзастапени се сливите и јаболките.
 
Сточарството, поради релативно малите површини од пасишта и ливади, иако нема домаќинство без волови кои и служат и како работна сила при обработка на земјишните поседи просечно по 2 оратни говеда на куќа, потоа овци од кои,просечно,на секое домаќинството имало по 20 - 30 грла. Покрај ова, за разлика од соседните села, многу повеќе се застапени свињите, живината и кошниците пчели.
Процесот на деаграризација и убанизација на Македонија и општината некако противречно ќе се одрази врз развојот на селото. Младото и работоспособно население ќе се одлие во соседните градски средини. Значително ќе се намали сточниот фонд. Со окрупнување и комасација на земјоделските површини, примената на современа механизација и агротехнички мерки ќе се унапреди земјоделското производство, производството на пшеницапченица. Но, од друга страна создавањето на „блокови„„блокови“ со кои стапанисува задругата најголем дел од домаќинстѕвата ќе ги остави без обработлива површина. Вработувањето на одреден број жители во задругата не ќе може да го задржи младото население.Подоцна со преструктирањето на економскиот и општествениот живот во Македонија, со ликвидацијата на задругата, настанува деградација и на земјишниот фонд и механизацијата. И сега, 10 години од последниот попис на население кога селото имало 34 жители, кој знае дали се останати 15 -ина, претежно стари лица, практично е илузија да се очекува заживување иако постојат природни услови, на земјоделството и сточарството.
 
== Демографија ==
Според пописот од [[2002]] година, селото Пуздерци брои 34 жители, од кои:
* 32 [[Македонци]] 32и
* Роми 2 [[Роми]]
 
Овие статистички идикатори се од последниот попис на населението во нашата земја. И ако нив ги анализираме во споредба со претходните информации од пописите на населението од 1948 година и потоа, ќе добиеме,без многу зборови,катастрофален развој на населението.И сега 10 години по тој попис, населението поради енормно високиот степен на сенализација на населението, оваа населба длабоко навлегла во нејзинот апсолутна деградација и гаснење.
 
Инаку ако навлегуваме подлабоко во историјата на ова село ке забележиме зачудувачки дисконтинуитет во развојот на селото и на населението.Пред 4,5 века,поточно од „Од опширните пописни дефтери од 16 век за Кустендилскиот санџак„,поточно од 1573 година, се гледа дека Пуздерци по бројот на население и домаќинства е најголемото село во Злетовската област.Во него таа година имало 91 домаќинство и 49 неженети лица.Ако се знае дека тогаш се живеело во големи задружни, повеќе генераски семејства. ткн. патријахални семејства иако се земе дека во просек имало околу 10 члена, тогаш во ова село имало не помалку од 1000 жители.Во прилог на оваа слободна процена на вкупното население оди и информацијата од пописот од која гледаме дека имало и 49 неженети мажи.Имено, ваквиот релативно значаен обем на неженети мажи може да се смета и очекуван и реален во однос на вкупниот број домеќинства и претпостаните 1000 жтели.
88

уредувања