Разлика помеѓу преработките на „Теорија за релативноста“

с
нема опис на уредувањето
с (oтстранета Категорија:Релативитет; додадена Категорија:Релативност со помош на HotCat)
с
[[File:spacetime curvature.png|thumb|300px|[[Дводимензионална]] проекција на [[тродимензионален простор|тродимензионалната]] претстава за време-просторот опишан од општата теорија за релативитетотрелативноста]]
{{Специјална релативност}}
 
'''Теорија за релативитетот''' (или '''релативноста''') — торија во [[физика]]та која впрочем опфаќа две теории од [[Алберт Ајнштајн]]: [[специјална теорија за релативитетотрелативност]] и [[општа теорија за релативитетотрелативноста]].<ref>{{Citation|author=Einstein A. |year=1916 (translation 1920)|title=[[s:Relativity: The Special and General Theory|Relativity: The Special and General Theory]]|publisher=H. Holt and Company|location=New York}}</ref> (Со поимот ''релативитетрелативност'' може исто така да се опише една од постарите теории т.е. [[Галилеев релативитетрелативност]].)
 
Основните цели на тероијата за релативитетотрелативноста сèсе:
 
*Мерките за различни количества се ''релативни'' во однос на [[брзина|брзините]] на набљудувачите. Особено такви се, [[простор]]ната [[Лоренцово стеснување|стеснување]] и [[време]]нското [[временско стеснување|стеснување]].
*брзината на светлината не е променлива, иста е за сите набљудувачи.
 
Поимот „теорија за релативитетот“релативноста“ е заснован на „релативна теорија“ во германскиот јазик (''Relativtheorie'') израз употребен од[[Макс Планк]] во 1906 г. кој објаснува какотеоријата го употребува [[принципначело на релативност|принципотначелото на релативноста]]. Во расправата во истиот труд [[Алфред Бухерер]] uза првпат го употребил изразот „теорија за релативитетот“релативноста“ на германски јазик (''Relativitätstheorie'').<ref>{{Citation|author=Planck, Max|year=1906 |title=Die Kaufmannschen Messungen der Ablenkbarkeit der β-Strahlen in ihrer Bedeutung für die Dynamik der Elektronen ([[s:Translation:The Measurements of Kaufmann|The Measurements of Kaufmann on the Deflectability of β-Rays in their Importance for the Dynamics of the Electrons]])|journal=Physikalische Zeitschrift|volume=7 |pages=753–761}}</ref><ref>{{Citation|author=Miller, Arthur I.|year=1981|title=Albert Einstein's special theory of relativity. Emergence (1905) and early interpretation (1905–1911)|location=Reading |publisher=Addison–Wesley|isbn=0-201-04679-2}}</ref>
 
==Опфат==
 
Теоријата за релативитетотрелативноста ја пробличи теориската [[физика]] и [[астрономија]]та за врема на {{римски|20}} век. Кога првпат беше објавена, ја наадмина 200 годишната [[класична механика|теоријата на механичките движења]] создадена од [[Исак Њутн]].<ref name=relativity/><ref name=spacetime/><ref name=fitz-loren/>
 
Во полето на физиката, релативноста придонесе за подобро и поедноставно разбирање на појавите како што се: науката за [[елементарна честичка|елементарните честички]] и нивните основни заемодејства, кои знаења доведуваат до создавањето на [[атомска ера|нуклеарната ера]]. Со помош на релативноста, [[космологија]]та и [[астрофизика]]та ги предвидоа [[астрономија|астрономските појави]] како што се [[неутронска ѕвезда|неутронските ѕвезди]], [[црна дупка|црните дупки]] и [[гравитационен бран|гравитационите бранови]].<ref name=relativity>{{Cite encyclopedia
===Преглед на двете теории===
 
Теоријата за релативитетотрелативноста содржи повеќе од една [[физичка теорија]] во себе. Постојат неколку објаснувања за ова. Прво, [[специјална теорија за релативитетотрелативноста|специјалната теорија за релативитетотрелативноста]] беше објавена во 1905 г., а конечниот облик на [[општа теорија за релативитетотрелативноста|општата теорија за релативитетотрелативноста]] беше објавен во 1916 г.<ref name=relativity/>
 
Второ, специјалниот релативитетрелативност се применува кај [[елементарна честичка|елементрните честички]] и нивните заемодејства, додека пак општиот релативитетрелативност се применува во [[космологија]]та и астрофизиката како и во астрономијата.<ref name=relativity/>
 
Трето, специјалниот релативитетрелативност беше целосно прифатен од заедницата на физичарите до 1920 г. Оваа теорија забрзано стана значаен и потребен алат за теоретичарите и [[опит]]ниците во новите полиња на [[атомска физика|атомската физика]], [[нуклеарна физика|нуклеарната физика]] и [[квантна механика|квантната механика]]. Општиот реалтивитет, се покажал дека е неупотреблив. Се покажало дека има мала применливост во опитите бидејќи скоро сите примени биле со астрономски големини. Се чинела ограничена за правење на мали незначајни исправки на предвидувањата на Њутновата теорија за гравитацијата.<ref name=relativity/>
 
Конечно, [[тензор|математиката на општиот релативитетрелативност]] се покажала како многу тешка. Како последица теоријата била позната на одрден број на луѓе, и постоеле само неколку луѓе кои целосно ја разбирале општата теорија, но сето ова за теоријата било негирано од [[Ричард Фејнман]]. Околу 1960 г. се засилува интересот за општиот релативитетрелативност со што теоријата има централно значење во физиката и астрономијата. Новите математички методи кои се применети во општиот релативитетрелативност значително ги олесниле пресметките. Одовде се добиени најразлични физички концепти. Исто така со откривањето на нови астрономски [[појава|појави]], во кои општиот релативитетрелативност е од важност го засилија интересот за теоријата. Вакви астрономски појави биле [[квазар]]ите (1963 г.), 3 К [[микробраново позадинско зрачење]] (1965 г.), [[пулсар]]ите (1967 г.), и со откривањето на првите кандидати за [[црна дупка]] (1981 г.).<ref name=relativity/>
 
==Нешто за теоријата за релативитетотрелативноста==
 
Ајнштајн тврдел дека теоријата за релативитетотрелативноста припаѓа на класа од на „принципи„начела-теории“. И како таква користи аналитички метод. ова значи дека поединечните делови на теоријата не се засновани на претпоставки туку на искуствени откритија. Искуствените откритија довеле до разбирање на општите особини на природните процеси. Математичките модели кои се добиени ги претвораат природните процеси во теориско-математички записи. Затоа, со помош на аналитички средства се обезбедуваат потребните услови. Одделни случаи мора да ги задоволат овие услов. Искуствено добиените резултати се поклопуваат со овие услови.<ref name=londontimes>{{Cite news
|last=Einstein
|first=Albert
|date=November 28, 1919}}</ref>
 
Специјалната теорија за релативитетотрелативноста и општата теорија за релативитетотрелативноста се поврзани. Како што ќе биде пообјаснето подолу, специјалната теорија за релативитетотрелативноста се применува на сите физички појави освен на гравитацијата. Општата теорија го објаснува законот за гравитација и неговиот однос со останатите сили на природата.<ref name=londontimes/>
 
==Специјална теорија за релативитетотрелативноста==
 
{{Главна статија|Специјален релативитетрелативност|Запознавање со специлјалниот релативитетрелативност}}
 
[[File:Albert Einstein 1979 USSR Stamp.jpg|thumb|[[Поштенска марка]] со [[Алберт Ајнштајн]] од [[СССР]]]]
 
Специјалната теорија е теорија за структурата на [[време-простор]]от. Беше промовирана од Ајнштајн во неговиот труд од 1905 г. „[[трудовите на „Изворедната година“ ''(Annus mirabilis)''#Специјален релативитетрелативност|За електродинамиката и телата во движење]]“ (за придонесите на други физичари Видете [[Историја на специјалната теорија]]). Специјалната теорија се заснова на два постулати ки се во спротивност со [[класична механика|класичната механика]]:
#Законите од [[физика]]та се исти за сите набљудувачи [[инерцијален појдовен систем|истовремени движења]] релативни едни на други ([[принципначело на релативноста]]).
#[[брзина на светлината|брзината на светлината]] во [[вакуум]] е иста за сите набљудувачи, без разлика од релативното движење или движењето на [[светлинскисветлина|светлинскиот]]от извор.
 
Добиената теорија се справува подобро со опитите отколку класичната механика, на пример во [[Мајкелсон-Морлиев опит|Мајкелсон–Морлиевиот опит]] кој го потврдува вториот постулат, но има и многу неочекувани последици. Некои од нив се:
*[[брзина на светлината#горна граница на брзината|Максималната брзина е конечна]]: Ниедно физичко тело, порака или линиско поле може да патува со брзина поголема од брзината на светлината во вакуум.
 
Главната особина на специјалниот релативитетрелативност е замената на [[Галиелеви трансформации|Галиелевите трансформации]] на класичната механика со [[Лоренцова трансформација|Лоренцовите трансформации]]. (Видете [[Максвелови равенки]] и [[електромагнетизам]]).
 
==Општа теорија за релативитетотрелативноста==
 
{{Главна статија|Општ релативитетрелативност|Запознавање со општиот релативитетрелативност}}
 
Општиот релативитетрелативност е теорија за гравитацијата развиена од страна на Ајнштајн во периодот од 1907-1915 г. Развојот на теоријата за општиот релативитетрелативност започнува со [[принципотначело на еквивалентност|начелото на еквивалентноста]]та, кој вели дека [[забрзаното движење]] и стоењето во едно место при [[гравитација|гравитационо поле]] (на пример кога стоиме на површината на Земјата) се физички подеднакви. Поволноста на ова тврдење е дека [[слободниот пад]] е [[инерција|инерцијално движење]]: тело при слободен пад паѓа бидејќи таков е начинот на кои телата се движат кога постои отсуство на [[сила]] која би дејствувала на телата, наместо да се смета дека тоа е поради [[гравитација]]та како што е случајот во [[класичната механика]]. Ова не е во согласност со класичната механика и [[специјален релативитетрелативност|специјалниот релативитетрелативност]] бидејќи во овие теории телата кои се движат инерцијално не можат да забрзуваат во споредба едни со други, но телата во слободен пад го можат тоа. За да ја разјасни оваа потешкотија Ајнштајн првично предложил дека време-просторот е [[кривина|закривен]]. Во 1915 г., ги запишал [[Ајнштајновите равенки]] кои се поврзани со закривеноста на време-просторот во однос на масата, енергијата и импулсот.
 
Некои од последиците на општата теорија за релативитетотрелативноста се:
*Часовниците се движат псопоро во длабоките гравитациони бунари.<ref>{{cite book
|title=Feynman Lectures on Gravitation
|url=http://books.google.be/books?id=jL9reHGIcMgC}}, Lecture 5</ref> Ова се нарекува [[гравитацио временско стеснување]].
*[[Прецесија]]та на орбитите не се очекува како појава од Њутновата теорија за гравитацијата. (Ова тврдење е забележано во орбитата на [[Меркур]] и кај [[двојни пулсари|двојните пулсари]]).
*Зраците од [[светлина]]та [[општ релативитетрелативност#светлинско закривување и гравитационо задоцнување на времето|закривуваат во близина на гравитационото поле]].
*Масите во вртење го „завлекуваат“ [[време-простор]]от околу нив, појава која се нарекува „[[звлекување на инерцијалните појдовни системи]]“.
*[[ширење на вселената|Универзумот се шири]], и далечните делови се оддалечуваат од нас со брзини поголеми од брзината на светлината.
 
технички, општиот релативитетрелативност е теорија на [[гравитација]]та чија дефинирачка особина е употребата на [[Ајнштајнови равенки|Ајнштајновите равенки]]. Решенијата на равенките се [[метрички тензор (општ релативитетрелативност)|метрички тензори]] кои ја дефинираат [[топологија]]та на времепросторот и како телата се движат инерцијално.
 
==Опитни докази==
 
===Тестови за специјалниот релативитетрелативност===
 
{{Главна статија|тестови за специјалниот релативитетрелативност}}
 
[[File:Michelson-Morley experiment (mk).svg|thumb|Изглед на [[Мајкелсон–Морлиев опит|Мајкелсон–Морлиевиот опит]]]]
 
Како и сите [[проверливост|проверливи]] научни теории, теоријата за релативитетотрелативноста обезбедува предвидувања кои можат да бидат научно тестирани. Во случајот на специјалната теорија тоа се: принципотначелото на релативитетотрелативноста, постојаноста на брзината на светлината и временското стеснување.<ref name=faq>{{Cite web |last=Roberts |first=T |last2=Schleif |first2=S |last3=Dlugosz |first3=JM (ed.) |year=20 07 |title=What is the experimental basis of Special Relativity? |url=http://math.ucr.edu/home/baez/physics/Relativity/SR/experiments.html |work=Usenet Physics FAQ |publisher=University of California, Riverside |accessdate=2010-10-31}}</ref> Предвидувањата на специјалниот релативитетрелативност се потврдени со бројни тестови од моментот кога Ајнштајн го објаавил својот труд во 1905 г., но три опити кои се изведени во периодот од 1881 до 1938 г. се однајголема важност за потврдување на веродостојноста на теоријата. Ова се трите обиди [[Мајкелсон–Морлиев опит|Мајкелсон–Морлиевиот опит]], [[Кенеди-Торндајков опит|Кенеди-Торндајковиот опит]], и [[Ивес-Стивелов опит|Ивес-Стивеловиот опит]]. Ајнштајн ги добил [[Лоренцови трансформации|Лоренцовите трансформации]] од првите принципиначела во 1905 г., но овие три опити дозволија од резултатите да се добијат трансформациите како опитни докази.
 
[[Максвелови равенки|Максвеловите равенки]] – основата на класичниот електромагнетизам – ја опишуваат светлината како што истаат се движи со својата постојана брзина. Современото гледиште е дека на светлината не и е потребна средина за да се движи, но Максвел и неговите современици беа убедени дека светлината се движи во средин а на начин како што звукот се движи низ воздухот, брановите се движат по површината на барата. Оваа хипотетичка средина се нарекувала [[етер]], која мирувала во однос на „статични ѕвезди“ и низ кој Земјата се движи. Френеловата претпоставка за парцијално завлекување на етерот го исклучувала мерењето на ефектите на величината од прв ред (v/c), иако постоелеможност за набљудувања на ефекти од втор ред (v<sup>2</sup>/c<sup>2</sup>), Максвел сметал дека овие ефекти се премногу мали за да бидат забележани од тогашната технологија.<ref name=maxb>{{Citation|last=Maxwell|first=James Clerk|year=1880|title=[[s:Motion of the Solar System through the Luminiferous Ether|On a Possible Mode of Detecting a Motion of the Solar System through the Luminiferous Ether]]|journal=Nature|volume=21|pages=314–315}}</ref><ref name="Pais 1982 111–113">{{cite book|last=Pais|first=Abraham|title="Subtle is the Lord ...": The Science and the Life of Albert Einstein|year=1982|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn= 0192806726 |pages=111–113|edition=1st ed.}}</ref>
 
Мајкелсон–Морлиевиот опит бил осмислен да ги забележи ефектите од втор ред во „струењата на етерот“ – движењата на етерот релативно во однос на Земјата. Мајкелсон осмислил инструмент наречен [[Мајкелсонов интерферометар]] со кој би ги извршил мерењата. Справата била доволно прецизна за да ги забележи овие ефекти,но не добил никакви резултати кога го извел опитот во 1881 г.,<ref name=michel1>{{Cite journal |author = Michelson, Albert A. |title = [[s:The Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether|The Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether]] |journal = American Journal of Science |volume = 22 |year = 1881 |pages = 120–129}}</ref> и повторно во 1887 г.<ref name=michel2>{{Cite journal |author=[[Albert A. Michelson|Michelson, Albert A.]] & Edward W. Morley|Morley, Edward W. |title=[[s:On the Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether|On the Relative Motion of the Earth and the Luminiferous Ether]] |journal=American Journal of Science |volume=34 |year=1887 |pages=333–345 }}</ref> Иако не успеал да го забележи струењето на етерот, tрезултатите биле прифатени од научната средина.<ref name="Pais 1982 111–113"/> Во обид да го спаси тврдењето за етерот, Фитцџералд и Лоренц независно создале [[ад хок хипотеза]] во која должината на материјалните тела се менуваспоред начинот на движењето низ етерот.<ref>{{cite book|last=Pais|first=Abraham|title="Subtle is the Lord ...": The Science and the Life of Albert Einstein|year=1982|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn= 0192806726|page=122|edition=1st ed.}}</ref> Ова е зачетокот на [[Фитцџералд–Лоренцово стеснување|Фитцџералд–Лоренцовото стеснување]], но нивната хипотеза немала теориска основа. Толкувањето на нултиот резултат на Мајкелсон–Морлиевиот опит е дека времето потребно за изминување на кружниот пат за светлината е [[изотропен]] (независен од насоката), но резултатот сам по себе не е доволен за да се прифати или отфрли теоријата за етерот и предвидувањата на специјалната теорија за релативитетотрелативноста.<ref name="robertson">{{cite journal|last=Robertson|first=H.P.|title=Postulate versus Observation in the Special Theory of Relativity|journal=Reviews of Modern Physics|date=July 1949|volume=21|issue=3|pages=378–382|bibcode = 1949RvMP...21..378R |doi = 10.1103/RevModPhys.21.378 }}</ref><ref name="tw">{{cite book|last=Taylor|first=Edwin F.|title=Spacetime physics: Introduction to Special Relativity|year=1992|publisher=W.H. Freeman|location=New York|isbn=0716723271|pages=84–88|edition=2nd ed.|author2=John Archibald Wheeler }}</ref>
 
[[File:Kennedy-Thorndike experiment DE.svg|left|thumb|[[Кенеди-Торндајков опит|Кенеди-Торндајковиот опит]] прикажан со интереферентните прстени.]]
Додека Мајкелсон–Морлиевиот опит покажал дека брзината на светлината е изотропна, не покажал ништо за тоа како големината на брзината се менува (ако и воопшто се случува) во различни [[инерцијален појдовен систем|инерцијали појдовни системи]]. Кенеди-Торндајковиот опит бил осмислен токму за таа цел, и за првпат бил изведен во 1932 г. од страна на Рој Кенеди и Едвард Торндајк.<ref name=KT>{{cite journal |last=Kennedy |first=R. J. |authorlink= |author2=Thorndike, E. M. |year=1932 |title=Experimental Establishment of the Relativity of Time |journal=Physical Review |volume=42 |issue=3 |pages=400–418 |doi=10.1103/PhysRev.42.400 |url= |accessdate= |bibcode = 1932PhRv...42..400K }}</ref> И тие добиле нула какао резултат, и заклучиле дека „не постои ефект ... освен во случајот кога брзината на сончевиот систем во просторот е помалку од половина од брзината на Земјата во сопствената орбита“.<ref name="tw"/><ref>{{cite journal|last=Robertson|first=H.P.|title=Postulate versus Observation in the Special Theory of Relativity|journal=Reviews of Modern Physics|date=July 1949|volume=21|issue=3|page=381|doi=10.1103/revmodphys.21.378|bibcode = 1949RvMP...21..378R }}</ref>Таа можност се сметала за премногу за да обезбеди прифатливо објаснување, па од добиениот резултат со вредност нула се заклучува дека временскиот период потребен на светлината за изминувањето на кружниот пат на светлината е подеднаков во сите правци на инерцијалните појдовни системи.<ref name="robertson" /><ref name="tw" />
 
Ивес-Стивеловиот опит за првпат бил изведен од Херберт Ивес и Г.Р. Стивел first во 1938 г.<ref>{{cite journal |last=Ives |first=H. E. |authorlink= |author2=Stilwell, G. R. |year=1938 |title=An experimental study of the rate of a moving atomic clock |journal=Journal of the Optical Society of America |volume=28 |issue=7 |pages=215 |bibcode=1938JOSA...28..215I |url= |accessdate= |doi=10.1364/JOSA.28.000215 }}</ref> и повторно со подобрена прецизност во 1941 г.<ref name=Ives1941>{{cite journal |last=Ives |first=H. E. |authorlink= |author2=Stilwell, G. R. |year=1941 |title=An experimental study of the rate of a moving atomic clock. II |journal=Journal of the Optical Society of America |volume=31 |issue=5 |pages=369 |bibcode=1941JOSA...31..369I |url= |accessdate= |doi=10.1364/JOSA.31.000369 }}</ref> Бил осмислен да го тестира [[трансферзален Доплеров ефект|Доплеровиот ефект]] – [[црвено поместување|црвеното поместување]] на светлината на подвижен извор во насока нормална на сопствената брзина – што и било предвидено од Ајнштајн во 1905 г. Целта била да се споредат набљудуваниите Доплерови промени со она што било предвидено од класичната теорија, и да се добие [[Лоренцов фактор|Лоренцовиот фактор]] за исправки. Ваква исправка била набљудувана, од која се заклучува дека фреквенцијата на подвижен атомски часовник се менува според специјалната теорија за релативитетотрелативноста.<ref name="robertson" /><ref name="tw" />
 
Овие класични опити се повторени многупати со зголемена прецизност. Други опити се, на пример, тестовите дека релативистичката енергија и импулс се зголемуваат при големи брзини, временското стеснување на подвижните честички, и современите потраги за прекршување на Лоренцовите трансформации.
 
===Тестови за општиот релативитетрелативност ===
 
{{Главна статија|Тестови за општиот релативитетрелативност}}
 
Општата релативност била потврдена многупати, извршените опити се: перихеловата прецесија на орбитата на [[Меркур]], [[гравитациона леќа|закривувањето на светлината]] од страна на [[Сонце]]то и [[гравитационото црвено поместување]] на светлината. И други опити го потврдиле [[принципотначело на еквилалентност|начелото на еквивалентноста]] и [[звлекувањезавлекување на инерцијалните појдовни системи|звлекувањетозавлекувањето на инерцијалните појдовни системи]].
 
==Историја==
 
{{Главна статија|Историја на специјалната теорија за релативитетотрелативноста|Историја на општата теорија за релативитетотрелативноста}}
 
Историјата на специјалната теорија се состои од многу теоретски резултати и искуствени резултати добиени од страна на [[Алберт Абрахам Мајкелсон]], [[Хендрик Лоренц]], [[Анри Поанкаре]] и останатите. Сето тоа сдовело до создавањето на специјалната теорија за релативитетотрелативноста предложена од [[Алберт Ајнштајн]], и последователната работа на [[Макс Планк]], [[Херман Минковски]] и други.
 
[[Општиот релативитетрелативност]] (ОР) е [[теорија за гравитација]]та кој била развиена од страна на [[Алберт Ајнштајн]] меѓу 1907 и 1915 г., и со придонеси од многу други по 1915 г.
 
Моментално, може да се каже дека не се работи само за едноставен теориски научен интерес или потреба од опит потврда, анализата на релативистичките ефекти за мерење на времето е важно практичен инженерски проблем при работата на глобалниот позиционен систем како што се [[ГПС]], [[ГЛОНАСС]], и системот кој се гради [[Галилео (сателитска навигација)|Галилео]], како и високо прецизното расејување на времето.<ref name=Francis2002>{{cite journal|last=Francis|first=S.|author2=B. Ramsey |author3=S. Stein |author4=Leitner, J. |author5=M. Moreau. J. M. |author6=Burns, R. |author7=Nelson, R. A. |author8=Bartholomew, T. R. |author9= Gifford, A. |displayauthors=9 |title=Timekeeping and Time Dissemination in a Distributed Space-Based Clock Ensemble|journal=Proceedings 34th Annual Precise Time and Time Interval (PTTI) Systems and Applications Meeting|year=2002|page=201&ndash;214|url=http://tycho.usno.navy.mil/ptti/ptti2002/paper20.pdf|accessdate=14 April 2013}}</ref> Инструментите како што се електронските микроскопи па се до забрзувачите на честички едноставно не би работеле ако не се земени во предвид релативистичките ефекти.
==Секојдневни примени==
 
Теоријата на релативитетотрелативноста е употребена во многу современи електронски уреди како што се глобалниот позиционен систем (ГПС). ГПС системите се направени од три дела, контролен дел, просторен дел и дел за употреба. Просторниот дел со состои од сателити кои се поставени во специфични орбити. Контролниот дел се состои од станица до која сите податоци се испраќаат од просторната компонента. Многу од релативистичките ефекти кои се случуваат во ГПС системите. Бидејќи секој од деловите е во различен појдовен систем, сите релативистички ефекти треба да се земат во предвид за да ГПС работи прецизно. Часовнивците кои се користат во ГПС треба да се синхронизирани. Во ГПС системите, а треба да се земе во предвид и гравитационот поле на Земјата. ГПС системите работат толку прецизно благодарение на теоријата за релативитетотрелативноста. <ref>http://relativity.livingreviews.org/Articles/lrr-2003-1/download/lrr-2003-1Color.pdf</ref>
 
==Различни гледишта==
Не сите Ајнштајнови современици ги прифатиле неговите теории. Но денес, теоријата се смета за основа на [[современа физика|современата физика]].
 
Иако е широко прифатено дека Ајнштајн е создавачот на теоријата за релативитетотрелативноста и неговото современо разбирање, некои веруваат дека други се заслужни за нејзиното настанување.
 
== Поврзано ==
{{Портал|Физика}}
 
*[[Општ релативитетрелативност]]
*[[Специјален релативитетрелативност]]
 
== Наводи ==