Отвори го главното мени

Промени

Нема измена во големината, пред 5 години
с
нема опис на уредувањето
[[Податотека:Standard Model of Elementary Particles mk.svg|мини|десно|350п|Шест честички од [[Стандарден модел|стандардниот модел]] се кваркови (со виолетово). Секоја од првите три колони образува „[[Генерација (честички)|генерација]]“ на материја.|alt=Табела на честички во облик 4х4. Колоните се трите „генерации“ на материја ([[фермион]]ите) и во една колона се „силите“ ([[бозон]]ите). Во првите три колони, два реда содржат кваркови и два лептона. Колоните на најгорните два реда содржат горен (u) и долен (d) кварк, шармантенволшебен (c) и чуден (s) кварк, врвен (t) и најнизокнајгорен (b) кварк, и фотон (γ) и глуон (g). Колоните на најдолните два реда содржат електронско неутрино (ν индекс e) и електрон (e), мионско неутрино (ν индекс μ) и мион (μ), и тау неутрино (ν индекс τ) и тау (τ), како и Z на 0 и W на ± слаба сила. За секоја честица се наведени масата, полнежот и спинот.]]
'''Кварковите''', заедно со [[лептон]]ите, се градбените единки на [[материја]]та, односно тие се [[Елементарна честичка|елементарни честички]]. Во сегашниот [[стандарден модел]] постојат шест типови на кваркови. Кварковите се составни единки на сите познати [[мезон]]и и [[барион]]и. Најпознати бариони се [[протон]]от и [[неутрон]]от, кои се изградени од ''горни'' и ''долни'' кваркови. Кварковите можат да се наоѓаат само во комбинации од два (мезони), три (бариони) и најново откриените честички со пет кварка ([[пентакварк]]ови).
 
Во табелата, масите на кварковите не треба да се сфаќаат премногу сериозно, бидејќи ограниченоста на кварковите укажува дека нивната маса не може директно да се определи. Масите на овие честички мораат да се измерат индиректно преку експерименти.
 
Секој од шесте типа на кваркови може да има три различни "бои"„бои“. [[Кваркови сили|Кварковите сили]] се привлечни само во безбојни комбинации на три кваркови (бариони), кварк-[[антикварк]] парови (мезони) и веројатно поголеми комбинации, како што е пентакваркот, кој исто така може да се најде во безбојни услови. Кварковите подлежат на трансформации со размена на W-[[бозон]]и, а овие трансформации го детерминираат степенот и природата на распадот на [[хадрон]]ите од страна на слабите взаемни дејства.
<br />
<br />
| [[Долен кварк]] || ''Down'' || D || ½ || -<sup>1</sup>/<sub>3</sub> || <sup>1</sup>/<sub>3</sub> || 0 || 0 || 0 || 0 || 360
|-
| [[ШарманетенВолшебен кварк]] || ''Charm'' || C || <sup>1</sup>/<sub>2</sub> || +<sup>2</sup>/<sub>3</sub> || <sup>1</sup>/<sub>3</sub> || 0 || +1 || 0 || 0 || 1500
|-
| [[Чуден кварк]] || ''Strange'' || S || <sup>1</sup>/<sub>2</sub> || -<sup>1</sup>/<sub>3</sub> || <sup>1</sup>/<sub>3</sub> || -1 || 0 || 0 || 0 || 540
| [[Врвен кварк]] || ''Top'' || T || <sup>1</sup>/<sub>2</sub> || +<sup>2</sup>/<sub>3</sub> || <sup>1</sup>/<sub>3</sub> || 0 || 0 || 0 || +1 || 174
|-
| [[НајнизокНајдолен кварк]] || ''Bottom'' || B || <sup>1</sup>/<sub>2</sub> || -<sup>1</sup>/<sub>3</sub> || <sup>1</sup>/<sub>3</sub> || 0 || 0 || +1 || 0 || 5
|}
== Име ==
[[Омега минус|ω-минус]], барион составен од три чуден кварка, е класчен пример од потребата за својството наречено "боја" при опишувањето на честиците. Бидејќи кварковите се [[фермион]]и со спин од 1/2, тие мора да се покоруваат на [[Паулиев принцип|Паулиевиот принцип на исклучување]] и неможат да постојат во идентични состојби. Значи, во честица со три чудни кварка, својството по кое тие се разликуваат мора да биде способно да има барем три различни вредности.
 
=== „Шармантен“„Волшебен“ кварк ===
 
Во [[1974]] бил откриен мезон наречен [[J/Пси честица]]. Со маса од 3100 MeV, три пати поголема од таа на протонот, оваа честица била првиот пример на друг кварк наречен пармантен кварк. J/Пси се состои од шарм-антишарм кварков пар „волшебен-антиволшебен“.
 
Најлесниот мезон што содржи бил кварк е [[D мезон]]от. Тој дава интересни примери на распаѓање, бидејќи шармантниотволшебниот кварк мора да биде трансформиран во чуден кварк од страна на слабите интеракции пред да се распадне.
 
Еден [[барион]] со шармантенволшебен кварк е наречен ламбда со симбол Λ<sup>+</sup><sub>c</sub>. Тој се состои од udc и има маса од 2281 MeV/c².