Разлика помеѓу преработките на „Кинески јазик“

Нема измена во големината ,  пред 7 години
с
нема опис на уредувањето
с
с
* [[Пингхуа|пинг]] 平話/平话 делумно од Кантонскиот
 
Постојат и многу други помали групи кои сѐ уште не се класификувани, како: [[Танџовски дијалект]], зборуван во [[Танџоу]], на островот [[ХаинанХајнан]]; [[сјангхуа]] (乡话), (не е исто што и сјанг, 湘), се зборува во западен [[Хунан]]; и [[Шаоџоу Тухуа]], кој се сборува во северен [[КуангтунгГуангдунг]]. [[Тунгкански јазик|Тунгканскиот јазик]], зборуван во [[централна Азија]], е многу сличен на мандаринскиот. Меѓутоа тој обично не се смета за „кинески“ бидејќи се пишува на [[кирилица]] и се варијанти од [[тунгканци]]те надвор од [[Кина]] кои не сме сметаат за етнички [[Кинеска дијаспора|Кинези]]. Видете [[Листа на кинески дијалекти]] сеопфатна листа на поединечните дијалекти во рамките на овие пошироки групи.
 
[[Податотека:Map of sinitic languages-mk.svg|thumb|280px|Видовите на кинески кои се зборуваат во [[НР Кина]] и [[Тајван]]]]
Општо земено, овие јазично-дијалектни групи немаат рески граници, иако мандаринскиот е предоминантен кинески јазик на северот и југозападот, а другите главно се зборуваат во цетрална и југоисточна Кина. Често, како во покраината [[Гуангдунг]], луѓето зборуваат повеќе од една варијанта како мајчин јазик. Како и кај многу други области со лингвистичка разновидност низ голем временски период, и во Кина не е сосема јасно како различните кинески варијанти треба да се класификуваат. ''[[Ethnologue]]'' вели дава вкупно [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90151 14], но бројот варира помеѓу 7 и 17 во зависност од начинот на класификација. На пример, варијантата Мин често се дели на Севереномински (Минпеи, Фуџоу) и Јужномински (Мин-нан, Амој-Сватоу); лингвистите немаат одредено дали нивната меѓусебна разбирливост е доволно голема за тие да не бидат сметани за посебни јазици.
 
Општо земено, планинската јужна Кина се одликува со поголема јазична разнообразност од рамната северна Кина. Во делови од јужна Кина, дијалектот на еден поголем град може да биде само малку разбирлив за неговите блиски соседи. На пример, [[Вуџоу]] е околу 193 km низводно од [[КуангџоуГуангџоу]], но дијалектот е повеќе како [[стандарден кинески јазик|стандардниот кинески]] кој се зборува во КуангџоуГуангџоу, отколку оној на [[Тајшан]], 97 km југозападно од КуангџоуГуангџоу и од него е одделен со неколку реки (Ramsey, 1987).
 
==== Стандардниот мандарински и диглосија ====
[[Стандарден мандарински јазик|Путунгхуа / Куоји]], често наречен „мандарински“, е официјалниот [[стандарден јазик]] во употреба во [[Народна Република Кина]], [[Република Кина (Тајван)]] и [[Сингапур]] (каде се нарекува „Хуаји“). Заснован е на [[пекиншки дијалект|пекиншкиот дијалект]], кој е дијалект на [[мандарински јазик|мандаринскиот]] како што се зборува во [[Пекинг]]. Владите имаат за цел говорниците на разните кинески варијанти да зборуваат мандарински како заеднички јазик. Затоа тој се користи во владините агенции, во медиумите и како образовен јазик во установите.
 
Во [[Кина]] и [[Тајван]] [[диглосија]]та е честа појава: често луѓето знаат по два, па дури и три варијанти заедно со стандардниот мандарински. На пример, покрај ''путунгхуа'', еден жител на [[Шангај]] може да зборува и [[шангајски дијалект|шангајски]], а ако не израснал таму, тогаш и неговиот роден дијалект. Оној роден во [[КуангџоуГуангџоу]] може да зборува стандарден кантонски и ''путунгхуа'', а тајванец веројатно зборува и [[тајвански јазик|тајвански]] и ''путунгхуа/куоји''. Жител на [[тајван]] може често да ги меша [[изговор]]ите, изразите и зборовите од [[стандарден мандарински јазик|стандардниот мандарински]] и [[тајвански јазик|тајванскиот]], а оваа мешавина во многу случаи се смета за неприфатлива. Во Хонг Конг, стандарниот мандарински почнува да го заменува англискиот и стандардниот кантонски, неговите официјални јазици.
 
=== Јазик или јазично семејство? ===
[[Старокинески јазик|Старокинескиот]] (трад. 上古漢語, упр. 上古汉语, Шангку Ханји), понекогаш наречен „архаичен кинески“, бил јазикот кој се зборувал за време на раната и доцна династија [[Џоу (династија)|Џоу]] (1122 п.н.е. - 256 п.н.е.), и од него имаме записи во бронзени предмети, поезијата на ''[[Книга на документи|Шичинг]],'' историјата ''[[ши-кинг|Шиџинг]],'' и делови од ''[[И Чинг]]''. Фонетските елементи во најголемиот број на кинески знаци даваат идеја за нивниот старокинески изговор. Изговорот на позајмените кинески знаци во јапонскиот, виетнамскиот и корејскиот исто така даваат значаен увид. Старокинескиот не бил сосема нефлективен јазик. Имал богат звучен систем во кој согласките се разликувале по [[аспирација (фонетика)|аспирација]] или [[дасија]], но веројатно сѐ уште немало тонови. Реконструкцијата на старокинескиот ја започнале [[филолог|филолозите]] во времето на династијата [[Чинг (династија)|Чинг]].
 
[[Среднокинески јазик]] (трад. 中古汉语, упр. 中古漢語, Џунгку Ханји) е јазикот кој се користел за времето на династиите [[Суј (династија)|Суј]], [[Танг (династија)|Танг]] и [[Сунг (династија)|Сунг]] (VI - X век н.е.) Тој може да се подели на ран период, видлив во римовите таблици 切韻 „[[Џиејин]]“ (601 н.е.), и доцен период во X век, виддлив во римовите раблици 廣韻 „[[КуангјинГуангјин]]“. Лингвистите се повеќе уверени во реконструкцијата на среднокинескиот. За неговиот изговор знаеме од: современите дијалектички варијации, римовите речници, странските транслитерации, римовите таблици од древните кинески филолози за преглед на фонетскиот систем, како и кинески фонетски преводи на странски зборови. Меѓутоа сите овие реконструкции се провизорни и не сосема сигурни.
 
Развојот на говорните кинески јазици низ историјата е комплексен. Највеќето Кинези во [[Сечуан]] и во широк лак од североистокот ([[Манџурија]]) до југозападот ([[Јинан]]), зборуваат разни мандарински дијалекти како [[домашен јазик]]. Распространетоста на мандаринскиот ширум северна Кина главно се должи на севернокинеските рамници. За разлика од ова, планините и реките на средна и јужна Кина допринеле кон јазичното разнообразие.
 
* ''Јин'' 云 - „облак“
* ''ЧикуангЧигуанг'' 激光 – „ласер“
* ''Ханпаопао'' 汉堡包 – „хамбургер“