Разлика помеѓу преработките на „Кинески јазик“

Одземени 4 бајти ,  пред 6 години
с
нема опис на уредувањето
с
с
[[Податотека:Map of sinitic languages-mk.svg|thumb|280px|Видовите на кинески кои се зборуваат во [[НР Кина]] и [[Тајван]]]]
 
Општо земено, овие јазично-дијалектни групи немаат рески граници, иако мандаринскиот е предоминантен кинески јазик на северот и југозападот, а другите главно се зборуваат во цетрална и југоисточна Кина. Често, како во провинцијатапокраината [[КуангтунгГуангдунг]], луѓето зборуваат повеќе од една варијанта како мајчин јазик. Како и кај многу други области со лингвистичка разновидност низ голем временски период, и во Кина не е сосема јасно како различните кинески варијанти треба да се класификуваат. ''[[Ethnologue]]'' вели дава вкупно [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=90151 14], но бројот варира помеѓу 7 и 17 во зависност од начинот на класификација. На пример, варијантата Мин често се дели на Севереномински (Минпеи, Фуџоу) и Јужномински (Мин-нан, Амој-Сватоу); лингвистите немаат одредено дали нивната меѓусебна разбирливост е доволно голема за тие да не бидат сметани за посебни јазици.
 
Општо земено, планинската јужна Кина се одликува со поголема јазична разнообразност од рамната северна Кина. Во делови од јужна Кина, дијалектот на еден поголем град може да биде само малку разбирлив за неговите блиски соседи. На пример, [[Вуџоу]] е околу 193 km низводно од [[Куангџоу]], но дијалектот е повеќе како [[стандарден кинески јазик|стандардниот кинески]] кој се зборува во Куангџоу, отколку оној на [[Тајшан]], 97 km југозападно од Куангџоу и од него е одделен со неколку реки (Ramsey, 1987).
Категоризацијата на развојот на кинескиот јазик е предмет на расправа. Еден од првите системи бил развиен од [[шведска|шведскиот]] лингвист [[Бернхард Карлгрен]] во раните 1900-ти; денешните системи во голема мера се засноваат на Карлгреновите наоѓања и методи.
 
[[Старокинески јазик|Старокинескиот]] (трад. 上古漢語, упр. 上古汉语, Шангку Ханји), понекогаш наречен „архаичен кинески“, бил јазикот кој се зборувал за време на раната и доцна династија [[Џоу (династија)|Џоу]] (1122 п.н.е. - 256 п.н.е.), и од него имаме записи во бронзени предмети, поезијата на ''[[Книга на документи|Шичинг]],'' историјата ''[[ши-кинг|ШучингШиџинг]],'' и делови од ''[[И Чинг]]''. Фонетските елементи во најголемиот број на кинески знаци даваат идеја за нивниот старокинески изговор. Изговорот на позајмените кинески знаци во јапонскиот, виетнамскиот и корејскиот исто така даваат значаен увид. Старокинескиот не бил сосема нефлективен јазик. Имал богат звучен систем во кој согласките се разликувале по [[аспирација (фонетика)|аспирација]] или [[дасија]], но веројатно сѐ уште немало тонови. Реконструкцијата на старокинескиот ја започнале [[филолог|филолозите]] во времето на династијата [[Чинг (династија)|Чинг]].
 
[[Среднокинески јазик]] (трад. 中古汉语, упр. 中古漢語, Џунгку Ханји) е јазикот кој се користел за времето на династиите [[Суј (династија)|Суј]], [[Танг (династија)|Танг]] и [[Сунг (династија)|Сунг]] (VI - X век н.е.) Тој може да се подели на ран период, видлив во римовите таблици 切韻 „[[Џиејин]]“ (601 н.е.), и доцен период во X век, виддлив во римовите раблици 廣韻 „[[Куангјин]]“. Лингвистите се повеќе уверени во реконструкцијата на среднокинескиот. За неговиот изговор знаеме од: современите дијалектички варијации, римовите речници, странските транслитерации, римовите таблици од древните кинески филолози за преглед на фонетскиот систем, како и кинески фонетски преводи на странски зборови. Меѓутоа сите овие реконструкции се провизорни и не сосема сигурни.
 
Развојот на говорните кинески јазици низ историјата е комплексен. Највеќето Кинези во [[СичуанСечуан]] и во широк лак од североистокот ([[Манџурија]]) до југозападот ([[Јинан]]), зборуваат разни мандарински дијалекти како [[домашен јазик]]. Распространетоста на мандаринскиот ширум северна Кина главно се должи на севернокинеските рамници. За разлика од ова, планините и реките на средна и јужна Кина допринеле кон јазичното разнообразие.
 
Сѐ до средината на XX век, највеќето кинези зборувале само на нивната родна варијанта на кинески. Бидејќи [[Нанџинг]] бил [[главен град|престолнина]] за време на раната династија [[Минг (династија)|Минг]], нанџиншкиот мандарински станал доминантен барем до подоцнежниот период на официјално [[манџурци|манџуројазичното]] царство [[Чинг (династија)|Чинг]]. Од XVII век, во царството се отвориле [[правоговор]]ни академии (трад. 正音書院, упр. 正音书院, Ченгјин Шујиан) за распространување на говорот од Пекинг, како престолнина на династијата Чинг, но тие не доживеале успех. За време на последните педесет години на династијата Чинг во доцниот XIX век, пекиншкиот мандарински конечно го заменил нанџиншкиот на царскиот двор. Меѓутоа за поширокото население, не постоел единствен стандард за мандаринскиот јазик. Немандаринските говорници во јужна Кина и понатаму продолжиле да ги користат нивните дијалекти и говори во секоја сфера на живеењето. Новиот пекишнки мандарински се зборувал само од функционери и чиновници и затоа бил прилично ограничен.