Разлика помеѓу преработките на „Магарешки атентати“

нема опис на уредувањето
{{ВМРО (Aвтономистичка)}}
'''Магарешките атентати''' билепретставуваат делосерија од [[Тероризам|терористички]] акти извршени во текот на [[1911]] и [[1912]] година од дејци на новата организација [[ВМРО (Автономистичка)|ВМРО]],<ref>Виолета Аковска и Никола Жежов „ПРЕДАВСТВАТА„Предавствата Ии АТЕНТАТИТЕатентатите ВОво МАКЕДОНСКАТАмакедонската ИСТОРИЈА“историја“, Скопје, 2004.</ref> која произлегла од [[Расцеп на Македонската револуционерна организација|расцепот на Македонската револуционерна организација]]. Во 1911/1912 година, во периодот што непосредно претходел на [[Балканските војни]], во Македонија, ВМРО ја продолжила вооружената борба, меѓутоа со нова тактика. На [[Ќустендилски конгрес|Ќустендилскиот конгрес]] се дало акцент на тероризмот и од тука прозлегле т.н Магарешките атентати. Мошне сликовит опис на магарешките атентати дава [[Анастас Митрев]], кој запишал:
 
Во периодот што непосредно претходел на [[Балканските војни]], во Македонија ВМРО ја продолжила вооружената борба, но со нова тактика. На [[Ќустендилски конгрес|Ќустендилскиот конгрес]] се дало акцент на тероризмот и од тука произлегле т.н. Магарешки атентати. Со атентатите и со очекуваните последици од нив се сакало да се вознемири и пробуди европското јавно мислење против Турците.
:''Некаков македонски бедник, го натоварил магаренцето со две торби пченкарно брашно, оди на пазар... Го пречекува четата и, со пари или без пари, му го зема магаренцето, става во едната торба пеколна машина и еден од четниците, преоблечен во селска облека, тргнува со магаренцето кон пазарот. И таму, каде што се струпува турската сиромаштија, запира пропадавчот..., ги растоварува торбите... со викот ефтино брашно! Даалиите се натрупуваат околу продавачот, секој посакува да купи евтино брашно за да ги нахрани своите гладни деца. Продавачот одвреме навреме го погледнува часовникот и, две-три минути пред избувнувањето на пеколната машина, ја прекратува продажбата за малу, оди да го види магаренцето, или по нужда и не се враќа повеќе. Пеколната машина експлодира и откинува некому рака, некому нога, некому глава од насобраната турска сиромаштија. Атентаторот жив, здрав и насмеан дека успешно си ја извршил дадената задача се враќа кај четата на определеното место.'' <ref>Др. Манол Пандевски, Предговор кон Мемоари огледи
статии на Анастас Митрев, Скопје, 1974.</ref>
 
Мошне сликовит опис на магарешките атентати дава [[Анастас Митрев]], кој запишал:
Се случиле повеќе вакви атентати: во почетокот на 1912 година во [[Штип]], на 1 август 1912 во [[Кочани]], а кон крајот на истиот месец во [[Дојран]]. Целта на овие атентати е да се предизвика турскиот фанатизам.
 
:''Некаков македонски бедник, го натоварил магаренцето со две торби пченкарно брашно, оди на пазар... Го пречекува четата и, со пари или без пари, му го зема магаренцето, става во едната торба пеколна машина и еден од четниците, преоблечен во селска облека, тргнува со магаренцето кон пазарот. И таму, каде што се струпува турската сиромаштија, запира пропадавчот..., ги растоварува торбите... со викот ефтино брашно! Даалиите се натрупуваат околу продавачот, секој посакува да купи евтино брашно за да ги нахрани своите гладни деца. Продавачот одвреме навреме го погледнува часовникот и, две-три минути пред избувнувањето на пеколната машина, ја прекратува продажбата за малу, оди да го види магаренцето, или по нужда и не се враќа повеќе. Пеколната машина експлодира и откинува некому рака, некому нога, некому глава од насобраната турска сиромаштија. Атентаторот жив, здрав и насмеан дека успешно си ја извршил дадената задача се враќа кај четата на определеното место.'' <ref>Др. Манол Пандевски, Предговор кон Мемоари огледи статии на Анастас Митрев, Скопје, 1974.</ref>
Како резултат од ваквата терористичка дејност на [[4 декември]] [[1911]] година за помалку од еден час биле убиени над 20 христијани, а стотици биле ранети. Во првичните извештаи на кајмакамот на Штип до валијата на Косово актот на насилство на муслиманите врз христијаните го оправдувал со наводно поставената бомба наспроти ѕидот од џамијата при што биле повредени тројца муслимани од кои едниот починал.
 
Се случиле повеќе вакви атентати: во почетокот на 1912 година во [[Штип]], на [[1 август]] 1912 во [[Кочани]], а кон крајот на истиот[[28 месецавгуст]] во [[Дојран]]. Целта на овие атентати е да се предизвика турскиот фанатизам.
 
Како резултат од ваквата терористичка дејност на [[4 декември]] [[1911]] година во [[Штип]] за помалку од еден час биле убиени над 20 христијани, а стотици биле ранети. Во првичните извештаи на кајмакамот на Штип до валијата на Косово актот на насилство на муслиманите врз христијаните го оправдувал со наводно поставената бомба наспроти ѕидот од џамијата при што биле повредени тројца муслимани од кои едниот починал.
 
Но, по испитување на повеќе извори, Вилијам Хав, британскиот вицеконзул во Скопје, утврдил дека ''бомбата не била поставена спроти ѕидот на џамијата за време на молитвата, туку била донесена од страна на некој селанец, скриена во кола полна со продукти за пазар, и оставена до јавната вага на пазаришниот плоштад околу 9 и 30 часот наутро.'' <ref>ДАРМ, М-1606, сн. 493-494, PRO FO 294/38, (Писмо од Вилијам Хав до Хари Лем), 13.12.1911.</ref> Таа експлодирала неколку минути подоцна. Мали штети биле направени на ѕидот од соседната џамија. Неколку лица кои стоеле настрана, повеќето Турци, биле сериозно повредени, а еден од нив починал по три дена.
 
Во целиот настан најповеќе настрадале жителите на Штип кои биле целосно невини за какво било учество или согласност со злосторството, ''туку тоа било инспирирано многу повеќе од желбата да бидат казнети како и да доведе до инцидент''. Лем наведува дека по шокантното ''убиство на шест муслимани близу Килисели, и правните последици и други процеси во Штип, ... минатата година, видните лица од овој град решиле целосно да ги прекинат врските со организацијата на [[Тодор Александров]], одбивајќи дури да даваат придонеси, како порано, во неговите фондови или да ги примаат и разнесуваат неговите емисари кога тие го посетуваат градот''. После тоа, Александров ја објавил својата намера ''да им го доведе умот''.
 
Експлозијата од 4 декември 1911 година била дизајнирана на таков начин што послужила на целта за казнување на градските луѓе за нивната ''непокорност''. Истовремено со експлозијата и со очекуваните последици од неа, се сакало да се вознемири и пробуди европското јавно мислење против Турците.
 
Паралелно со атентатите, продолжиле меѓусебните вооружени пресметки на македонските револуционери. Во овој период бил убиен [[Добри Даскалов]] во Тиквешијата, делегат на Првиот конгрес на [[Народна федеративна партија|НФП]], соработник и истомисленик на [[Димитар Влахов]].
6.344

уредувања