Разлика помеѓу преработките на „Витамин“

Додадени 827 бајти ,  пред 9 години
вратено на стара верзија (во поновата е избришан корисен текст)
с (r2.7.3) (Робот: Додава dv, el, en, eo, es, et, eu, fa, fo, fr, ga, gl, he, hi, hr, hy, id, is, it, jv, ka, kn, ko; козметички промени)
(вратено на стара верзија (во поновата е избришан корисен текст))
{{Без извори|датум=ноември 2009}}
'''Витамините''' ([[латински јзајазик|латински]]: vita-[[живот]]) се [[Комплекс (хемија)|комплексни]] [[Хемиско соединение|соединенија]] со различна [[Хемија|хемиска]] [[природа]], кои, како што кажува самото име, се мошне важни за животот на една [[индивидуа]]. Поточно, тие во многу мали количини се потребни за [[раст]]ењето, нормалното функционирање на [[Клетка|клетките]] и [[Ткиво|ткивата]] и општо, за одржување на [[здравје]]то. [[Растенија]]та и некои [[микроорганизми]] се способни сами да ги [[Синтеза|синтетизираат]] витамините, додека [[животни]]те мора да ги внесуваат со [[храна]]та. Витамините се среќаваат во две основни форми: ''активна'' (дејствуваат веднаш во организмот) и ''неактивна'' (за да дејствуваат, треба да се активираат). Повеќето витамини, животните ги внесуваат во активна форма, но има и такви, како витамините A и D кои се внесуваат во [[Организам|организмот]] во неактивна форма. Витамините во неактивна форма се означуваат како [[провитамин]]и. Сите витамини [[раствор]]ливи во [[вода]], освен витаминот C, влегуваат во структурата на одредени [[ензим]]и како [[коензим]]и. Делумниот недостиг на определен витамин во организмот се нарекува [[хиповитаминоза]], додека целосниот недостиг-[[авитаминоза]]. Меѓутоа, и преголемата застапеност на одреден витамин во организмот е штетна, состојба означена како [[хипервитаминоза]]. При различните хипо-, а- или хипервитаминози, доаѓа до различни нарушувања на организмот. Витамините се делат на ''витамини растворливи во вода'' и ''витамини растворливи во масти''.
 
== Список на витамини ==
!'''''Витамини'''''!!'''''Значење и во што се раствора'''''!!'''''Дефицит и авитаминози'''''!!'''''Хиповитаминози'''''!!'''''Природни извори'''''
|-
|'''[[Витамин B1|B<sub>1</sub>]] ''' (Тиамин)<br />||Водорастворлив. [[Метаболизам]] на [[јаглехидрат]]и||[[Парализа]] и [[атрофија]] на [[мускул|мускулите]]ите||[[Бери-бери]] (Полинеуритис)||[[Месо]], [[црн дроб]], [[јајце|јајца]]и, лушпи од [[спанаќжито]], мешунки, [[грашакорев]] и др.
|-
|'''[[Витамин B2|B<sub>2</sub>]]''' (Рибофлавин)<br />||Водорастворлив. Коензим FMN (флавин-мононуклеотид), FAD (флавин-аденин-динуклеотид)||Воспаление во аглите на устата||[[Дерматитис]], [[снежно слепило]]||[[Млеко]], јајце, [[риба]], внатрешни [[орган]]и, [[спанаќ]], [[грашак]] и др.
|-
|'''PP''' ([[Нијацин]])<br />||Водорастворлив. Коензим NAD ([[никотинамид аденин динуклеотид]]) и NADP ([[никотинамид аденин динуклеотид фосфат]])||Застој во [[раст]]от и во [[развиток]]от на [[ЦНС]] ||[[Пелагра]]||Месо, црн дроб, [[компир]], [[квасец]] и др.
|'''К''' ([[Филохинон]])<br />||Масторастворлив. Фактор на [[коагулација]]та, транспорт на [[електрон]]и при синтеза на АТР||Спречува крвавење||[[Хеморагија]]||Најмногу се создава од [[Бактерија|бактериите]] на [[Мало црево|дебелото црево]]. Се содржи во [[карфиол]], лиснат зеленчук и др.
|}
იტამინები]]
 
[[Категорија:Витамини|*]]