Разлика помеѓу преработките на „Референдум во Македонија (1991)“

нема опис на уредувањето
{{Политики на Република Македонија‎‎}}
Македонскиот референдумот за независност сее одржалодржан на [[8 септември]], [[1991]] година и довелрезултира досо прогласување на независност на [[Македонија]] од [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]].<ref>''Snežana Trifunovska, ''Yugoslavia through documents: from its creation to its dissolution''. Martinus Nijhoff Publishers, 1994''</ref>.
 
Македонскиот референдумот за независност се одржал на [[8 септември]], [[1991]] година и довел до независност на [[Македонија]] од [[Социјалистичка Федеративна Република Југославија]].<ref>''Snežana Trifunovska, ''Yugoslavia through documents: from its creation to its dissolution''. Martinus Nijhoff Publishers, 1994''</ref>.
:Прашањето на референдумот гласел:
::1. ''Дали сте за суверена и независна држава Македонија, со право на влез во иднениден сојуз на суверени држави на Југославија''?
:::ЗА ---- ПРОТИВ
 
== Предвечерие на Референдумот за независност ==
[[Податотека:Референдум 1991 покана.jpg|thumb|лево|250px|Покана за учество на референдумот ]]
Референдумот во Македонија се одржа во предвечерјето на распадот на [[СФРЈ]]. Врз основа на плебисцитот од декември [[1990]] година на кој словенечкиот народ со уверливо мнозинство се определи за градење [[суверенитет|суверена]] држава и Декларацијата за независност, на [[24 јуни]] следната година [[Словенија]] прогласи независност. Веднаш по тој чин дојде до оруженивооружен конфликтиконфликт меѓу [[ЈНА]] и словенечката територијална одбрана. Воениот судир заврши за триесетина дена со [[Брионска декларација|Брионската декларација]] и повлекување на единиците на ЈНА од Словенија во [[Србија]] и во [[Босна и Херцеговина|БиХ]].
 
Истиот ден заедно со Словенија, врз основа на одлука на Саборот независност прогласи и [[Хрватска]]. На [[6 мај]] избија нереди, а потоа дојде и до престрелки во и околу поморската база "Лора" во [[Сплит]]. Прва жртва на немирите беше војникот [[Сашо Гешковски]] од [[Кавадарци]], кој извршувал стражарска служба.
 
Сплитските настани беа почеток на зачестените инциденти и оружени пресметки меѓу силите на Југословенската народна армија и Хрватската национална гарда кои потоа добиваа сè повеќе на интензитет, се проширија и пераснаа во отворен оружен конфликт.
Се создаваше хаотична состојба и во БиХ со прогласувањето на Источна Херцеговина, областа Романија и Босанската Краина за Српски автономни области кои се ставија под директна јурисдикција на сојузната власт, односно на раководството во Србија.
 
Со цел мирно решавање на кризата, на [[27 август]] Eвропската[[Европска заедницаУнија|Европската Заедница]] донесе [[Декларација за Југославија|Декларацијата за Југославија]]. Беа потпишани и два документа - Спогодба за прекин на огнот, една од многуте безуспешни што потоа ќе следат и Меморандум за проширување на посматрачкитенабљудувачките активности на ЕЗ во Југославија со кои се операционализираше Декларацијата.
 
Потпис на Декларацијата ставија тогашниот претседател на претседателството на СФРЈ [[Стипе Месиќ]], од име на Сојузниот извршен совет [[Анте Марковиќ]], како и претседателите на сите шест републики. Од името на ЕЗ Декларацијата ја потпиша [[Ханс Ван ден Брук]], претседател на Министерскиот совет и шеф на дипломаријатадипломатијата на [[Холандија]], која тогаш претседаваше со Заедницата. Со Декларацијата се гарантираше неповредивост на надворешните и внатрешните граници, право на изјаснување на народите за сопствениот [[суверенитет]], негирање на употребата насила како политика на свршен чин, а во спротивно се предвидуваа ригорозни санкции.
 
ЕЗ како последен обид да ја спречи граѓанската војна која се наѕираше од развојот на југословенската криза, на [[7 септември]] во [[Хаг]] организира [[Мировна конфренцијаконференција за Југославија]].
 
Согледувајќи ја состојбата во Југославија првиот повеќепартиски македонски парламент ја усвои [[Декларација за Независност на Република Македонија|Декларацијата за независност]] на [[25 јануари]] [[1991]] година. По што следуваше и одлуката за распишување на референдум на [[8 септември]] [[1991]]. По долги и мачни преговори во Македонскиот парламент, парламентарците донесоа одлука на референдумот да се постави прашањето:
 
== Референдумски резултати ==
[[Податотека:Плакат за независност 1991.jpg|left|thumb|250px|Плакат за референдумот ]]
На гласањето, според официјалните податоци, од 1.495.626807 гласачи излегле 1.132.981 граѓанин со право на глас или 71,85 отсто%, а од вкупниот број граѓани кои гласале на Референдумот '''позитивно се изјасниле 1.079.308 граѓани''' односно '''95,09 отсто%''' (односно 72,16 % од вкупниот број на граѓани со право на глас). Резултатите само по себе говорат за успешноста на Референдумот<ref>[http://www.sec.mk/arhiva/1990_Referendum/Izvestaj_za_sproveden_referendum_1990.pdf ВоРепубличка официјалниотизборна извештај накомисија Комисијата„Извештај за спроведувањеспроведувањето наи Референдумотрезултатот сеод велипретходното дека за начинотизјаснување на кој беше спроведен не беа поднесени приговори или жалби поради неправилности или повредиграѓаните на одредбитеРепублика на Законот за републички Референдум. Комисијата ја констатираше масовностаМакедонија на граѓанитереферендумот со правоодржан на глас8 восептември Република1991 Македонијагодина“, кои2 се изјасниле "за" самостојна и суверена Македонијастр.]</ref>
 
Резултатите само по себе говорат за успешноста на Референдумот. Во официјалниот извештај на Комисијата за спроведување на Референдумот се вели дека за начинот на кој беше спроведен не беа поднесени приговори или жалби поради неправилности или повреди на одредбите на Законот за републички Референдум. Комисијата ја констатираше масовноста на граѓаните со право на глас во Република Македонија кои се изјасниле "за" самостојна и суверена Македонија.
 
На 8 септември, на плоштадот [[Јосип Броз Тито]], денес именуван како [[Плоштад Македонија|Македонија]], Претседателот на Референдумската комисија ги соопшти првите резултати, според кои Македонија изгласа да стане независна и суверена држава. По овој повод тогашниот Претседател - [[Киро Глигоров]] ги поздрави насобраните со следниве зборови: ''"Граѓани„Граѓани и граѓанки на Македонија дозволете вечерва на вас и на сите граѓани и граѓанки на Македонија, да ви ја честитам слободна, суверена и самостојна Македонија".''
 
Во меѓувреме и информираше и [[Радио Скопје]]: ''"Македонија„Македонија денеска за нашето утре гласаше вака: [[Берово]] до 19 часот 95,47 насто, [[Битола]] до 17 часот 70 насто, [[Валандово]] до 15 часот 70 насто, [[Виница]] до 19 часот 93,26 насто, [[Гевгелија]] до 19 часот 87 насто, [[Гостивар]] до 19 часот 30,3 насто, [[Дебар]] до 14 часот 30 насто, [[Делчево]] до 19 часот 93,30 насто, [[Демир Хисар]] до 19 часот, 90 насто, [[Кичево]] до 17 часот 28 насто".''
 
== Политички импликации ==
 
== Види исто така ==
* [[ИзбориРеферендум во Република Македонија, 2004]]
 
== Наводи ==
{{наводи}}
 
[[Категорија:ИзбориРеферендуми во Македонија|Република 1Македонија]]
[[Категорија:Република Македонија во 1991 година]]
 
5.864

уредувања