Отвори го главното мени

Промени

{{Главна|Романска пропаганда во Македонија}}
 
Романската пропаганда во Македонија започнала засилено да дејствување кон крајот на 80-те и почетокот на 90-те години на [[19 век]]. Оваа пропаганда дејствувала првенствено меѓу [[Власи|Власите]] во Македонија и затоа дошла во судир со [[Грчка пропаганда во Македонија|грчката пропаганда]], а од друга страна пак романската пропаганда преку своето делување во [[Македонија]] вршела притисок врз [[Бугарија]] за да добие територијални отстапки во [[Добруџа]]. Романската пропаганда не го загрозувала македонскиот индивидуалитет и отука таа не била пречка за учество на [[Власи]]те во Македонското нациооналноослободително движење <ref name="VG"><small>''Ванчо Ѓорѓиев, Слобода или Смрт, Македонското националноослободително дело во Солунскиот вилает 1893 - 1903 година, Скопје, Институт за историја - Филозофски Факултет''</small></ref>.
Дејността на романската пропаганда во Македонија претежно била насочена кон [[Македонски Власи|влашкото население]] и започнала со формирањето на Македо-романскиот комитет во [[Букурешт]] во [[1860]] година<ref name="Тодоровска">{{цитирана книга|last=Тодоровска|first=Катерина |publisher= Македо-романско друштво за култура|location=Скопје|date=2002}}</ref>. Романската пропаганда во почетокот била ориентирана кон отворање училишта.
 
=== Дејност на романската пропаганда ===
Во [[1889]] година во [[Солун]], романската пропаганда отворило средното трговско училиште, со оваа училиште сите влашки трговци имале свои врски.
 
Дејността на романската пропаганда во Македонија претежно била насочена кон [[Македонски Власи|влашкото население]] и започнала со формирањето на Македо-романскиот комитет во [[Букурешт]] во [[1860]] година <ref name="Тодоровска">{{цитирана книга|last=Тодоровска|first=Катерина |publisher= Македо-романско друштво за култура|location=Скопје|date=2002}}</ref>. Романската пропаганда во почетокот била ориентирана кон отворање училишта.
Поголеми услови за засилување на романската пропагнда се созале со султановиот ферман од 23.05.1905 година кога во [[Отоманската империја]] била призната влашката народност и Власите добиле право да имаат свои црковно-просветни општини.
 
Првото училиште на [[романски јазик]] во Македонија било отворено во [[1864]] година. [[Апостол Маргарит]] бил главниот претставник на оваа пропаганда.
 
Малку подоцна во [[Букурешт]] било формирано Македоно-романско културно друштво за ширење на романската пропаганда ([[1879]]). Романската влада отворила конзулати во [[Солун]] и во [[Битола]], кои ги координирале активностите на пропагандата.
 
Романската пропаганда се судрила со грчката пропаганда, која Власите ги сметала за [[Грци]]. Со акт на султанот во [[1905]] година, Власите во османлиската држава биле признаени како посебна романска заедница<ref name="Тодоровска" />.
 
 
=== Романската просветна пропаганда ===
 
Во [[1889]] година во [[Солун]], романската пропаганда отворило средното трговско училиште, со оваа училиште сите влашки трговци имале свои врски. Во учебната [[1900]]/[[1901|01]] година во [[Гевгелија]] со посредство на ''Македонско - романското друштво'' било отворено училиште.
 
Споменатото друштво било задолжено да го снабдува ова училиште како и другите со учебни помагала, додека романската влада ги снабдувала учителите со плати.
 
ПоголемиВо [[1905]] година, романската пропаганада отворила училиште во селото [[Долни Порој]] - Демихисарско, а кон крајот на годината биле испратени еден учител и една учителка во [[Сер]]. поголеми услови за засилување на романската пропагнда се созале со султановиот ферман од [[23.05. мај]] [[1905]] година кога во [[Отоманската империја]] била призната влашката народностнароднос и Власите[[Власи]]те добиле право да имаат своисвој Црковно црковно- просветни општини.
 
== Католичка пропаганда во Македонија ==