Разлика помеѓу преработките на „Организирање“

Одземени 173 бајти ,  пред 13 години
нема опис на уредувањето
ОРГАНИЗАЦИСКА СТРУКТУРА
 
Во теоријата и практиката, поимот организација може да означува систем, односно процес или финкција, па затоа треба да се прави суштинска разлика меѓу тие две нешта.
Организирањето е процес на поделба на работите меѓу групите и индивидуите, и координирање на нивните активности за постигнување на целите на организацијата.
Организирањето претртавува дел од менаџментот, кој вклучува воспоставување планирана структура од улоги на вработрните во извршувањето на мисијата на организацијата. Организирањето ги вклучува следниве работи:
 определување и класифицирање на активностите,
 групирање на активностите заради постигнување на поставените цели,
 распоредување на активностите на поодделни менаџери, заедно со со овластувањата за контролирање и координирање на работата, по хоризонтално и вертикално ниво.
Вообичаено е процесот на организирање и структурата на организацијата да се прикажи шематски или моделирано. Ваквата организациска шема во литературата се сретнува под името органограм.
Формата, или дизајнот на една организација, односно типот на нејзината организациска структура зависи од определен број фактори, какви што се:
 организациските цели
 организациската големина
 формалност: определени правила и процеси
 централизација: начин на донесување и спроведување на одлуките
Организациската структура дава податоци за поделбата на работата, нивото на специјализација на работните активности, организациската хиерархија, постојните врски. Групирањето на вработените и нивните активности по сектори, овозможува поголема ефикасност во процесот на надгледување на работата од страна на менаџерите. Од избраната организациска структура зависи нејзината успешност. Организацијата треба да се гради врз три столба: стабилност, претприемништво и менување на навиките.
Сепак мора да се нагласи дека генерално применливи решенија нема. Иако во теоријата се нудат модели на структури коишто ветуваат ефективни и ефикасни организации, практиката покажува дека секоја организација располага со свои оригинални решенија.
 
 
ТИПОВИ НА ОРГАНИЗАЦИСКА СТРУКТУРА
 
Од една страна, постијат толку многу различни организациски структури, колку што има организации, но од друга страна, со цел да се упростат работите, може да се изврши групирање на структурите во типови. Овие структури, генерално, се однесуваат на бизнис органициите, но можат да се применат и за некои непрофитабилни организации. Според тоа, структурата на најголемиот број организации може да се подведе во една од следниве групи:
 функционална организација
 организација според типот на производот
 матрична организација
 комбинирана организација
Функционалната организација како најопшта форма, се сретнува во мануфактурните организации или фабрики бидејќи со неа се овозможува оптимална контрола и пресметливост. Ваквиот тип организации, во принцип, се поделени во сектори или департманти, кои се викаат уште и служби. За нивно функционирање, вообичаено е задолжен еден менаџер – директор, кој е одговорен за внатрешното работење на секторот / службата, но ја обезбедува и соодветната координација со другите служби во организацијатаОрганизацијата според типот на производот е производно базирана организациска структура во кој производите значително се разликуваат во секој посебен сектор на организација. Секој сектор претставува посебна производна област, а за секој производ постојат посебни производни и маркетинг единици.
Организација според типот на потрошувачот, независно од типот на производството и начинот на организирање, е поделена на сектори од аспект на маркетингот, односно од аспект на клиентите или групите за кои е наменет производот или услугата.
Организацијата според типот на производот е производно базирана организациска структура во кој производите значително се разликуваат во секој посебен сектор на организација. Секој сектор претставува посебна производна област, а за секој производ постојат посебни производни и маркетинг единици.
Организацијата според географската положба е практична организациска структура за големите или мултинационалните компании кои делуваат во неколку различни географски региони, држави, па дури и континенти.
Организација според типот на потрошувачот, независно од типот на производството и начинот на организирање, е поделена на сектори од аспект на маркетингот, односно од аспект на клиентите или групите за кои е наменет производот или услугата.
Матрична организација, е многу комплексна и сложена организациска форма. Се користи во оние организации каде што постои голема поврзаност меѓу секторите или каде што вработените одговараат за својата работа на повеќе од еден менаџер. Во некои големи бизнис-организации, работата се изведува во два правци. Прво, персоналот ќе работи во својот соодветен сектор, и второ истиот персонал од овие сектори, може да добие задача да работи на некои проекти, или во некои тимови за извршување на некоја посебна задача. Според тоа, во некоја институција може да се случи, некој од членовите на секторот за маркетинг, освен на својот директен претпоставен, во исто време да му одговараат и на директорот на произвидството. Матричната структура може добро да функционира само ако вработените ги разбираат своите позиции, односно своето место и улога во матрицата. Тие треба да бидат повнимателно водени отколку во другите структури бидејќи постои ризик со ваквата специфична поставеност. Може да се јави конфузија кај вработените во поглед на реферирањето или известувањето кај претпоставените. Како пример за ваква структура може да се земе оној, од физичката дистрибуција на ИМБ Млекара – Битола. Имено, возачите на млекарата препаѓаат во секторот за транспорт и одржување. Распоред за работа добиваат од менаџерите од секој сектор и ним им одговараат за својата работа, но за физичката дистрибуција на готовите производи на Млекарата, тие се одговорни и пред менаџерите од секторот за комерција.
Организацијата според географската положба е практична организациска структура за големите или мултинационалните компании кои делуваат во неколку различни географски региони, држави, па дури и континенти.
Комбинираната организација како структура се сретнува во големите бизнис – организации, при кои расличните сектори можат да бидат различно дизајнирани. На пример, во една организација со функционална структура, производството може да биде организирано според типот на производите, маркетингот да биде според географската лоцираност, а функциите за финансии и кадри да бидат матрично изведени.
Матрична организација, е многу комплексна и сложена организациска форма. Се користи во оние организации каде што постои голема поврзаност меѓу секторите или каде што вработените одговараат за својата работа на повеќе од еден менаџер. Во некои големи бизнис-организации, работата се изведува во два правци. Прво, персоналот ќе работи во својот соодветен сектор, и второ истиот персонал од овие сектори, може да добие задача да работи на некои проекти, или во некои тимови за извршување на некоја посебна задача. Според тоа, во некоја институција може да се случи, некој од членовите на секторот за маркетинг, освен на својот директен претпоставен, во исто време да му одговараат и на директорот на произвидството. Матричната структура може добро да функционира само ако вработените ги разбираат своите позиции, односно своето место и улога во матрицата. Тие треба да бидат повнимателно водени отколку во другите структури бидејќи постои ризик со ваквата специфична поставеност. Може да се јави конфузија кај вработените во поглед на реферирањето или известувањето кај претпоставените. Како пример за ваква структура може да се земе оној, од физичката дистрибуција на ИМБ Млекара – Битола. Имено, возачите на млекарата препаѓаат во секторот за транспорт и одржување. Распоред за работа добиваат од менаџерите од секој сектор и ним им одговараат за својата работа, но за физичката дистрибуција на готовите производи на Млекарата, тие се одговорни и пред менаџерите од секторот за комерција.
Комбинираната организација како структура се сретнува во големите бизнис – организации, при кои расличните сектори можат да бидат различно дизајнирани. На пример, во една организација со функционална структура, производството може да биде организирано според типот на производите, маркетингот да биде според географската лоцираност, а функциите за финансии и кадри да бидат матрично изведени.
 
 
ПРИНЦИПИ НА ОРГАНИЗИРАЊЕ
 
Кога станува збор за принципите на организирање, треба да се има во вид дека различни автори третираат и различни листи од принципи. Така на пример, Урвик, кој е еден од позначајните теоретучари на менаџментот што делување по II Светска војна, наведува листа од десет принципи на организирање. Без претензии да се фаворизира некоја листа на принципи како најдобра.
1. Принцип на целта на организирање. Секоја организација треба да има своја цел. Овој принцип укажува на фактот дека секоја организација мора да има воспоставена таква организациска структура, којашто ќе придонесува за нејзината ефикасност и ефективност. Имено функционална е само онаа организациска струкрура којашто им овозможува на поединците да придонесат за реализација на целите на организацијата.
2. Принцип на срецијализација. Секој поединец или оддел во една организација треба да се специјализираат. Специјализацијата претставува степен на поделба на работите во организацијата. Според овој принцип на организирање, работата во организацијата треба да се подели на помали сегменти заради постигнување на поголеми фекти
78

уредувања