Разлика помеѓу преработките на „Римска Република“

Одземени 25 бајти ,  пред 9 години
с
нема опис на уредувањето
с (Римска република преместена како Римска Република преку пренасочување)
с
{{Римска влада}}
'''Римска републикаРепублика''' го означува периодот на државно уредување на римската држава во времето меѓу [[Римско кралство|римското кралствоКралство]] (510 г. п.н.е.) и воспоставувањето на [[РимскоРимската царство|царствотоИмперија]] на 13. јануари 27 г. п.н.е.
 
Тешко е да се одреди точниот датум на настанување на Римската републикаРепублика. [[Тит Ливиј]] наведува дека последниот римски крал, [[Луциј Тарквиниј Гордиот]] во 510 г. п.н.е. бил протеран од Рим, а [[Луциј Јуниј Брут]] и [[Луциј Тарквиниј Колатин]] биле избрани за римски конзули <ref>[http://www.wsu.edu/~dee/ROME/REPUBLIC.HTM Rome, the Roman Republic] [[англиски јазик|анг.]]</ref>, додека во 508 г. п.н.е. бил избран и првиот првосвештеник, т.е. [[понтифекс максимус]] (Pontifex maximum).
 
== Државно уредување ==
Римската република имала хиерархија на избрани [[Римски магистрат|магистрат]]и со различни овластувања. Римското уредување од времето на републиката подоцна го инспирирало уредувањето на многу [[средновековие|средновековни]] градови-држави, но и други државни творби на современото време, од [[ренесанса]]та до денес.
 
Римската републикаРепублика имала хиерархија на избрани [[Римски магистрат|магистрат]]и со различни овластувања. Римското уредување од времето на републиката подоцна го инспирирало уредувањето на многу [[средновековие|средновековни]] градови-држави, но и други државни творби на современото време, од [[ренесанса]]та до денес.
Од посебно значење биле следните елементи на државното уредување на Римската република:
 
Од посебно значење биле следните елементи на државното уредување на Римската републикаРепублика:
 
* '''ануитет''' — сите должности имале мандат од една година,
* '''колегијалност''' — секогаш две личности истовремено извршувале една државна служба - исклучок бил [[Римски диктатор|диктаторот]]
* '''право на промена на уредбата''' (право на вето) — секој магистрат имал право да ја корегира, измени или да ја врати уредбата што ја донел неговиот колега.
 
[[Податотека:City of Rome during time of republic.jpg|thumb|left|290px|Рим од времето на републиката]]
 
Највисоката, неограничена, извршна власт во Римската републикаРепублика ја имал [[конзул]]от. (Imperium maius). Конзулите биле одговорни за врховното воено заповедништво, за правото на осудување, свикување на [[Римски сенат|Сенатот]] и народните собранија. За време на кризи, постоела можност за период од 6 месеци, да се именува [[Римски диктатор|диктатор]], кој имал апсолутна власт (Summus imperium); во текот на неговиот мандат сите други [[Римски магистрат|магистрат]]и биле суспендирани.
 
Магистратите биле избирани низ три различни народни собранија:
 
* '''Центуриско собрание''' — ги избирало [[цензор]]ите, [[конзул]]ите, [[претор (титула)|претор]]ите.
* '''Трибутско собрание''' — ги избирало [[Римски магистрат|магистрат]]ите од понизок ранг: [[едил]]ите, [[квестор]]ите, [[дваесет и шестмина]]та (Vigintisexviri).
 
[[Категорија:Стар Рим]]
[[Категорија:СтарРимска Република| Рим]]
 
[[af:Romeinse Republiek]]