Отвори го главното мени

Португалија (португалски: Portugal) — република во западниот и југозападниот дел на Пиринејскиот Полуостров во југозападна Европа. Таа е најзападната земја во континентална Европа. Португалија се граничи со Шпанија на север и исток, и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азорите (Açores) и Мадеира.

Португалска Република
República Portuguesa (португалски)
Знаме Грб
Химна"A Portuguesa"
„Португалската“

Главен град
(и најголем)
Лисабон5
38°46′N 9°11′W / 38.767° СГШ; 9.183° ЗГД / 38.767; -9.183
Службен јазик Португалски1
Признаени регионални јазици мирандски
Народности (2011)
Демоним Португалец
Уредување парламентарна република
 •  Претседател Марсело Ребело де Соза
 •  Премиер Антонио Коста
Формирање Општопризнат датум на независност е 1139 
 •  Основање 868 
 •  Реосновање 1095 
 •  Де факто суверенитет 24 јуни 1128 
 •  Кралство 25 јули 1139 
 •  Призната 5 октомври 1143 
 •  Папско признавање 1179 
пристапила во ЕУ 1 јануари 1986
Површина
 •  Вкупна 92,345 км2 (110та)
 •  Вода (%) 0,5
Население
 •  проценка за јули 2007 г. 10.848.692 (75та)
 •  Попис 2001 10.148.259 
 •  Густина 114 жит/км2 (87ма)
БДП (ПКМ) проценка за 2006 г.
 •  Вкупен $232.000.000.000 (40та)
 •  По жител $23.464 (2007) (34та)
ИЧР (2013) 0.822[1]
многу висок · 41ва
Валута Евро ()² (EUR)
Часовен појас ЗЕВ³
 •  (ЛСВ) ЗЕЛТ (UTC0)
НДД .pt4
Повик. бр. 351
1. мирандски јазик, кој се зборува во некои села на општината Миранда до Дуро, бил официјално признат во (Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro), оттогаш давајќи му официјално право на користење на мирандскиот на јазичното малцинство кое го засега.[2] Португалскиот знаковен јазик е исто така признат.
2. Пред 1999: Португалско ескудо.
3. Азори: УКВ-1; УКВ во лето.
4. Доменот .eu се користи исто така, бидејќи е заеднички за сите земји-членки на Европската Унија.
5. Коимбра бил главен град на државата од 1139 до околу 1260.

Главен град на Португалија е Лисабон. Вкупното население на Португалија е 10.524.145 жители.

ИсторијаУреди

  Главна статија: „Историја на Португалија.

Името „Португалија“ само по себе открива делови рани од историјата на оваа земја - таа потекнува од римското име Portus Cale, можна мешавина на грчко и латинско име кое значи "Убаво пристаниште". Просторот на денешна Португалија во текот на историјата бил населуван од страна на многу народи и цивилизации, како Иберите, Келтите, Феникијците, Картагинците, старите Грци, Германите и Маврите.

Португалија во текот на XV век и XVI век успеала да го прошири своето влијание. Славни личности од тие векови се: Фернандо Магелан кој го опколил светот, Бартоломео Дијас кој достигнал до 'Ртот на Добрата Надеж и источниот крај на Африка, Васко де Гама и др. Крајот на XV век, Португалија за прв пат во историјата ја изгубила независноста, и тоа под власт на Шпанија преку кое почнало пропаѓање на Португалија како велесила.

Португалија продолжила да ја губи својата политичка и економска сила поради неколку причини, пред се Лисабонскиот земјотрес од 1755 година, подемот на Наполеон Бонапарт, стекнување на независност на Бразил во 1822 година и граѓанската војна помеѓу либералите и апсолутистите. Во 1910 година била укината монархијата. Во 1975 година Протугалија дала независност на своите преостанати колонии.

Португалија е една од основачите на НАТО алијансата, а од 1986 година е член на ЕУ.

ЕтимологијаУреди

Географија и климаУреди

  Главна статија: „Географија на Португалија.
 
Топографска карта на Португалија

Португалија е држава на западниот и југозападниот дела на Пиринејскиот Полуостров. Граничи со Шпанија на север и исток и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азурите (Açores) и Мадеира. Португалија е една од најтоплите држави во Европа со атланско-медитеранска клима. Пролетта и летото обично се топли а во јули и август температурите се движат од 30–35 °C во централниот дел и до 45 °C во внатрешноста и јужниот дел на земјата. Есента и зимата се врнежливи а температурите достигаат до -5 °C. Снежни врнежи има на повисоките места во планинските предели на север. Средните годишни температури се движат од 13 °C на север и 18 °C на југ. Источниот дел од Португалија е претежно планински, додека западниот е низински. Северниот е планински, каде течат реките Мињо и Доуро.

Државно уредувањеУреди

Административна поделбаУреди

ЕкономијаУреди

Население, јазик и религијаУреди

 
Португалки во народни носии

Култура во ПортугалијаУреди

РелигијаУреди

Верници во Португалија
Католици
  
79,3 %
Други Христијани
  
2,2 %
Муслимани
  
0,33 %
Евреи
  
0,07 %
Други или нерелигиозни
  
12 %

Најголема религија во Португалија е Римокатоличката. Околу 84% од населението се католици, но само околу 19% присуствуваат редовно на неделните литургии. Сепак, голем број од Португалците сакаат да бидат крстени, оженети во црквата и слично[3]. Иако црквата и државата формално биле разделени за време на Првата Португалска Република (1910-1926), со уставот од 1976 година, Римокатоличката црква продолжила да има голема улога во португалското општество и култура. Многу португалски празници, фестивали и традиции, имаат религиозно потекло. Иако црквата и државата се формално одвоени, Католичката црква се уште добива одредени привилегии во земјата.

Денеска, најголемиот дел од португалското население е римокатоличко, односно 84.5% од вкупниот бој на населението се католици, а околу 2.2% припаѓаат на други христијански организации[4].

Музика во ПортугалијаУреди

Спорт во ПортугалијаУреди

НаводиУреди

  1. „2014 Human Development Report Summary“ (PDF). United Nations Development Programme. 2014. стр. 21–25. конс. 27 јули 2014. 
  2. Студија Евромозаик, мирандскиот во Португалија, europa.eu - Европска Комисија веб-сајт, пристапена на јануари 2007.
  3. „Portugal está mais secularizado do que a Espanha“. Diário Ateísta. 18 јануари 2007. конс. 2007-04-28. 
  4. „CIA — The World Factbook -- Portugal“. 17 јануари 2009. 

ПоврзаноУреди

Надворешни врскиУреди