Крушари или Крушаре (грчки: Αμπελειές, Абелиес; до 1926 г. Κρουσάρι, Крусари[2]), на турски: Армутчи — село во Ениџевардарско, Егејска Македонија, денес во општината Постол на истоимениот округ во областа Централна Македонија, Грција. Населението брои 1.388 жители (2011), сочинето исклучиво од Македонци.[3]

Крушари
Αμπελειές
Поглед на Крушари
Поглед на Крушари
Крушари is located in Грција
Крушари
Крушари
Местоположба во областа
Крушари is located in Постол (општина)
Крушари
Местоположба на Крушари во општината Постол и областа Централна Македонија
Координати: 40°50.3′N 22°23.16′E / 40.8383° СГШ; 22.38600° ИГД / 40.8383; 22.38600Координати: 40°50.3′N 22°23.16′E / 40.8383° СГШ; 22.38600° ИГД / 40.8383; 22.38600
ЗемјаГрција
ОбластЦентрална Македонија
ОкругПостолски
ОпштинаПостол
Општ. единицаПазар
Надм. вис.&10000000000000150000000150 м
Население (2011)[1]
 • Вкупно1.159
Часовен појасEET (UTC+2)
 • Лете (DST)EEST (UTC+3)

ГеографијаУреди

Селото е сместено во Солунското Поле, 5 км северно од градот Пазар (Ениџе Вардар).[3]

ИсторијаУреди

Во Отоманското ЦарствоУреди

На крајот на XIX век Крушари е забележано како чисто македонско село во Ениџевардарската каза. Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. Крушари (Армутчи) броело 320 жители, сите Македонци.[4][5]

Според цариградскиот деец Христо Силјанов, по Илинденското востание во 1904 г. целото село (Кошари) потпаднало под врховенството на Бугарската егзархија.[6] По податоци на егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Горно Крушари (Армут) (Gorno Krouchari Armout) имало 512 Македонци, сите под егзархијата.[4][7] Во селото наскоро проработела и бугарската пропаганда со отворањето на бугарско училиште. Кукушкиот околиски училиштен инспектор Никола Хрлев нашишал во 1909 г.:

Крушаре (Армути), 10/III, 1½ ч. од Вехти Пазар. Вкупно 55 македонски егзархиски куќи: 2 свои и 52 чифлигарски. Се издржуваат од земјоделство, малку бубарство и пчеларство. Црквата е затворена: таа има дудова градина, која дава 6 лири годишно. Од Патријаршијата се откажало во 1903 г., а прво бугарско училиште се отвора сега. Училишната зграда (во црковниот двор) е двокатно со подрум, само една просторија, голема 4×2×2½×2 метри, таваносана, добро осветлена.[4][8]

Во септември 1910 г. селото настрадало во разоружителната акција на младотурците. Уапсени и претепани се 7 селани и учителот Атанас Попчев бидејќи биле поранешни членови на ВМРО.[9] Според српскиот географ Боривое Милоевиќ, во овој период селото се состоело од 45 македонски куќи.[3]

Во ГрцијаУреди

 
Улица во Крушари

По Балканските војни во 1913 г. селото е припоено кон Грција согласно Букурешкиот договор. Истата 1913 г. селото броело 430 жители, кои во 1920 г. биле 422.[3] Властите ги затвориле бугарската црква и училиште.[10] Во селото немало грчки дојденци,[11] но властите во 1924 г. принудно иселиле 29 жители во Бугарија.[3] Во 1926 г. е преименувано во Амбелие. И покрај иселувањата, на пописот од 1928 г. селото се зголемило на 469 жители, а потоа доживеало огромен раст, така што во 1940 г. Крушари имало 701 жител.[3]

Населението на Крушари било предмет на жестоко прогондство од монархистичката власт за време на Граѓанската војна поради истакнатата национална свест и народноослободителната дејност. Селото дало повеќе жртви, а некои семејства и поединци морале да пребегаат во Р. Македонија.[3]

И покрај сите непогоди, во 1951 г. селото имало 758 жители и продолжило да расте. Во 1991 г. броело 1.162 жители, а по две десетлетија, на пописот од 2011 г. во него живееле 1.159 лица.[3]

НаселениеУреди

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 701 758 960 1.002 963 1.162 1.095 1.159
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија

СтопанствоУреди

Иако е полупланинско, селото напредува поради трудољубивоста на жителите. Главни производи се житото, грозјето, памукот и др. Делумно е застапено и сточарството.

ЛичностиУреди

Родени во Крушари
Починати во Крушари

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција. 
  2. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Κρουσάρι -- Αμπελιές
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Симовски, Тодор (1998). Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански карактеристики. I. Скопје: Институт за национална историја. стр. 72. 
  4. 4,0 4,1 4,2 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  5. Кѫнчовъ, Василъ (1900). Македония. Етнография и статистика. София: Българското книжовно дружество. стр. 146. ISBN 954430424X. http://www.promacedonia.org/vk/vk_2_03.htm. 
  6. Силянов, Христо. „Освободителните борби на Македония“, том I, София, 1993, стр. 125.
  7. D.M.Brancoff. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905, pp. 102 – 103.
  8. Хърлев, Никола (1998). Рапорт по ревизията на селските български училища в Ениджевардарската кааза през м. март 1909 г. – В: Извори за българската етнография, том 3: Етнография на Македония. Материали из архивното наследство. София: Македонски научен институт, Етнографски институт с музей, Академично издателство „Проф. Марин Дринов“. стр. 84. 
  9. Дебърски глас, година 2, брой 25, 9 октомври 1910, стр. 4.
  10. Генов, Георги. Беломорска Македония 1908 – 1916, Торонто, 2006, стр.184
  11. Δημήτρης Λιθοξόου. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 – 1971
  12. ДВИА, ф. 39, оп. 3, а.е. 112, л. 14

Надворешни врскиУреди