Отвори го главното мени

Економија на Казахстан

Економијата на Казахстан — најголемата економија во Централна Азија во целост и по глава на жител, но валутата забележала пад помеѓу 2013 и 2016 година. Казахстан поседува резерви на нафта, како и минерали и метали. Исто така, има значителен земјоделски потенцијал со своите огромни степски земји каде сточарството и житото се одржува. Планините на југ се важни за јаболката и оревите. Двата вида растат на див начин во овој регион. Индустрискиот сектор во Казахстан се потпира на извлекување и преработка на овие природни ресурси.

Економија на Казахстан
Central Downtown Astana 2.jpg
Нур-Султан, главен град на Казахстан.
Валутатенге (KZT) = Tenge symbol.svg 1 = 0.0026 USD
Фискална годинакалендарска година
Трговски организацииСТО, ЗНД, ЕАЕУ & EACU
Статистика
БДП $170.539 милијарди (ном., 2018)[1]
$508.642 милијарди (ПКМ, 2018)[1]
Пораст на БДП1.1% (2016) 4.0% (2017)
4.1% (2018e) 3.5% (2019f) [2]
БДП по глава на жител $9,236 (ном., 2018 )[1]
$27,549 (PPP, 2018 )[1]
БДП по секторземјоделство: 4.7%
индустрија: 34.1%
услуги: 61.2% (2017 )[3]
Инфлација5.464% (2019f )[1]
                  6.025% (2018 )[1] 
нагативен пораст 7.4% (2017 )[3]
нагативен пораст 14.6% (2016 )[3]
Сиромашно население2.6% (2016 )[3]
Џиниев коефициент26.9 low (2015, Светска банка)[4]
Работна сила8.97 милиони (2017 )[3]
Labor
по занимање
земјоделство: 18.1%
индустрија: 20.4%
услуги: 61.6% (2017 )[3]
Стапка на невработеност 5% (2017 )[3]
Водечки индустриимасло, јаглен, железна руда, манган, хромит, олово, цинк, бакар, титан, боксит, злато, сребро, фосфати, сулфур, ураниум, железо и челик; трактори и други земјоделски машини, електрични мотори, градежни материјали
Ранг според Ease of Doing Business 28-ми (2019)[5]
Надворешност
Извоз $49.29 милијарди (2017 )[3]
Извозни добранафта и производи од нафта, природен гас, обоени метали, хемикалии, машини, жито, волна, месо, јаглен
Главни извозни партнери Италија 17.9%
 Кина 11.9%
 Холандија 9.8%
 Русија 9.3%
 Швајцарија 6.4%
 Франција 5.9% (2017)[3]
Увоз $31.85 милијарди (2017 )[3]
Увозни добрамашини и опрема, метални производи, прехранбени производи
Главни увозни партнери Русија 38.9%
 Кина 16.1%
 Германија 5.1%
 САД 4.3% (2017)[3]
Странски директни инвестиции $161.6 милијарди (31 декември 2017 )[3]
Во странство: $35.04 милијарди (31 декември 2017 )[3]
Бруто надворешен долгнагативен пораст $167.5 милијарди (31 декември 2017 )[3]
Јавни финансии
Јавен долгнагативен пораст 20.8% ГДП (2017)[3]
Приходи35.48 милијарди (2017)[3]
Расходи38.3 милијарди (2017)[3]
Кредитен рејтинг
Девизни резерви $30.75 милијарди (31 декември 2017 )[3]
Главен извор на податоци: Светска книга на факти на ЦИА
Сите вредности, освен ако не е запишано поинаку, се во ам. долари

Распадот на СССР и колапсот на побарувачката за традиционалните производи на тешката индустрија во Казахстан резултирале со силен пад на економијата од 1991 година, со најтешкиот годишен пад што се случил во 1994 година. Во 1995-97 започнала владина програма за економска реформа а приватизацијата се забрзала, што резултирало со значително поместување на средствата во приватниот сектор. Потпишувањето на Договорот за Каспискиот гасовод во декември 1996 година за изградба на нов гасовод од територијата на западен Казахстан до Црното Море ги зголемило шансите за значително поголем извоз на нафта за неколку години. Казакстанската економија се свртела надолу во 1998 година со пад на БДП од 2,5 отсто поради намалените цени на нафтата и августовската финансиска криза во Русија. Во 1999 година започнало закрепнување на меѓународните цени на нафтата, кои, во комбинација со добро темпирана девалвација на Казахстанското тенге, ја извлекло економијата од рецесија.

Тековниот БДП по глава на жител се намалил за 26% во деведесеттите години[8]. Во 2000-тите, економијата на Казахстан остро се зголемила, потпомогната од зголемените цени на светските пазари на нафта, метали и жито. БДП пораснало за 9,6% во 2000 година, наспроти 1,7% во 1999 година. Во 2006 година, екстремно високиот раст на БДП бил одржлив и пораснал за 10,6%[9]. Бизнисите со Русија и Кина, како и соседните држави на ЗНД помогнале да се стимулира овој раст. Зголемениот економски раст, исто така, довел до пресврт во владините финансии, при што буџетот се движел од дефицитот во готово од 3,7% од БДП во 1999 година до вишок од 0,1% во 2000 година. Земјата доживеала забавување на економскиот раст од 2014 година, предизвикан од опаѓање цените на нафтата и ефектите од Украинската криза[10]. Валутата на земјата била девалвирана за 19% во 2014 година и за 22% во 2015 година.

Во 2017 година, Светскиот економски форум го изготвил својот ранг на глобално ниво за конкурентност а Казахстан бил на 57 место од вкупно 144 земји[11]. Рангирањето ги разгледува повеќекратните макроекономски и финансиски фактори, како што се големината на пазарот, БДП, даночните стапки, развојот на инфраструктурата итн[12]. Во 2012 година, Светскиот економски форум ја навел корупцијата како најголем проблем во бизнисот во земјата[13], додека Светската банка го навел Казахстан како жариште за корупција, на исто ниво со Ангола, Боливија, Кенија, Либија и Пакистан[14].

Потпретседателот на Светската банка за Европа и Централна Азија, Кирил Милер, го посетил Нур-Султан (тогаш Астана) во јануари 2017 година, каде што го пофалил напредокот на земјата направен за време на 25-годишното партнерство со Светската банка. Милер, исто така, зборувал за подобреното позиционирање на Казахстан во Извештајот на Светската банка за 2017 година, каде што Казахстан е рангиран на 35 место од 190 земји во светот[15].

Казахстан обезбедил трета позиција во регионалната ранг-листа на Централната и Јужна Азија од Глобалниот индекс на иновации во 2018 објавен од Светската организација за интелектуална сопственост[16].

Макроекономски трендовиУреди

Во Индексот за економски слободи за 2014 година објавен од Фондацијата Херитиџ во Вашингтон, Казахстан има постигнато 22 поени во текот на изминатите 17 години, што е забележано од авторите како една од 20-те најдобри од било која земја[17]. Резултатот за економска слобода на Казахстан е 69,1, што е еднакво на „умерено слободни економии“. Неговиот вкупен резултат е зголемен за 0,1 поен, со значителни подобрувања во слободата на инвестирање и интегритетот на владата што ги надоместуваат големите падови во фискалното здравје и монетарната слобода. Казахстан е рангиран на 11-то место меѓу 43-те земји во Азиско-пацифичкиот регион, а неговиот вкупен резултат е над регионалните и светските просеци[17].

Следната табела ги прикажува трендовите во бруто-домашниот производ на Казахстан по пазарни цени проценети од Меѓународниот монетарен фонд, со бројки во милиони (казахстанско тенге)[18].

Година Бруто домашен производ Размена на американски долар Индекс на инфлација
(2000=100)
Приход по глава на жител
(како % од доларот)
1995 78,014,200 61.11 тенге 64 3.81
2000 102,599,902 142.26 тенге 100 3.53
2005 147,453,000 132.88 тенге 140 9.01
2017 159,406,930 344.18 тенге

Во следната табела се прикажани главните економски показатели во периодот 1980-2017 година. Инфлацијата под 5% е во зелено[19].

Година БДП
(во милјарди американски долари ПКМ)
БДП по глава на ител
(во милјарди американски долари ПКМ)
Пораст на БДП
Стапка на инфлација
(во проценти)
Невработеност
(во проценти)
Државен долг
(во % од БДП)
1992 122.7 7,196 n/a n/a n/a n/a
1993 114.0 6,748 −9.2 %  1,662.3 % n/a n/a
1994 101.8 6,444 −12.6 %  1,402.0 % 10.1 % n/a
1995 95.4 6,087 −8.2 %  176.3 %  11.0 % n/a
1996 97.7 6,308 0.5 %  39.1 %  13.0 % n/a
1997 101.0 6,651 1.7 %  17.4 % 13.0 % n/a
1998 100.2 6,698 −1.9 %  7.3 %  13.1 % n/a
1999 104.4 7,009 2.7 %  8.4 %  13.5 % n/a
2000 117.3 7,890 9.8 %  13.3 %  12.8 % n/a
2001 136.2 9,168 13.5 %  8.4 %  10.4 % n/a
2002 151.8 10,211 9.8 %  5.9 %  9.3 % 17.6 %
2003 169.2 11,318 9.3 %  6.5 %  8.8 %  15.0 %
2004 190.6 12,642 9.6 %  6.9 %  8.4 %  11.4 %
2005 215.8 14,178 9.7 %  7.5 %  8.1 %  8.1 %
2006 246.2 15,991 10.7 %  8.6 %  7.8 %  6.7 %
2007 275.3 17,677 8.9 %  10.8 %  7.3 %  5.9 %
2008 289.9 18,140 3.3 %  17.1 %  6.6 %  6.8 %
2009 295.6 18,245 1.2 %  7.3 % 6.6 %  10.2 %
2010 321.1 19,530 7.3 %  7.1 %  5.8 %  10.7 %
2011 352.3 21,129 7.5 %  8.3 %  5.4 %  10.1 %
2012 376.7 22,278 5.0 %  5.1 %  5.3 %  12.1 %
2013 405.8 23,644 6.0 %  5.8 %  5.2 %  12.6 %
2014 430.8 24,734 4.3 %  6.7 %  5.0 %  14.5 %
2015 440.7 24,940 1.2 %  6.7 % 5.0 %  21.9 %
2016 451.2 25,167 1.1 %  14.6 % 5.0 %  21.0 %
2017 477.6 26,252 4.0 %  7.4 % 5.0 %  21.2 %

Економски раст и БДПУреди

Казахстанскиот БДП се зголемил за 4,1% во реални услови во периодот од јануари до септември 2014 година[20].

Реалниот раст на БДП на Казахстан бил предвиден да достигне 4,3% во 2014 година, главната движечка сила на економијата во Казахстан во 2014 година е потрошувачкиот сектор; потрошувачката во Казахстан главно се засилува со кредитирањето на населението[21].

Според Агенцијата за статистика на Република Казахстан, растот на БДП на Казахстан во првиот квартал од 2014 година изнесувал 3,8%[22].

Владата на Казахстан на 1 мај 2014 година потпишала договор за партнерство со МБОР, ИФЦ, МИГА; според овој Договор, Светска банка ќе додели 2,5 милијарди американски долари за Казахстан, за диверзификација на економијата и постигнување одржлив развој[23].

До 2015 година, Светска банка го класифицирал Казахстан како земја со повисок среден приход со БДП по глава на жител од речиси 10,5 илјади американски долари[24].

Странските директни инвестиции се зголемиле за 30 отсто во 2015 година во земјоделската индустрија во Казахстан и 80 отсто во секторот за нафтени производи во земјата[25].

Во 2016 година казахстанската економија започнала да се опоравува од кризата предизвикана од ниските цени на нафтата и девалвацијата на казахстанското тенге. Според министерот за национална економија на Казахстан, во деветте месеци од 2016 година растот на БДП достигнал 0,4%. Секторите на економијата кои доживеале највисок раст се градежништвото (6,9%), земјоделството (4,9%) и транспортниот сектор (4,0%)[26].

Сектори на економијатаУреди

Примарен секторУреди

ЕнергијаУреди

Казахстан е водечка земја во светот за производство на ураниум[27], со 35% од светското производство, и е втор по големина во светот по резерви на ураниум по Австралија[28].

Нафта и гасУреди

Нафтата и гасот се водечки економски сектор. Во 2000 година, Казахстан произвел 35.252.000 тони нафта (700.000 барели дневно), што претставува зголемување од 17,4% во однос на 1999 година од 30.025.000 тони. Земјата извезла 28.883.000 тони нафта во 2000 година, на 38,8% од 20.813.000 тони во 1999 година. Производството во 2001 година се зголемило на околу 20%, со цел да се исполни владината прогноза за 40.100.000 тони нафта (800.000 барели дневно). Во 2000 година, производството достигнало 11,5 км³ природен гас, од 8,2 км³ во 1999 година.

Казахстан има потенцијал да биде извозник на нафта од светска класа на среден рок. Значајните странски инвестиции во Казахстан се заедничкото вложување на Тенгизшевроил, во сопственост на 50% од Шеврон корпорејшн, 25% од Ексон Мобил, 20% од КазМунајГас на Казахстан и 5% од ЛукАрко од Русија[29]. Карачаганакското поле за природен гас и гас кондензат го развиваат БГ Груп, Агип, Шеврон корпорејшн и Лукоил. Конзорциумот „Офшор Казахстан“, предводен од Агип, го открил потенцијалното огромното нафтено поле Кашаган во северниот дел на Каспиското Море. Економската иднина на Казахстан е поврзана со развојот на нафта и гас. Растот на БДП ќе зависи од цената на нафтата, како и со способноста да се развијат нови депозити.

РударствоУреди

Казахстан е водечки производител на многу минерални производи, вклучувајќи сол, ураниум, ферохром, титански сунѓер, кадмиум, калиум, магнезиум, ренија, бакар, боксит, галиум и цинк[30].

ИндустријаУреди

Моторни возилаУреди

Во јуни 2014 година, собранието на Тојота одлучило за вклучувањер во пазарот во беше лансирано во Костанај, Казахстан[31]. Очекуваното годишно производство изнесува околу 3.000 возила[31].

Автомобилската индустрија во Казахстан брзо се развивала по 2014 година, произведувајќи годишни производи вредни 2 милијарди долари[32]. За жал, индустријата забележала пад и покрај големите надежи, при што продажбата се намалила на само 46.000 во 2016 година[33].

ЖелезничкиУреди

ГЕ Транспорт добил 50% од акциите во Локомотив Курастиру Зауити во заедничко вложување со националното железничко претпријатие на Казахстан[34].

УслугиУреди

ТехнологијаУреди

На 22 декември 2014 година, Светската банка одобрила заем од 88 милиони долари кој ќе ги поддржи напорите на Казахстан за олеснување на комерцијалните и општествено одржливите иновации во технологијата[35]. Проектот за поттикнување на продуктивните иновации има за цел да ја подобри земјата во областите кои се способни да негуваат и поддржуваат технолошки иновации[35].

МалопродажбаУреди

Според Глобалниот индекс на малопродажба во 2015, Казахстан е рангиран на 13 место од 30 земји[36]. Во Индексот за 2016, Казахстан е рангиран како 4-та најдобра земја во развој за инвестиции во малопродажба, постигнувајќи 56,5 од 100 земји[37]. Казакстанскиот пазар привлекол големи меѓународни трговци, како што се француските малопродажни синџири „Карфур“ и „Лерој Мерлин“, како и прехранбените гиганти Мекдоналдс и КФЦ[38].

Надворешна трговија и инвестицииУреди

ТрговијаУреди

 
Пропорционална застапеност на извозот на Казахстан.
 
Земји со најголем извоз, 2013 година.

Шерин Сушикова, советник на Комората за трговија и индустрија на Казахстан и Чао Јон-Чуан, генерален секретар на Тајван за развој на надворешна трговија, на 13 октомври 2006 година во Тајпеј потпишале договор за подобрување на економските односи преку „размена на информации и посети на пазарните и трговските професионалци“. " ТАИТРА има канцеларија во Алмати, Казахстан[39].

Во 2006 година, тогашниот гувернер на Северна Дакота, Џек Далримпл, предводел 18-члената делегација од трговската комора во Северна Дакота, претставувајќи седум компании од Северна Дакота и Државниот универзитет Дикинсон во Казахстан, Украина и Русија. Северна Дакота претежно пренесува машини во Казахстан, и е осма најголема дестинација за извозот на Северна Дакотан; извозот на машини се зголемил од 22.000 до 25 милиони долари помеѓу 2000 и 2005 година[40].

Процентот на високотехнолошкиот извоз (како дел од произведениот извоз) од Казахстан се зголемил од само 4,46% во 1995 година на 37,17% во 2014 година. Еден од главните фактори кои го поттикнале овој пораст бил Проектот за комерцијализација на технологијата развиен и имплементиран од страна на Светска Банка и Владата на Казахстан. Преку овој проект, 65 казахстански технолошки стартапи добиле финансирање и обука, помагајќи им да ги добијат своите иновации на пазари[41].

Кина е важен трговски партнер на Казахстан. На крајот од март 2015 година двете земји потпишале 33 договори во вредност од 23,6 милијарди долари[42]. Договорите опфаќаат различни индустрии, како рафинирање на нафта, автомобили, челик[42].

Странски директни инвестицииУреди

Казахстан е најголем примател на вкупни и годишни странски директни инвестиции на сите земји од ЗНД. ОЕСР ги пофлил чекорите што ги направила владата во отворањето на земјата за меѓународни инвестиции и подобрување на политичката рамка за инвестирање како дел од нивните напори за диверзификација на економијата[43]. Во 2017 година, Казахстан бил поканет од ОЕСР да стане приврзаник на Декларацијата на ОЕСР за меѓународни инвестиции и мултинационални претпријатија[44].

Во јуни 2014 година Казахстанскиот претседател Нурсултан Назарбајев потпишал даночни олеснувања за промовирање на странски инвестиции, вклучувајќи и 10-годишно ослободување од данокот на доход, ослободување од данокот на имот за осум години и 10-годишно замрзнување на повеќето други даноци[45]. Другите мерки вклучуваат враќање на капиталните вложувања до 30 отсто откако ќе биде пуштен производствениот капацитет[45]. Со цел да привлече инвестиции, Казахстан го намалил даночното оптоварување за странските инвеститори. Стапката на данок на добивка се намалила од 30% на 20%. Владата, исто така, постепено го намалила ДДВ од 16% во 2006 година на 12% во 2009 година[46].

На 30 септември 2014 година, вкупните странски инвестиции во Казахстан достигнале 211,5 милијарди американски долари. Од вкупниот број, нето странските директни инвестиции сочинувале 129,3 милијарди американски долари, при што портфолиото и другите инвестиции ги содржат останатите 82,2 милијарди американски долари[46].

Почнувајќи од јули 2015 година, Казахстан привлекол 16 милијарди долари во преработувачката индустрија во текот на изминатите пет години, што е 2,5 пати повеќе од претходните пет години[47]. Казахстан пуштил во употреба четиристотини нови производи, во автомобилската индустрија, железничкиот инженеринг, производството на основни хемиски производи, ураниумската индустрија, индустријата на ретки метални метали. Обемот на нови претпријатија изнесува 580 милијарди[47].

Во јуни 2015 година - јуни 2016 година вкупниот број на претпријатија во сопственост на странски инвеститори во Казахстан се зголемил за 2,3 проценти и достигнал 9.000. 8.691 странски компании кои работат во Казахстан се мали бизниси[48].

Од почетокот на 2016 година, Светска банка инвестирала над 6,8 милијарди американски долари во Казахстан од 1992 година. Овие средства биле инвестирани во развој на патишта и социјална инфраструктура, зголемување на конкурентноста на МСП, образование, здравствена заштита, заштита на животната средина итн[49].

Во 2012 година, Казахстан го спровел првиот преглед на инвестиционите стандарди на ОЕСР, што резултирало со 12 препораки за подобрување на инвестициската клима во земјата. По усвојувањето на Законот за јавно-приватно партнерство со проширување на употребата на механизмот и ревидирање на стандардите за заштита на интелектуалната сопственост и правилата за привлекување на странски труд, Казахстан започна со втор преглед на ОЕСР во 2016 година.

Според Министерството за инвестиции и развој на Казахстан, од мај 2016 година привлекувањето на странски инвестиции во преработка на нафта се зголемило за 80%, прехранбената индустрија - 30%, во областа на инженерството - за 7 пати. Министерството, исто така, објавило дека имало 200 инвестициски проекти во земјата во вредност од повеќе од 40 милијарди долари[50].

Во средината на 2016 година, група на компании предводени од Шеврон објавиле инвестиција вредна 36,8 милијарди долари во нафтеното поле на Тенгиз во Казахстан[51].

Во првиот квартал од 2016 година, Казахстан привлекол 2,7 милијарди долари странски директни инвестиции. Најголем инвеститор во казахстанската економија е Холандија (66 милијарди долари), потоа САД (26 милијарди долари) и Швајцарија (15 милијарди долари)[52]. Според претседателот на Казахстанската Народна банка, клучен фактор кој го поттикнува зголемениот прилив на странски инвестиции е имплементацијата на државната програма Нурли Жол која предвидува создавање на поволни услови. Заклучно со септември 2016 година, странските инвестиции во казахстанската економија изнесуваа 5,7 милијарди долари, што е за 4,8% повеќе во однос на истиот период од претходната година[53].

Сумирајќи 2016 година, казахстанскиот министер за надворешни работи, Ерлан Идрисов, истакна дека Казахстан привлекол 20 милијарди долари странски директни инвестиции во текот на годината[54]. Бруто приливот на странски директни инвестиции во 2016 година пораснал за 40% во споредба со 2015 година и го надмина претходниот рекорд од 2008 година[55]. Бројот на странски бизниси кои работат во Казахстан се зголемил за 25% во 2016 година во споредба со 2015 година. Главните приматели на странски директни инвестиции беа рударската индустрија, геолошкото истражување и преработка. Најголеми инвеститори се Холандија, САД, Швајцарија и Франција[56].

Казахстан вовел безвизен режим за граѓаните на ЕАЕУ, ОЕСР, Монако, Малезија, Обединетите Арапски Емирати и Сингапур, почнувајќи од 2017. Се очекува безвизниот влез да ја зголеми соработката со инвеститорите и бизнисите на овие земји[57].

Земјоделството е еден од најважните сектори во Казахстан каде што земјата се обидува да привлече странски инвестиции за да ја зголеми конкурентноста на овој сектор на економијата. За таа цел, во 2017 година Казагро преговарал со Европската инвестициска банка (ЕИБ) за заем од 200 милиони евра за период од 15 години[58].

Интелектуална сопственостУреди

Казахстанското законодавство се осврнало на прашањата на законското регулирање на интелектуалната сопственост, законот за патенти и заштитата на авторските права[59].

Државна политикаУреди

Нова економска политика „Нурли Жол“Уреди

На 11 ноември 2014 година во своето обраќање пред нацијата за 2015 година, Нурсултан НазарбаЈев ја претставил новата економска политика на Казахстан - Патот кон иднината (Нурли Жол)[60]. Новата економска политика подразбира големи државни инвестиции во инфраструктурата во текот на следните неколку години[61]. На краток рок, програмата Нурли Жол ќе ги примени антикризните мерки за надминување на турбуленциите во глобалната економија.[62]. Долгорочните мерки на државната програма за развој на инфраструктурата ќе помогнат да се создаде силна платформа за нов раст[62].

Казахстан идентификува пет приоритети за модернизација на државата и економијата за одржување на конкурентноста во четвртата индустриска револуција[63].

Водење бизнис во КазахстанУреди

Фондацијата Херитиџ, истражувачки центар со седиште во Вашингтон, го рангирал Казахстан на 41. место во Индексот на економска слобода за 2018 година. Неговиот вкупен резултат се зголемил за 0,1 поен, и сеуште е само со „умерено слободен индекс“ со значителни подобрувања во слободата на инвестирање и неутрализирање на владиниот интегритет[64].

Казахстан има за цел да ја зајакне економијата со привлекување приватни инвеститори заинтересирани за развој на национални компании. Ова е главната цел на приватизацијата која се очекува да го намали учеството на јавниот имот на 15% од БДП. Се очекува дека компаниите како што се Казахстански железници, Самрук-Енерго, Казатомпром, Каспост, КазМунајГас и Ер Астана ќе се продаваат преку ИПО[65].

Казахстан паднал од 32 на 38 место во рангирањето за светска конкурентност на ИМД за 2018 година. Извештајот ја оценува деловната ефикасност, јавните финансии и домашната економија[66].

Мали и средни претпријатијаУреди

Новата програма за поддршка на малите бизниси била објавена во Казахстан во февруари 2015 година[67]. 2015 се очекувало да биде пилот период на програмата. За време на тој период иницијативата се фокусирала на три главни области, особено агробизнисот, градењето машини и производството на градежни материјали, и понатаму ќе се прошири и на други индустрии.

Во мај 2015 година, Европската банка за обнова и развој (ЕБРД) се согласила да обезбеди 41 милион евра за проекти за техничка соработка, советодавна поддршка за малите и средни претпријатија (МСП) и програма за жени во бизнис.[68]

Во 2016 година, бројот на новонастанатите телекомуникациски компании во Казахстан се зголемил за 10% во споредба со 2015 година. Околу 9.400 мали телекомуникациски компании се регистрирани во земјата[69].

НаводиУреди

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „World Economic Outlook Database, April 2019“. IMF.org. International Monetary Fund. конс. 11 April 2019. 
  2. „Spring 2019 Europe and Central Asia Economic Update "Financial Inclusion" p. 9“ (PDF). openknowledge.worldbank.org. World Bank. конс. 9 April 2019. 
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 „The World Factbook“. CIA.gov. Central Intelligence Agency. конс. 12 March 2019. 
  4. „GINI index (World Bank estimate)“. data.worldbank.org. World Bank. конс. 12 March 2019. 
  5. „Ease of Doing Business in Kazakhstan“. Doingbusiness.org. конс. 24 November 2017. 
  6. „Sovereigns rating list“. Standard & Poor's. конс. 26 May 2011. 
  7. 7,0 7,1 7,2 How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating“, „The Guardian“, 15 април 2011 (посет. 31 мај 2011 г).
  8. „What We Do“. wri.org. Архивирано од изворникот на 20 February 2009.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  9. „RosBusinessConsulting - News Online“. rbcnews.com. 
  10. Kazakhs battle to stave off chill blowing in from Russian steppe, Financial Times, 21 May 2014
  11. „Global Competitiveness Index“. reports.weforum.org. 
  12. „Competitiveness Rankings“. reports.weforum.org. 
  13. OECD Investment Policy Reviews, P112, OECD, 2012
  14. Oil, Cash and Corruption, The New York Times, 5 November 2006
  15. „World Bank Vice President Visits Kazakhstan, Discusses 25 Year Partnership and New Opportunities to Benefit People“. www.worldbank.org. 
  16. „Global Innovation Index 2018“. globalinnovationindex.org. конс. 2018-07-21. 
  17. 17,0 17,1 „2018 Economic Freedom Index: Kazakhstan“. The Heritage Foundation. 
  18. „Edit/Review Countries“. imf.org. Архивирано од изворникот на 11 June 2010.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  19. „Report for Selected Countries and Subjects“. www.imf.org (en-US). конс. 2018-09-15. 
  20. „Statistical Agency“. Statistical Agency. 
  21. „asd“. vestifinance.ru. 
  22. „The Kazakhstan's GDP growth in the first quarter of 2014“. newskaz.ru. 
  23. „$2.5 billion will be allocated by the World Bank for the diversification of the Kazakhstans' economy“. kapital.kz. 
  24. „Kazakhstan Overview“. www.worldbank.org. 
  25. „Kazakhstan Shows Economic Growth in Key Sectors, President Tells Officials“. astanatimes.com. 
  26. „0.4% GDP growth observed in Kazakhstan since Jan 2016“. inform.kz. 
  27. „Uranium in Kazakhstan - Nuclear Power in Kazakhstan“. world-nuclear.org. 
  28. „Uranium Supplies: Supply of Uranium“. world-nuclear.org. 
  29. „Company Overview“. tengizchevroil.com. 
  30. „USGS Minerals Information: Europe and Central Eurasia“. usgs.gov. 
  31. 31,0 31,1 „Production of Toyota Fortuner kicks off in Kostanay“. en.tengrinews.kz. 
  32. „Kazakhstan expands car production“. en.tengrinews.kz. 
  33. „Focus2move| Kazakhstan Automotive Industry Outlook 2017-2022“. focus2move.com (en-US). конс. 2018-07-21. 
  34. GE Transportation acquires 50% stake in Lokomotiv Kurastyru Zauyty“, Railway Gazette.
  35. 35,0 35,1 „World Bank finances innovation in Kazakhstan“. cistranfinance.com. 
  36. „Global Retail Development Index 2015“. www.atkearney.com. Архивирано од изворникот на 3 September 2016.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  37. „Global Retail: Expansion at a Crossroads“ (PDF). www.atkearney.com. 
  38. „Kazakhstan follows China, India and Malaysia in Offering Potential for Retailers“. www.cnbc.com. 
  39. „Archived copy“. Архивирано од изворникот на 29 September 2007. конс. 2006-11-29.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  40. Lt. Gov. Dalrymple (16 October 2006). „N.D. Companies To Attend Trade Mission To Kazakhstan, Ukraine And Russia“. kxnet.com. Архивирано од изворникот на 28 September 2007. конс. 17 October 2006.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  41. „Chart: High-Tech Exports Gaining Ground in Kazakhstan“. blogs.worldbank.org. 
  42. 42,0 42,1 „China, Kazakhstan Sign $23.6 Billion In Deals“. ibtimes.com. 
  43. „OECD Investment Policy Reviews: Kazakhstan 2017“. 
  44. „OECD Investment Policy Reviews: Kazakhstan 2017“. OECD. 
  45. 45,0 45,1 „Kazakhstan Enacts Investor Tax Breaks“. tax-news.com. 
  46. 46,0 46,1 „Kazakhstan Investment Climate Statement 2015“ (PDF). www.state.gov. 
  47. 47,0 47,1 „Kazakhstan attracted $16 billion to the manufacturing industry“. www.azernews.az. 
  48. „Kazakhstan remains attractive for foreign investors“. en.trend.az. 
  49. „Kazakhstan to ratify 3 new joint projects with WB in 2016“. www.inform.kz. 
  50. „Kazakhstan launches proactive policy to attract investment“. www.turkishweekly.net. Архивирано од изворникот на 16 August 2016.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  51. „Chevron Drives Oil Companies and Kazakhstan to Boost Oil Production in a Major Way“. fortune.com. 
  52. „Kazakhstan Attracts $2.7 Billion in FDI in Q1“. astanatimes.com. 
  53. „Kazakh Economy Experiences Inflow of Foreign Investments“. astanatimes.com. 
  54. „Kazakh FM Reports on 2016 Results: UNSC Membership, Attracting Investment Major Achievements“. astanatimes.com. 
  55. „Number of foreign companies in Kazakhstan increases 25 percent in the past year“. astanatimes.com. 
  56. Kazakhstan attracts record amount of foreign investment in 2016 - The Astana Times“, „The Astana Times“, 18 април 2017. (на en-US)
  57. „Growing FDI in Kazakhstan“. kazakh-tv.kz. 
  58. „EIB to provide €200 mln loan to KazAgro“. inform.kz. 
  59. „Kazakhstan“. www.wipo.int. World Intellectual Property Organization. 
  60. „NURLY ZHOL - THE PATH TO THE FUTURE“. kazakhembus.com. 
  61. „In Surprise State of the Nation Address, Kazakh President Unveils Massive Infrastructure Investments“. astanatimes.com. 
  62. 62,0 62,1 „THE PROGRAM "NURLY ZHOL" CREATES A STRONG BASE FOR THE ECONOMIC GROWTH OF KAZAKHSTAN“. ortcom.kz. Архивирано од изворникот на 2016-05-14. 
  63. Kazakh Leader Outlines Five Priorities of Kazakhstan’s Third Stage of Modernisation“, The Astana Times.
  64. „2018 Index of Economic Freedom“. www.heritage.org. 
  65. „National companies increasing their profitability“. www.inform.kz (Russian). конс. 2017-03-30. 
  66. „The 2018 IMD World Competitiveness Ranking“ (PDF). www.imd.org. 
  67. Kazakhstan launches a new program to support small businesses“, Tengri News.
  68. „EBRD to expand SME support with €41 million from the government of Kazakhstan“. ebrd.com. 
  69. „Number of telecom start-ups up 10% in Kazakhstan in 2016“. www.telecompaper.com. конс. 2017-04-13. 

Надворешни врскиУреди