Асамски јазик

Асамскиот (অসমীয়া, Ôxômiya) е индоевропски јазик, дел од групата на источни индоариски јазици од поголемата група на индоирански јазици. Јазикот воглавно се зборува во сојузната држава Асам во Индија, каде е и службен јазик. Јазикот го зборуваат околу 13 милиони луѓе како мајчин јазик.[3] Исто така, јазикот се зборува во делови во Аруначал Прадеш, а асамски говорници може да се пронајдат и во Бутан и Бангладеш.

Асамски јазик
অসমীয়া Ôxômiya
Asamiya language.png
Застапен воИндија, Бутан и Бангладеш
ПодрачјеАсам, Аруначал Прадеш, Нагаланд, Западен Бенгал, и др.[1]
Говорници15 милиони  (2007)[2]
Јазично семејство
Дијалекти
Писмоасамско писмо
Статус
Службен воИндија Индија (Асам)
Регулативен органАсамско книжевно друштво
Јазични кодови
ISO 639-1as
ISO 639-2asm
ISO 639-3asm
Linguasphere59-AAF-w
Индско писмо
Оваа страница содржи индски текст. Без соодветна поддршка самогласките може да се прикажуваат на неправилни места, а зборовите може да бидат без сврзници. Повеќе...

Асамскиот јазик се развил во 1000 или 1200 година од магадскиот пракрит — група говори сродни на санскритот.[4] Сестрински јазици на асамскиот се бенгалскиот, читагонскиот, силетскиот, орија и бихарските јазици. Јазикот се пишува со асамско писмо.

ФонологијаУреди

Асамскиот има 8 самогласки, 10 дифтонзи и 21 согласка..[5]

самогласки
предни централни задни
МФА транслитерација асамски МФА транслитерација асамски МФА транслитерација асамски
затворени i i ই/ঈ u u উ/ঊ
скоро-затворени ʊ û
затворено-средни e e এ' o o অ'
отворено-средни ɛ ê ɔ ô
отворени a a
согласки
уснени алвеоларни веларни глотални
МФА транслитерација асамски МФА транслитерација асамски МФА транслитерација асамски МФА транслитерација асамски
носни m m n n ন/ণ ŋ ng ঙ/ং
експлозивни безвучни p p t t ত/ট k k
призвучни ph th থ/ঠ kh
звучни b b d d দ/ড ɡ g
здувни bh dh ধ/ঢ ɡʱ gh
фрикативни безвучни s s চ/ছ x x শ/ষ/স ɦ h
звучни z z জ/ঝ/য
апроксимантни w w l, ɹ l, r ল, ৰ

ПисмоУреди

Асамскиот се пишува со асамското писмо. Писмото се заснова на писмото гупта. Писмото е слично со писмото митилакшар и бенгалското писмо.[6] Јазикот има силна книжевна традиција уште од раните години.

ПоврзаноУреди

НаводиУреди

  1. „LIS India“. Архивирано од изворникот на 2017-06-21. Посетено на 2013-06-05.
  2. Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007
  3. 2001 Indian Census report
  4. Oberlies 2001, стр. ?.
  5. Assamese Archived 2012-07-28 на Wayback Machine, Resource Centre for Indian Language Technology Solutions, Indian Institute of Technology, Guwahati.
  6. Bara 1981, стр. ?.

ЛитератураУреди

  • Bara, Mahendra (1981), The Evolution of the Assamese Script, Jorhat, Assam: Asam Sahitya Sabha
  • Dutta, Birendranath (1995). A Study of the Folk Culture of the Goalpara Region of Assam. Guwahati, Assam: University Publication Department, Gauhati University.
  • Dutta, Birendranath (2003). „Non-Standard Forms of Assamese: Their Socio-cultural Role“. Во Miri, Mrinal (уред.). Linguistic Situation In North-East India (изд. 2nd.). Concept Publishing Company, New Delhi. стр. 101–110.
  • Goswami, G. C.; Tamuli, Jyotiprakash (2003), „Asamiya“, Во Cordona, George; Jain, Dhanesh (уред.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, стр. 391–443
  • Guha, Amalendu (1983), „The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)“, Social Scientist, 11 (12): 3–34
  • Kataki, Banikanta (1941), Assamese: Its Formation and Development, Gauhati, Assam: Government of Assam
  • Kommaluri, Vijayanand; Subramanian, R.; Sagar K, Anand (2005), „Issues in Morphological Analysis of North-East Indian Languages“, Language in India, 5
  • Masica, Colin P (1993). The Indo-Aryan Languages. Cambridge University Press. Посетено на February 4, 2013.
  • Асамски јазик на Ethnologue (англиски)
  • Medhi, Kaliram (1988), Assamese Grammar and the Origin of Assamese Language, Guwahati: Publication Board, Assam
  • Moral, Dipankar (1992), A phonology of Asamiya Dialects: Contemporary Standard and Mayong (PhD Dissertation)|format= бара |url= (help), Pune: Deccan College
  • Moral, Dipankar (1997), „North-East India as a Linguistic Area“ (PDF), Mon-Khmer Studies, 27: 43–53
  • Oberlies, Thomas (2001), Pali: A Grammar of the Language of the Theravāda Tipiṭaka, Walter de Gruyter
  • Sharma, M. M. (1990), „Language and Literature“, Во Borthakur, H. K. (уред.), The Comprehensive History of Assam: Ancient Period, I, Guwahati, Assam: Publication Board, Assam, стр. 263–284

Надворешни врскиУреди